Kangal Köpeği Yavrularında Vücut Ağırlığı Değişimlerinin Tanımlanmasında Doğrusal Olmayan Büyüme Modellerinin Kullanılması

Öz

Bu çalışmada Kangal köpeği yavrularında çeşitli doğrusal olmayan büyüme eğrileri kullanılarak zamana bağlı olarak doğumdan sütten kesime kadar olan dönemde canlı ağırlık değişimlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla Gompertz, Logistik, Brody ve VonBertalanffy modelleri kullanılmıştır. Uygulanan modellerden hangisinin daha uygun olduğunu saptamak için belirleme katsayıları (R2) ile her modele ilişkin canlı ağırlık ortalamalarının gözlenen ve tahminlenen değerleri arasındaki sapmalarının kareleri toplamından (SKT) yararlanılmıştır. Sapma kareler toplamı değerleri Gompertz, Lojistik, Brody ve von Bertalanffy modellerinde erkek köpekler için sırasıyla; 0.219, 0.254, 4.516 ve 0.172 olarak, dişi köpeklerde ise yine aynı sırayla; 0.277, 0.179, 4.774 ve 0.236 olarak bulunmuştur. Kangal köpeklerinin sütten kesim ağırlığını belirlemede en uygun modellerin sırası ile von Bertalanffy, Lojistik ve Gompertz olduğu ve yavruların sütten kesim ağırlıklarının belirlenmesinde bu üç modelin de kullanımının uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Doğrusal olmayan modeller, Kangal köpeği

Kaynakça

1. Bayram B., Akbulut Ö., 2009. Esmer ve Siyah Alaca sığırlarda büyüme eğrilerinin doğrusal ve doğ- rusal olmayan modellerle analizi. Hayvansal Üretim., 50, 33-40.
2. Gönül N., 1996. Gemlik Askeri Veteriner Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığında yetiştirilen Türk çoban köpeği ve Alman çoban köpeğinin başlı- ca morfolojik özellikleri ve bu genotiplerin kar- şılaştırmalı eğitim performansları. Uludağ Üni- versitesi Sağlık Bilimleri Enstütüsü, Doktora Tezi.
3. Hawthorne AJ., Booles D., Nugent PA., Gettinby G., Wilkinson J., 2004. Body-weight changes during growth in puppies of different breeds. J. Nutr., 134, 2027–2030.
4. Helmink SK., Shanks RD.,. Leighton EA., 2000. Breed and sex differences in growth curves for two breeds of dog guides. J. Anim. Sci., 78, 27–32.
5. Jenkins TG., Kaps M., Cundiff LV., Ferrel CL., 1991. Evaluation of between-and within-breed variation relationships. J. Anim. Sci., 69, 3118-3128. of weight-age
6. Kaufmann, KW., 1981. Fitting and using growth curves. Oecologia (Berl), 49, 293-299.
7. Kırmızı, E., 1991. Türk çoban köpeği ve Alman çoban köpekğinin döl verimi, büyütülen yavru oranı, büyüme ve beden ölçüleri yönünden karşılaştı- rılması. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstütüsü, Doktora Tezi.
8. Ograk YZ., 2009. Researches on litter size in Kangal breed of Turkish shepherd dog. J Anim. Vet. Adv., 8, 674-676.

9. Saraç ÇG., Koban E., Açan SC., Togan İ., 2007. Origin of Kangal dogs in Turkey: A comparative study. 3rd Joint Meeting of the Network of Universities and Research Institutions of Animal Science of the South Eastern European Countries, Thessaloniki 10-12 February.
10. SPSS. 2004. SPSS for Windows Release 13.0. SPSS Inc.
11. Tepeli C., Çetin O., İnal Ş., Kırıkı K., Yılmaz A., 2003. Kangal ve Akbaş ırkı Türk çoban köpeklerinin büyüme özellikleri. Turk J Vet Anim Sci., 27, 1011-1018.
12. Tepeli C., Çetin O., 2000. Kangal Irk Türk çoban köpeklerinde büyüme, bazı vücut ölçüleri ve döl verim özelliklerinin belirlenmesi. I. Büyüme ve bazı vücut ölçüleri. Vet. Bil. Derg., 16, 5-16.
13. Topal M., Bolukbasi OC., 2008. Comparison of nonlinear growth curve models in broiler chickens. J. Appl. Anim. Res., 34, 149-152.
14. Topal M., Ozdemir M., Aksakal V., Yildiz N., Dogru U., 2004. Determination of the best nonlinear function in order to estimate growth in Morka- raman and Awassi lambs. Small Ruminant Research., 55, 229–232.
15. Urbigkit C., Urbigkit J., 2010. A Review: The use of Livestock protection dogs in association with large carnivores in the Rocky Mountains. Sheep & Goat Research Journal., 25, 1-8.
16. Yakupoğlu Ç., Akbaş Y., 1999. Doğrusal olmayan modellerin uyumunda farklı istatistik paket programlarının karşılaştırılması. 3. Tarımda Bilgisayar Uygulamaları Sempozyumu. 3-6 Ekim Çukurova Üniversitesi, Adana
17. Yang Y., Mekki DM., Lv SJ., Wang LY., Wang JY., 2006. Analysis of fitting growth models in Jinghai mixed-sex yellow chicken. Internat. J. Poult. Sci., 5, 517-521.
18. Yıldız G., Soysal Mİ., Gürcan EK., 2009. Tekirdağ ilinde yetiştirilen Karacabey merinosu x kıvırcık melezi kuzularda büyüme eğrisinin farklı mod- ellerle belirlenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 6, 11-19.