Organik Olarak Açık Ahırda Yetiştirilen İsveç Kırmızısı ve Siyah Alaca Danaların Performans Özellikleri

Öz

Araştırma, organik olarak açık ahırda yetiştirilen İsveç Kırmızısı ve Siyah Alaca danalarının besi performans özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, 19 baş İsveç Kırmızısı ve 20 baş Siyah Alaca danası olmak üzere toplam 39 baş hayvan kullanılmış ve hayvanlara konsantre ve kaba yemlerle su ad-libitum olarak verilmiştir. İsveç Kırmızısı ve Siyah Alacalarda deneme başı ağırlığı (6. ay ağırlığı) sırasıyla 199.8 ± 6.19 ve 178.7±6.04 kg; deneme sonu ağırlıkları (12. ay ağırlığı) 320.8±7.77 ve 315.5±7.55 kg; günlük canlı ağırlık artışları ise 0.712±0.04 ve 0.684± 0,04 kg olarak belirlenmiştir. Bir kg canlı ağırlık artışı için kuru madde esasına göre tüketilen kaba, konsantre ve toplam yem miktarları İsveç Kırmızılarında 5.348±0.75, 5.357±0.58 ve 10.705±1.24 kg, Siyah Alacalarda ise 4.987±0.75, 5.257±0.58 ve 10.244±1.24 kg olarak bulunmuştur. Günlük canlı ağırlık artışı ve bir kg ağırlık artışı için tüketilen yem miktarları bakımından ırklar arasındaki farklılıklar önemsiz olmuştur. Mevcut çalışmadan elde edilen bulgular, yaklaşık 6 aylıkken 6 ay süreyle denemeye alınan İsveç Kırmızısı ve Siyah Alaca ırkı danaların performans özellikleri bakımından benzer özellikler sergilediklerini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• İsveç Kırmızısı, Organik Besleme, Performans Özellikleri, Siyah Alaca

Kaynakça

1. Akbulut Ö., 1999. Esmer ve Siyah Alaca Düvelerin Sert İklim Şartlarında Büyüme Analizleri. Tr. J. Vet. Anim. Sci., 23, Ek Sayı 1, 131-137.
2. Akbulut Ö., Tüzemen N., Aydın R., 1993. Erzurum Şartla- rında Siyah Alaca Sığırların Verimi. 2. Doğum Ağırlığı, Büyüme ve Yaşam Gücü Özellikleri. Doğa - Tr. J. Vet. Anim. Sci.,17, 193-200.
3. Akbulut Ö., Tüzemen N., 1994. 8-12 Aylık Yaşlarda Besiye Alınan Esmer, Siyah Alaca ve Sarı Alaca Tosunların Besi Performansı, Kesim ve Karkas Özellikleri. Ata- türk Üniv. Ziraat Fak. Derg., 25, 134-144.
4. Akbulut Ö., Tüzemen N., Aydın R., 1995. Esmer ve Siyah Alaca Tosunların Açık Ahırlarda Besi Performansı ve Karkas Özellikleri 1: Besi Performansı. Tr. J. Vet. Anim. Sci., 19: 409-416.
5. Akcan A., Alpan O., 1984. Siyah Alaca ve Siyah Alaca x Güney Anadolu Kırmızısı (GAK) Melezlerinde Bazı Verim Özellikleri. 1.Büyüme ve Yaşam Gücü. Doğa Bilim Derg. D1. 8, 216-224.
6. Akman N., Kumlu S., 1999. Türkiye’de Siyah Alaca (Holstain) Damızlık Yetiştiriciliğinde Gelişmeler. Uluslararası Hayvancılık 99 Kongresi, 21-24 Eylül, İzmir, 9-16.
7. Alomar CD., Anrique GR., Klein R.F., Uslar GE., 1986. Effect of concentrate level on feed intake and weight gain by calves at pastures. Nutrition Abst. and Reviews Seri. B., 56-6129.
8. Alpan O., 1992. Sığır Yetiştiriciliği ve Besiciliği. 2. Baskı. Ankara Üniv. Vet. Fak. Zootekni Bölümü. Ankara.

