GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Nurdan Kuşat [1]


Through liberal policies in foreign trade and the export-oriented industrialization strategy, Turkey has gained the status of an outward-oriented country since the 1980s. After the custom union signed with EU in 1995, this policy had wider opportunity to application.The CU has made it possible for Turkey to enter the EU and the global markets with an advantageous position. However, it has also opened Turkey’s domestic markets into the EU’s fierce competitive environment. Through this agreement, efforts to align Turkish economy with the standards of global liberal economy have gained pace, and the process of integrating into global markets has been encouraged. However, since this agreement has been the first and only one signed in the fullmembership accession period, it has brought about numerous debates as to how Turkey would be affected by the process. In this study, the static effects of the CU on Turkish foreign trade in the period between 1995 and 2013 are examined. The study led to the conclusion that Turkey has failed to fully benefit from the static wealth effects that it had originally expected from the CU

Türkiye 1980’lerden itibaren uygulamaya başladığı ihracata dönük sanayileşme stratejisi ile dış ticarette liberal politikaları benimseyerek, dışa açık ülke statüsü kazanmış olan bir ülkedir.  1996 yılında AB ile imzaladığı Gümrük Birliği (GB) Antlaşması ile bu politikayı daha kapsamlı uygulama imkanı bulmuştur. Bu sayede AB ve küresel pazara avantajlı bir şekilde giriş yapabilme şansı yakalamış, ama aynı zamanda da iç pazarını AB’nin güçlü rekabetine açmak zorunda kalmıştır. Bu anlaşma ile küresel liberal ekonominin standartlarına uyum çalışmaları ivme kazanarak, uluslararası piyasalarla bütünleşme sürecine girilmesi büyük ölçüde teşvik edilmiştir. Fakat bu yapılanma, AB ile tam üyelik aşamasında GB modelinin kullanıldığı ilk ve tek örnek olması nedeniyle, Türkiye ekonomisinin bu süreçten nasıl etkileneceği konusunda pek çok tartışmayı da beraberinde getirmiştir.

Bu çalışma ile GB’nin imzalandığı 1996 yılından 2013’e kadar geçen süreçte, GB’nin Türkiye dış ticaretine statik etkileri incelenmektedir.  Çalışma sonucunda Türkiye’nin Gümrük Birliği’nden beklediği statik refah etkilerinden tam manasıyla yararlanamadığı sonucuna varılmıştır.

