KİŞİLİĞİN KARANLIK YÖNÜNÜN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE PSİKOLOJİK SÖZLEŞMENİN DÜZENLEYİCİ ROLÜ
Öz
Bu çalışma, kişiliğin karanlık yönünün üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisinde psikolojik sözleşmenin düzenleyici rolünü incelemektedir. Literatürde, kişiliğin karanlık yönü ve psikolojik sözleşme algısı işgörenlerin tutum ve davranışları üzerinde etkili olan önemli faktörler olarak değerlendirilmektedir. Çalışmada, üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerinde etkili olması beklenen faktörler kapsamında kişiliğin karanlık yönü ve psikolojik sözleşmenin rolü ele alınmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda, Antalya ve Bodrum’da faaliyet gösteren dört adet beş yıldızlı otel işletmesinin 237 çalışanından anket tekniği ile veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi aracılığıyla değerlendirilmiş ve anlamlı bulgulara ulaşılmıştır. Araştırma bulgularına göre; makyavelist kişilik özelliğinin üretkenlik karşıtı iş davranışlarını pozitif yönde etkilediği ve makyavelist kişiliğin üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisinde psikolojik sözleşme algısının düzenleyici rolünün olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, narsistik kişilik özelliğinin üretkenlik karşıtı iş davranışlarını negatif yönde etkilediği; narsistik kişiliğin üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisinde psikolojik sözleşme algısının düzenleyici bir role sahip olduğu görülmüştür. Psikopat kişilik özelliğinin ise üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kişiliğin Karanlık Yönü, Psikolojik Sözleşme, Üretkenlik Karşıtı İş Davranışları, Düzenleyici Etki, Otel İşletmeleri.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aggarwal, U. and Bhargava, S. (2009). “Reviewing the Relationship between Human Resource Practices and Psychological Contract and their Impact on Employee Attitude and Behaviours”, Journal of European Industrial Training, 33(1), ss: 4 -31.
- Aksu, A.A., Şekercioğlu, G., Ehtiyar, V.E., Yıldız, S. ve Yılmaz, Y. (2010). “The Relationship between Personality, Gender and Departments: Application of 16 Personality Factor Questionnaire in the Antalya Region of Turkey” Quality Quantity, 44, ss: 1113-1127.
- Alkahtani, A.H., Abu-Jarad, I., Sulaiman, M. and Nikbin, D. (2011). “The Impact of Personality and Leadership Styles on Leading Change Capability of Malaysian Managers”, Australian Journal of Business and Management Research, 1(2), ss: 70-98.
- Alias, M., Rasdi, R.M. and Ismail, M. (2013). “Predictors of Workplace Deviant Behaviour: HRD Agenda for Malaysian Support Personnel”, European Journal of Training and Development, 37 (2), ss:161-182.
- Baughman, H.M., Dearing, S., Giammarco, E. and Vernon, P.E. (2012). “Relationships between Bullying Behaviours and the Dark Triad: A Study with Adults”, Personality and Individual Differences, 52, ss:571–575.
- Bennett, R.J. and Robinson, S.L. (2000). “Development of a Measure of Workplace Deviance”, Journal of Applied Psychology, 85 (3), ss: 349- 360.
- Cairncross, M., Veselka, L., Schermer, J.A. and Vernon, P.A. (2013). “A Behavioral Genetic Analysis of Alexithymia and the Dark Triad Traits of Personality”, Twin Research and Human Genetics, 16 (3), ss: 690- 697.
- Carter, G.L., Campell, A.C. and Muncer, S. (2014).“The Dark Triad Personality: Attractiveness to Women”, Personality and Individual Differences, 56, ss: 57-61.
- Chao, J.M.C., Cheung, F.Y.L. and Wu, A.M.S. (2011). “Psychological Contract Breach and Counterproductive Workplace Behaviors: Testing Moderating Effect of Attribution Style and Power Distance”, The International Journal of Human Resource Management, 22 (4), ss: 763-777.
- Chien-Wen, T., Hsiu-Li, H., Jo-Pıng, L., Mei-Shiue, L. and Chen-Huı, W. (2013). “The Relationships Among Employee Personality Traits, Service Attitude, and Service Behavior in the Leisure Farm”, Journal of Tourism and Hospitality Management,1 (2), ss:75-88.
