Kedi ve Köpeklerde GnRH’nın Reprodüktif Endikasyonları
Öz
Gonadotropin salıcı hormon (GnRH), ön hipofizden folikül uyarıcı hormon (FSH) ve lüteinleştirici hormon (LH) salınımını uyararak, ovaryum fonksiyonlarını kontrol eder. Doğal GnRH molekülünde bulunan aminoasit yapılarının değiştirilmesi sonucu geliştirilen GnRH analogları, endojen GnRH’ya göre daha güçlü ve etkilidir. Genellikle östrüsün uyarılması veya baskılanması amacıyla güvenle kullanılan GnRH analogları diğer yöntemlere karşı bir avantaj sağlamaktadır. Agonistler, doğal GnRH’yı taklit ederek farklı güçlerle ön hipofizden gonadotropinlerin salınımını uyarır, bunu takiben gonadotropin salgısının artışı ve piki sebebiyle başlangıçta alevlenme etkisi ortaya çıkar. Ancak, uygulamadan yaklaşık 10-15 gün sonra hipogonadotropik hipogonad durumu oluşur. Bu amaçla, son yıllarda sıklıkla tercih edilen GnRH agonistleri, östrüsun uyarılması veya baskılanması, gebeliğin sonlandırılması, endokrinolojik tanı, idrar tutamama ve meme tümörü tedavisi amacıyla güvenle kullanılmaktadır. Antagonist moleküller gonadotroplarda yer alan GnRH almaçlarına endojen GnRH molekülü ile başarılı bir şekilde yarışarak bağlanır. Böylece almacın işgali sonucu blokaj sağlanarak gonadotropinlerin salınımı baskılanır. Antagonistlerin uygulanması sonrası gerçekleşen bu hızlı baskılama ilk uyarım etkisi görülmeden oluştuğu için agonistlere karşı avantaj sağlar. Son yıllarda GnRH antagonistlerinin dişi kedi ve köpeklerin reprodüktif olguları üzerine yapılan çalışmaları artmış olsa da, daha fazla araştırmaya gerek duyulmaktadır. Sunulan derlemede, GnRH analoglarının yapısı ile dişi kedi ve köpeklerde kullanım alanları hakkında genel bilgi verilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anadol E., Baştan A., 2007. Dişi köpeklere uygulanan eksojen GnRH’nın serum östradiol 17 β düzeyi ve vagina epitelinde yaptığı sitolojik değişikliklerin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 54, 17-21.
- Arlt S.P., Spankowsky S., Heuwieser W., 2011. Follicular cysts and prolonged oestrus in a female dog after administration of a deslorelin implant. New Zealand Veterinary Journal, 59, 87-91.
- Beijerink N.J., Buijtels J.J., Okkens A.C., Kooistra H.S., Dieleman S.J., 2007. Basal and GnRH-induced secretion of FSH and LH in anestrous versus ovariectomized bitches. Theriogenology, 67, 1039-1045.
- Chew, L., Purswell, B., 2010. Use of a commercial GnRH vaccination for mismating in bitches. Clinical Theriogenology, 2, 361.
- Concannon P.W., Lasley B., Vanderlip S., 1997. LH release, induction of oestrus and fertile ovulations in response to pulsatile administration of GnRH to anoestrous dogs. Journal of Reproduction and Fertility Supplement, 51, 41-54.
- Concannon P.W., Temple M., Montanez A., Newton L., 2006. Effects of dose and duration of continuous GnRH-agonist treatment on induction of estrus in beagle dogs: Competing and concurrent up-regulation and down-regulation of LH release. Theriogenology, 66, 1488-1496
- Corrada Y., Hermo G., Johnson C.A., Trigg T.E., Gobello C., 2006. Short-term progestin treatments prevent estrous induction by a GnRH agonist implant in anestrous bitches. Theriogenology, 65, 366-373.
- Fontaine E., Mir F., Vannier F., Gérardin A., Albouy M., Navarro C., Fontbonne A., 2011. Induction of fertile oestrus in the bitch using Deslorelin, a GnRH agonist. Theriogenology, 76, 1561-1566
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
25 Nisan 2016
Gönderilme Tarihi
5 Mayıs 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 11 Sayı: 1