BİREYLERİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞLARININ ÖLÇÜLMESİNE YÖNELİK BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Sustainable consumption is an issue which has recently been taken great emphasis and studied frequently from various aspects both in literature and practice. Stimulating the awareness of society on sustainability of consumption is involved in goals and plans of many public institutions, governments and non-governmental organizations. Considering the idea that scales on measurement of individuals’ levels of sustainable consumption behavior in literature are not enough both in number and content, it was endeavored to develop a scale to measure this behavior. An item pool was developed using items acquired from literature reviews, expert opinions and interviews with academics, and studies on reliability and validity of scale were carried out using various techniques. After various stages of scale development process, sustainable consumption behavior scale consisting from 4 dimensions and 17 items was developed. Sustainable consumption dimensions included in scale are defined as environment, unneeded consumption, savings, and reusability. Among these dimensions; environment, savings and reusability has positive correlations between each other and unneeded consumption has inverse correlations with other dimensions

Sürdürülebilir tüketim, son yıllarda gerek literatürde gerekse uygulamada üzerinde sıkça durulmaya başlanan ve çeşitli yönleriyle irdelenen konulardandır. Tüketimin sürdürülebilirliği için toplumsal bilincin yükseltilmesi çeşitli kamu kurumları, hükümetler ve sivil toplum kuruluşlarının hedefleri ve planları arasında yer almaktadır. Literatürde bireylerin sürdürülebilir tüketim davranışı sergileme düzeylerinin ölçülmesine yönelik yeterli sayıda ve kapsamda ölçeğin bulunmadığı görüşünden hareketle bireylerin sürdürülebilir tüketim davranışlarının ölçülmesi amacıyla bir ölçek geliştirilmeye çalışılmıştır. Literatür taramasından, uzman görüşlerinden ve akademisyenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen ifadelerle bir ifade havuzu oluşturulmuş ve geliştirilmeye çalışılan ölçeğin geçerlilik ve güvenilirlik analizleri çeşitli istatistiksel yöntemler yardımıyla yapılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde izlenen çeşitli aşamalar sonucunda 17 madde ve 4 boyuttan oluşan sürdürülebilir tüketim davranışı ölçeği geliştirilmiştir. Ölçekte yer alan sürdürülebilir tüketim davranışı boyutları çevre, ihtiyaç dışı tüketim, tasarruf ve yeniden kullanılabilirlik olarak adlandırılmıştır. Bu boyutlardan çevre, tasarruf ve yeniden kullanılabilirlik arasında aynı yönde, ihtiyaç dışı tüketim ile diğer boyutlar arasında ters yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir.