GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Through liberal policies in foreign trade and the export-oriented industrialization strategy, Turkey has gained the status of an outward-oriented country since the 1980s. After the custom union signed with EU in 1995, this policy had wider opportunity to application.The CU has made it possible for Turkey to enter the EU and the global markets with an advantageous position. However, it has also opened Turkey’s domestic markets into the EU’s fierce competitive environment. Through this agreement, efforts to align Turkish economy with the standards of global liberal economy have gained pace, and the process of integrating into global markets has been encouraged. However, since this agreement has been the first and only one signed in the fullmembership accession period, it has brought about numerous debates as to how Turkey would be affected by the process. In this study, the static effects of the CU on Turkish foreign trade in the period between 1995 and 2013 are examined. The study led to the conclusion that Turkey has failed to fully benefit from the static wealth effects that it had originally expected from the CU

Türkiye 1980’lerden itibaren uygulamaya başladığı ihracata dönük sanayileşme stratejisi ile dış ticarette liberal politikaları benimseyerek, dışa açık ülke statüsü kazanmış olan bir ülkedir.  1996 yılında AB ile imzaladığı Gümrük Birliği (GB) Antlaşması ile bu politikayı daha kapsamlı uygulama imkanı bulmuştur. Bu sayede AB ve küresel pazara avantajlı bir şekilde giriş yapabilme şansı yakalamış, ama aynı zamanda da iç pazarını AB’nin güçlü rekabetine açmak zorunda kalmıştır. Bu anlaşma ile küresel liberal ekonominin standartlarına uyum çalışmaları ivme kazanarak, uluslararası piyasalarla bütünleşme sürecine girilmesi büyük ölçüde teşvik edilmiştir. Fakat bu yapılanma, AB ile tam üyelik aşamasında GB modelinin kullanıldığı ilk ve tek örnek olması nedeniyle, Türkiye ekonomisinin bu süreçten nasıl etkileneceği konusunda pek çok tartışmayı da beraberinde getirmiştir.

Bu çalışma ile GB’nin imzalandığı 1996 yılından 2013’e kadar geçen süreçte, GB’nin Türkiye dış ticaretine statik etkileri incelenmektedir.  Çalışma sonucunda Türkiye’nin Gümrük Birliği’nden beklediği statik refah etkilerinden tam manasıyla yararlanamadığı sonucuna varılmıştır.