TEHÂFÜT GELENEĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Öz

İslam düşünce tarihinde tehâfütler üzerine çeşitli tartışmalar yapılmıştır. Kimine göre bu gelenek, İslam Dünyasında felsefeye karşı bir reaksiyon, felsefesinin gelişmesini engelleyen bir olgu olarak kabul edilmiştir. Kimine göre ise, tehâfüt geleneğinin bizzat kendisi felsefî bir eylemdir. Biz bu çalışmamızda önce düşünce tarihinde yazılan tehâfütler hakkında genel bir bilgi aktarımı yaptıktan sonra, tehâfüt geleneğinin oluştuğu ortam konusunda tespitler yapacağız. Eleştiri merkezli felsefi bir nitelikte yazılan tehâfütlerin Osmanlı dönemindeki etkilerine de yer vereceğiz. Daha sonra bu tespitlerden hareketle, tehâfüt geleneğinin İslam dünyasındaki doğurduğu sonuçları belirleyip, değerlendirmesini yapacağız. Bunlardan hareketle de İslam dünyasındaki tehafüt geleneğinin İslam düşüncesi üzerinde ki olumlu ya da olumsuz etkisinin ne olduğunu belirlemeye çalışacağız.

Anahtar Kelimeler

• Eleştiri, Gazzâlî, Tehâfüt, Tutarsızlık