9. Altındişli A., İlter E., 2002. Ekolojik Tarımda İlke ve Kav- ramlar. Organik Tarım. Organik (Ekolojik) Tarım Ders Notları. Emre Basımevi. İzmir. S:18 - 24
10. Anonim 1, 1999. 13 Nisan 1999 tarihinde Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nde yapılan ‘’Türkiyede Karma Yem Katkı Maddesi Olarak Antibiyotik- Bü- yütme Faktörlerinin Kullanımı, Geleceği ve Alınacak Önlemler’’ konulu toplantı görüşleri. Yem Magazin, Sayı 22, Haziran, 14-17.
11. Anonim 2, 2006. http:// www. srb-foreningen. se /doks /welcome. htm, Erişim Tarihi: 26.02.2006.
12. Anonim 3, 2006, http:// www.svenskavel.com /english /red /ref_02.htm, Erişim Tarihi: 26.02.2006.
13. Aytuğ CN.,1996. Deli İnek Hastalığı (Bovine Spongiform Encehalopaty, BSE) Hakkında bilgi sirküleri.TOPKİM- A.Ş. Araştırma Grubu Eğitim Yayını,16 Nisan, İstan- bul.
14. Bayram B., 1998. Esmer ve Siyah Alaca Buzağıların Büyü- me Özellikleri ve Sütten Kesim Süresinin Tespiti. Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniv. Fen Bilimleri Enst., Erzurum.
15. Bayram B., Akbulut Ö., Yanar M., Tüzemen N., 2002. Esmer ve Siyah Alaca Dişi Sığırlarda Büyüme Özellik- lerinin Richard Modeli Analizi. Turk J. Vet. Anim. Sci., 28, 201-208.
16. Bayram B., 2004. Esmer ve Siyah Alaca Sığırlarda Büyüme Eğrilerinin Doğrusal ve doğrusal Olmayan Modellerle Analizi. Doktora Tezi. Atatürk Üniv. Fen Bilim. Enst., Erzurum.
17. Bethard GL., 1997. A microcomputer simulation to evaluate management strategies for rearing dairy replacement. Doctor of philosophy in animal science (dairy), April 18, 1997 Blacksburg, Virginia.
18. Demirci M., Yüksel N., Soysal Mİ, 1992. Memeden Mamül Süt. Hasad Yayıncılık, Hayvancılık Serisi 1, 227-228.
19. Demirören E., 2002. Hayvan Davranışları (Ders Kitabı). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 547. I. Ba- sım. İzmir.
20. Erkek R., Kırkpınar F., 1993. Hayvanlarda Verim Artırıcı Olarak Hormon Kullanımı.Yem Magazin, Sayı 83, Mart, 53-62.
21. Ertuğrul M., Apaydın M., 1989. Siyah Alaca Buzağılarının az süt ile büyütülme olanakları. Ankara Üniv. Ziraat Fakültesi Yıllığı 40, Fasikül No:1-2: 395-407, Ankara
22. Gonzalez H., Cortes C., 1988. Evalation of Concentrate suplementation in European Holstein calves raised under grazing. 1.From birth to six months of age. Avanges en Production Animal,1-2, 185-190.
23. Güler O., 2000. Farklı Seviyelerde Kesif Yemle Beslenen Esmer ve Siyah Alaca Buzağıların Büyüme ve Gelişme Özellikleri. Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniv. Fen Bi- limleri Enst., Erzurum.
24. Güler O.,Yanar M., Bayram B., 2003. Effect of different milk feeding schedules on the growth and feed conversion efficiencies in Holstein Friesian and Brown Swiss calves. Indian J. Anim. Sci., 73, 1278- 1280.
25. Kırkpınar F., Erkek R., 2000. Yem Katkı Maddeleri Kullanı- mı, Gelişmeler, Sorunlar. International Animal Nutrition Congress, Süleyman Demirel Üniverstesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, 4-6 September, Isparta, Turkey.
26. Kopuzlu S., 2003. Esmer ve Siyah Alaca Sığırların Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü İşletmesi Şartlarında Süt Verimi, Döl Verimi, Büyüme ve Ya- şama Gücü Özellikleri. Doktora Tezi. Atatürk Üniver- sitesi, Fen Bilimleri Enst., Erzurum.
