-

Öz

Amiran Kurtkan Bilgiseven’s Conceptual Contribution to Works of Sociology of Religion in TurkeyIn this article, It was tried to show Amiran Kurtkan Bilgiseven’s conceptual contribution to the works of the sociology of religion in Turkey, depending on her concepts in the sociology of religion. It also tried to be answered that question whether her works are general sociology of religion or specific sociology of religion. In this article, it was emphasized that the doctrine of Tawhid was called upon to be turned into a theory and the concepts of sociology of religion was composed from this theory. The article is related to be original of her concepts of sociology of religion in works of socioloyg of religion in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Tawhid, Theory of Tawhid, Religion, Belief, Formulized Tawhid, Integration.

TÜRKİYE’DEKİ DİN SOSYOLOJİSİ ÇALIŞMALARINA AMİRAN KURTKAN BİLGİSEVEN’İN KAVRAMSAL KATKISI

Öz

Bu makalede din sosyolojisi çalışmalarında ele aldığı kavramlara bağlı olarak Amiran Kurtkan Bilgiseven’in Türkiye’deki din sosyolojisi çalışmalarına yaptığı kavramsal katkı gösterilmektedir. Ayrıca Bilgiseven’in din sosyolojisi çalışmalarının genel din sosyolojisi veya özel din sosyolojisi çalışmaları içerisinde hangisinde yer aldığı konusuna cevap aranmaktadır. Makalede vurgulanmak istenen İslâm’ın temeli olan tevhit akîdesinin Bilgiseven’in çalışmalarında ele alınan kavramlarla bir teori haline dönüştürülmek istendiği ve bu teoriden hareketle din sosyolojisi kavramlarının oluşturulduğudur. Makale bahsi geçen teoriden hareketle oluşturulan din sosyolojisi kavramlarının Türkiye’deki din sosyolojisi çalışmalarındaki özgünlüğü ile ilgili tespitlere de yer vermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tevhit, Tevhit Teorisi, Din, İnanç, Formülize Tevhit, Bütünleşme

Kaynakça

1. Aktay, Yasin ve diğerleri., Din Sosyolojisi, Vadi Yayınları, İstanbul 2007.
2. Arabacı, Fazlı, Türk Din Sosyolojisi İmkan ve Sorunlar, Platin Yayınları, Ankara 2006.
3. Berger, Peter L., Kutsal Şemsiye, Çev. Ali Coşkun, Rağbet Yayınları, İstanbul 2005.
4. Bilgiseven, Amiran Kurtkan, “Dinin Özü, İslâm Dini’nin Ruhu ve Türklerin Bunu Ne Ölçüde Yaşadıkları Meselesi” Türk Münevverinin Müşterek Fikir ve İman Zemini, Hazırlayan: Sait Başer, Kubbealtı Neşriyatı, İstanbul 1989.
5. -------------, “Kalkınma ve Kültür İlişkisi”, Sosyoloji Konferansları, 23. Kitap, İ.Ü.
6. İktisat Fakültesi Yayınları, İstanbul 1991.
7. -------------, “Türk İslâm Felsefesi Tarihinin “Fark” ve “Cem” Kavramları 1”, Türk Dünyası Tarih Dergisi, c. 1, sayı: 11, İstanbul 1987.
8. -------------, Din Sosyolojisi, Filiz Kitabevi, İstanbul 1985.

9. -------------, Genel Sosyoloji, Filiz Kitabevi, İstanbul 1986.
10. -------------, İlm-i Ledün (Genel Teoloji), Filiz Kitabevi, İstanbul 2003.
11. -------------, İslâmiyetin Kültürel Özellikleri ve İslâmi Kavramlar, Filiz Kitabevi, İstanbul 1989.
12. -------------, Sosyolojik Açıdan İslâmiyet ve İslâmi Kavramlar, Filiz Kitabevi, İstanbul 1992.
13. -------------, Türkiye’de Sosyal Çözülme Tehlikeleri, Filiz Kitabevi, İstanbul 1990.
14. ------------, Türkiye’ye Yönelik Etnik İddialara Dayalı Bölücü Faaliyetler, Bayrak Matbaacılık,İstanbul 1991.
15. Capriani, Roberto, Din Sosyolojisi, Yayınları Hazırlayan: Ali Coşkun, Rağbet Yayınları, İstanbul 2011.
16. Comte, Auguste, Positive Philosophy II, Freely Translated by Harriet Martineau, Batoche Books, Kitchener 2000.
17. Durkheim, Emile, The Elementary Form of Religious Life, The Free Press, New York 1995. Erkal, Mustafa E., “Prof. Dr. Amiran Kurtkan Bilgiseven”, Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, İstanbul 2008.
18. Gökalp, Ziya, Makaleler IX, Haz. Şevket Baysanoğlu, Kültür Bakanlığı Yayınları, İstanbul 1980.
19. Günay, Ünver, Din Sosyolojisi, İnsan Yayınları, İstanbul 2006.
20. Güngör, Erol, İslâmın Bugünkü Meseleleri, Ötüken Yayınları, İstanbul 1981.
21. Hick, John, Faith and Knowledge,Macmillan Press, London 1988.
22. Kaya, Kamil, “Amiran Kurtkan’ın Düşünce Sisteminde Din ve Sosyal Bütünleşme”, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı: 176, İstanbul 2008.
23. Kılıç, Ahmet Faruk, Ziya Gökalp’in Din Sosyolojisi, Değişim Yay., İstanbul 2008.
24. Kızılçelik, Sezgin, Sosyoloji Teorileri 1, Yunus Emre Yayınları, Konya 1994.
25. Kirman, Mehmet Ali, Din Sosyolojisi Terimleri Sözlüğü, Rağbet Yayınları, İstanbul 2004.
26. Kurt, Abdurrahman, Din Sosyolojisi, Dora Basım Yayın, Bursa 2011.
27. Kurtkan, Amiran, Sosyolojik Açıdan Tasavvuf ve Laiklik, Kutsun Yayınları, İstanbul 1977.
28. Marshall, Gordon, Sosyoloji Sözlüğü, Çev. Osman Akınhay, Derya Kömürcü, Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara 2005.
29. Özdemir, M. Çağatay, Türkiye’de Sosyoloji (isimler & Eserler), Phoenix Yay., Ankara 2008
30. Sarıbay, Ali Yaşar, Global Toplumda Din ve Türkiye, Everest Yayınları, İstanbul 2004.
31. Thompson, Ian, Odaktaki Sosyoloji Din Sosyolojisine Giriş, Birey Yayınları, İstanbul 2004.
32. Vernon, Glenn M., Sociology of Religion, McGraw-Hill Book Company, Newyork 1962.
33. Warner, R. Stephen, “Religion”, Encyclopedia of Social Theory, General Editor: George Ritzer, Sage Publication, California 1997.
34. Weber, Max, The Sociology of Religion, Çev. Ephraim Fischoff, Methuen Co Ltd., London 1956