  • Balassa, B. (1961), The Theory of Economic Integration, Richard D. Irwin, Inc, Homewood Illinois.
  • Çak, D. ve Çak, M. (2007), “Gümrük Birliği’nin Getirdikleri ve Götürdükleri: Dış Ticaret Vergileri ve İhracat Gelirleri Analizi”, İstanbul Ticaret Odası, Yayın No: 2007-68, İstanbul.
  • Çelik, K. (2012), Uluslararası İktisat, Derya Kitabevi, 5. Baskı, Trabzon.
  • Çolpan Nart, E. (2010), “Gümrük Birliği’nin Türkiye Dış Ticareti Üzerine Etkileri: Panel Veri Analizi”, Journal of Yaşar University, 17(5): 2874-2885.
  • Dura, C. ve Atik, H. (2007), Avrupa Birliği, Gümrük Birliği ve Türkiye, Nobel Yayın Dağıtım, 3. Baskı, İstanbul.
  • Gökdemir, L. ve Karaman, E. (2008), “Onuncu Yılında Gümrük Birliği: Ne Beklendi? Ne Gerçekleşti?”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C.18, S.2, 277-296.
  • Gündüz, O. ve Esengün, K. (2007), “Gümrük Birliğinin Türkiye’nin Avrupa Birliği (15) İle Dış Ticareti Üzerine Etkileri”, GOÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi, 24 (1): 43-39.
  • http://tuikapp.tuik.gov.tr/disticaretapp/menu.zul/ 09.03.2014.
  • http://www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=627/ 23.01.2015.
  • http://www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1548/23.01.2015.
  • http://www.tuik.gov.tr/PreTabloArama.do/22.01.2015.
  • Kalaycı, C. ve Artan, S. (2010), “Gümrük Birliğinin Türkiye’nin Dış Ticaretine Etkileri: Panel Veri Analizi”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı:27, Ağustos 2010: 301-314.
  • Karluk, R. (1993), Uluslararası İktisat, Bilim Teknik Yayınevi, İstanbul.
  • Karluk, R. (2013), Uluslararası Ekonomi Teori-Politika, 10. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul.
  • Kızıltan, A., Ersungur, M. ve Polat, Ö. (2008) “Gümrük Birliği’nin Türkiye’nin Avrupa Birliği İle İhracat ve İthalatına Etkisi”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:22, Ocak 2008, Sayı:1: 83-99.
  • Kösekahyaoğlu, L. (2012), Dış Ticaret ve Rekabet Gücü 1923-2011, Alter Yayıncılık, Ankara.
  • Morgil, O. (2000), “The Impact of Trade Liberalization: Turkey’s Experience with the Customs Union”, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2): 189-197.
  • Polat, Ç. (2013), Dış Ticarete Giriş, TC Anadolu Üniversitesi Yayın No:2791, Açık Öğretim Fakültesi Yayın No: 1749, Editör Nüvit Oktay, Eskişehir.
  • Seyidoğlu, H. (2003), Uluslararası İktisat Teori, Politika ve Uygulama, Güzem Can Yayınları, 15. Baskı, İstanbul.
  • Seyidoğlu, H. (2013), Uluslararası İktisat Teori, Politika ve Uygulama, Güzem Can Yayınları, 19. Baskı, İstanbul.
  • Taşdemir, İ. (2008a), Avrupa Birliği ve Diğer Uluslararası Birlikler ile İlişkilerde Türkiye’nin Seçenekleri, İstanbul Ticaret Odası, Yayın No: 2008-13, Cilt 2, İstanbul.
  • Taşdemir, İ. (2008b), Avrupa Birliği ve Diğer Uluslararası Birlikler ile İlişkilerde Türkiye’nin Seçenekleri, İstanbul Ticaret Odası, Yayın No: 2008-13, Cilt 1, İstanbul.
  • Temiz, D. (2009), “Gümrük Birliği ile Birlikte Türkiye’nin Dış Ticaretinde Yapısal Değişmeler Oldu mu?”, Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, Cilt:8, No:1: 115-138.
  • Togan, S. (2000), “Effects of a Turkey-Eurepean Union Customs Union and Prospects for the Future” , Russian and East Eurepean Finance and Trade, 36(4): 5-25.
  • Tonus, Ö. (2007), “Gümrük Birliği Sonrasında Türkiye’de Dışa Açıklık ve Sanayileşme”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Nisan-2007: 193-214.
  • Tüzmen, K. (2004), “Gümrük Birliği’nde Sekiz Yıl”, ASOMEDYA, Ocak-2004 http://www.aso.org.tr/kurumsal/media/kaynak/TUR/asomedya/ocak20 04/forumocak2004.html.
  • Vergil, H. (2005). “Gümrük Birliği Sonrası Türkiye’nin Endüstri-İçi Ticaret Düzeyi”, Journal of Faculty of Business, Vol.5, No.2, 2004-No.1: 61- 77.
  • Yıldırım, E. ve Dura, C. (2007), “Gümrük Birliği’nin Türkiye Üzerindeki Etkileri Konusundaki Literatüre Bir Bakış”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı 28, Ocak-Haziran 2007: 141-177.
Birincil Dil tr
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Nurdan Kuşat

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 26 Ocak 2015

Bibtex @ { atauniiibd36098, journal = {Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi}, issn = {1300-4646}, eissn = {2147-7582}, address = {}, publisher = {Atatürk Üniversitesi}, year = {2015}, volume = {29}, pages = {0 - }, doi = {}, title = {GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ}, key = {cite}, author = {Kuşat, Nurdan} }
APA Kuşat, N . (2015). GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi , 29 (4) , . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd/issue/2719/36098
MLA Kuşat, N . "GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 29 (2015 ): <https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd/issue/2719/36098>
Chicago Kuşat, N . "GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 29 (2015 ):
RIS TY - JOUR T1 - GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ AU - Nurdan Kuşat Y1 - 2015 PY - 2015 N1 - DO - T2 - Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 0 EP - VL - 29 IS - 4 SN - 1300-4646-2147-7582 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ %A Nurdan Kuşat %T GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ %D 2015 %J Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi %P 1300-4646-2147-7582 %V 29 %N 4 %R %U
ISNAD Kuşat, Nurdan . "GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 29 / 4 (Ocak 2015): 0- .
AMA Kuşat N . GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2015; 29(4): 0-.
Vancouver Kuşat N . GÜMRÜK BİRLİĞİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE STATİK ETKİLERİ: 1980-1995 / 1996-2013 KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2015; 29(4): -0.