27. Mason IL., 1996. A World Dictionaryof Livestock Breeds, Types International. 273 pp. Erişim Adresi: http://www. ansi.okstate.edu /breeds/ cattle/ swedish red and white/ index. htm Erişim tarihi:22.03.2006 C.A.B
28. Özen N., Kırkpınar F., Özdoğan M., Ertürk MM., Yurtman İY., 2006. Hayvan Besleme. http:// www.zmo.org.tr /etkinlikler /6tk05/ 037 nihatozen. pdf., Erişim Tarihi : 30.05.2006.
29. Özhan M., Tüzemen N., Yanar M., 2001. Büyükbaş Hayvan Yetiştirme. Atatürk Üniverstesi Ziraat Fak.Yayınları Ders Notu.Yayın No:134, 59-346.
30. Özkütük K., Pekel E., Özcan L., Haussmann H., 1986. Entansif Süt Sığırcılığı Uygulamasında Hatay İli 2. En Büyük Sürüde Süt Verimi. Çukurova Üniv. Ziraat Fak. Derg., 1, 46-59.
31. Rahman G., 2004. Organic Animal Husbandry in the European Union: Standarts Regulations and Practise with Special Consideration of Ruminants. I. Uluslara- rası Organik Hayvancılık ve Gıda Güvenliği Kongresi (28 Nisan-1 Mayıs, Kuşadası) S: 8-24.
32. Sabuncuoğlu N., 2002. Yüksek Rakım ve Sert İklim Şartla- rında Yetiştirilen Esmer ve Siyah Alaca Danaların Bazı Fizyolojik Özelliklerine ve Kan Parametrelerine Çevre Faktörlerinin Etkisi. Atatürk Üniv. Fen Biliml. Enst., Doktora Tezi. Erzurum.
33. SPSS, 1996. SPSS for windows release 10.01, SPSS Inc Chicago, IL, USA
34. Sınıvırski G., Petkov P., Georgacvska ZH., İliev A., 1988. Effect of hausing conditions on Growth and Meat Production of Bulls. Anim. Breed. Abstr., 56, 5406.
35. Sundrum. A., 2001. Organic Livestock Farming: A Critical Review, Livestock Pruduction. Science, 67, 207-215.
36. Şayan Y., Polat M., 2002. Ekolojik (Organik Biyolojik) Hayvansal Üretimin Genel İlkeleri.Organik Tarım Eği- tim Ders Notları. İzmir, 239-251
37. Tomova Y., İvanov M., Staikov P., Simeonova S., 1988. Combined housing in semi open and closed sheeds of cattle during finishing. Anim. Breed. Abstr. 56, 6750.
38. Tüzemen N., Akbulut Ö., Özhan M., 1996. Esmer ve Siyah Alaca Sığırların Erzurum Koşullarında Bazı Önemli Özellikler Bakımından Karşılaştırılması.Hayvancılık 96 Ulusal Kongresi., Cilt1. 121-125, 18-20 Eylül, İz- mir.
39. Uğur F., Yanar M., Tüzemen N., 1999. Erken Sütten Kesilen Esmer ve Siyah Alaca Dişi Sığırların Canlı Ağırlık ve Canlı Ağırlık Artışları. Tarım Bilimleri Derg., 100-103.
40. Uz E., Sogut S., Sahin S., Var A., Ozyurt H., Gulec M., Akyol O., 2002. The protective role of caffeic acid phenethyl ester (CAPE) on testicular tissue after testicular torsion and detorsion. World J. Urol., 20, 264-270.
41. Vaccaro R., Vaccaro I., Commbellas J., Martinez N., 1986. Growth and Viability to 12 Months of Age of Brah- man x Holstein Friesian and Brown Swiss Calves. Animal Breding Abst., 54, 5719
42. Vural N., 1996. Toksikoloji . Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları, 73, 342-373.
43. Yamano T., Morita S., 1992. Hepatotoxicity of trichlorfon and dichlorvos in isolated rat hepatocytes. Toxicology, 76, 69–77.
44. Yanar M., Tüzemen N., Aydın R., Akbulut Ö., Ocherman HW., 1994. Growth Characteristics and Feed Efficiencies of the Early Weaned Brown Swiss, Holstein Friesian and Simental Calves Reared in Turkey. Indian J. Dairy Sci., 47, 273-275.
45. Yanar M., Güler O., Bayram B., 2002. The Effect of Concantrate Feeding Levels on The Postweanining Performance of Holstein Friesian Calves.Turk J. Vet. Anim. Sci., 26, 1025-1032.