TÜKETİM MALI İHRACATI İLE ARA VE SERMAYE MALI İTHALATI ARASINDAKİ ASİMETRİK İLİŞKİLER ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995:01-2018:02)

İhracat ile ithalat arasındaki ilişkileri ele alan çalışmalarda genel olarak ithalat ile ihracatın eş-bütünleşik olduğu koşulunun geçerli olduğu ve bunun da zamanlararası bütçe kısıtı çerçevesinde işleyen mekanizmaya bağlı olduğuna işaret edilir. Dolayısıyla bu konuda yapılan çalışmalarda doğrusallık varsayımı baz alınır ve testlerde de eş-bütünleşme ilişkileri ile araştırılır. İlişkilerin doğrusal değil de, doğrusal olmayan bir etkileşim içerisinde gerçekleştiğine dair araştırmalar son dönemde yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu çerçevede yaygın literatürün aksine, doğrusal olmayan ARDL yaklaşımı ve asimetrik eş-bütünleşme metoduyla konunun ele alınması incelemeye değerdir. Böylece çalışmada Türkiye özelinde aylık veriler ile ihracat ve ithalat ilişkileri inceleme konusu yapılmıştır. Elde edilen bulgularda Türkiye ekonomisinde ithalat ile ihracat arasında asimetrik değil, simetrik etkileşimin olduğu ve bu etkileşimin her iki yönde de birbirine yaklaşık eşit olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla Türkiye ekonomisinde dış ticaret açığının simetrik boyutlarda olduğu ve bunun da özellikle hizmet ticareti bilançosunda verilen fazlaların yanında, kısmen de olsa sürdürülebilir borç yapısıyla finanse edildiği söylenebilir.