Sığır Ayak Hastalıklarında Antibiyotiklerin Kullanımı

Öz

Ayak hastalıkları, Veteriner hekimlik alanında en sık rastlanılan hastalık grubunu oluşturur. Tüm sığır hastalıklarının %15-25’ini ayak hastalıkları kapsamaktadır. Sığır ayak hastalıklarının etiyolojisinde; bacak yapısı bozuklukları, kontüzyon, beslenme, çevre ve kalıtsal faktörler, bakteriyel, viral ve paraziter nedenler olmak üzere birçok faktör rol oynamaktadır. Ayak hastalıklarının sığırcılık işletmelerinde büyük ekonomik kayıplara neden olduğu ve ciddi sağlık problemleri yarattığı bilinmektedir. Sığırlarda ayak hastalıklarının birçoğunda medikal sağaltıma gerek duyulur. Ayak hastalıklarının medikal sağaltımları; lokal, parenteral ve her iki uygulamanın kombinasyonu şeklinde yapılır. Bu derlemede, ayak hastalıklarında kullanılan antibiyotiklerin etki mekanizması, antibiyotiklerle yapılan sağaltımda göz önünde bulundurulması gereken temel kurallar, antibakteriyel tedavinin başarısızlığında muhtemel nedenler, gebelikte antibiyotik kullanımı ve ayak hastalıklarında kullanılan antibiyotiklerin uygulama şekilleri hakkında özlü bilgiler verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sığır, Ayak hastalıkları, Antibiyotik kullanımı

Kaynakça

1. Akkan H.A., Karaca M. 2003., Veteriner İç Hastalıklarında Antibiyotiklerin Kullanımı. Y.Y.Ü. Vet. Fak. Dergisi. 14, 72-77.
2. Alkan İ., Bakır B., Belge A., Gençcelep M., 1994. Sığır ayak hastalıklarında lokal oxytetracycline uygulamaları. Y.Y.Ü. Vet. Fak. Derg., 5, 23-28.
3. Alkan İ., Boynukara B, Gençcelep M., 1993. Van ve yöresinde sığır ayak hastalıklarının yayılışı, nedenleri ve sağaltımı üzerine bir araştırma. Y.Y.Ü. Vet. Fak. Derg. 4, 87-95.
4. Anonim, 2011. Interdigital Dermatitis (Stable foofrot, Slurry heel, Scald). The Merck Veterinary Manual. http://www.merckvetmanual.com/mvm/index.jsp?c file=htm/bc/ 90529.htm Erişim : 05.08.2010].
5. Anteplioğlu H., Samsar E., Akın F., Güzel N., 1992. Sığır ayak hastalıkları. Ankara Üniv. Vet. Fak. Yayınları. A.Ü. Basımevi, Ankara.
6. Başoğlu A., 2000. Veteriner İç Hastalıklarında Genel Tedavi. Selçuk Üniv. Basımevi, Konya, Sayfa; 109
7. Belge A., Ormancı S., 2002. Süt sığırcılığında ayak hastalıklarının neden olduğu ekonomik kayıplar ve önlenmesi. Türk Vet. Hek. Derneği Dergisi. 11, 36- 40.
8. Britt JS, Gaksa J, Garrett EF, Konkle D, Mealy M., 1996. Comparison of topical application of three products for treatment of papillomatous digital dermatitis in dairy cattle. JAVMA, 209, 134-136.

9. Britt JS, Carson MC, von Bredow JD, Condon RJ., 1999. Antibiotic residues in milk samples obtained from cows after treatment for papillomatous digital der- matitis. JAVMA, 215, 833-836.
10. Dawson JC. 1998., Digital dermatitis-survey and debate. Proceedings of the XX. World Buiatrics Congress, Sidney, 91-93.
11. Dökmeci İ., Akçasu A., Banoğlu N., Berkarda Ş., 1992. Farmakoloji. İlaç Uygulamalarında Temel Kavramlar. Editör : İsmet Dökmeci. Nobel Tıp Kitapevi, 705-785.
12. Elitok B., Demirkan T, Elitok ÖM, Kabu M., 2004. Sığırların digital dermatitisinde florfenikol ve oksitetrasiklinin klinik tedavi etkinliğinin karşılaştırılması. Bültendif. Kasım, 23, 2-5.
13. Görgül OS., 1982. Ayak hastalıkları ve ortopedi ders notları. Uludağ Üniv. Vet. Fak. Bursa.
14. Görgül OS., Kahraman MM., Çeçen G., Akkoç A., Gül NY., Sevimli A., 2002. Sığırlarda Digital ve interdigital Dermatitislerde Histopatolojik Bulgular, Uludağ Univ. J. Fac. Vet. Med., 21, 115-124. Tanı, sağaltım ve İntravenöz Regional Antibiyoterapi
15. Kamiloğlu A., Baran V., Kılıç E., Özaydın, İ., 2002. Sığırlarda akut interdigital flegmon sağaltımında Seftiofur sod- yumun lokal ve sistemik kullanımı. Vet. Cerrahi Derg., 8, 13-18.
16. Kamiloğlu A., Demirkan İ., Baran V., 2002. Comparison of Ceftiofur Sodium by Intra Venoz Regional Antibiotherapy Application for Treatment of Bovine Digital Dermatitis. Kafkas Üniv. Vet. Fak. Dergisi, 8, 107- 110. Local Oxytetracycline
17. Laven RA, Proven MJ., 2000. Use of an antibiotic footbath in the treatment of bovine digital dermatitis. Vet. Rec., 28, 503-506.
18. Laven RA, Hunt H., 2001. Comparison of valnemulin and lincomycin in the treatment of digital dermatitis by individually applied topical spray. Vet Rec., 8, 302- 303.
19. Manske T., Hultgren J., Bergsten C., 2002. Topical treatment of digital dermatitis associated with seve- re heel-horn erosion in a Swedish dairy herd. Prevention. Vet. Med., 53, 215-231.
20. Mumba T, Dopfer D, Kruitwagen C, Dreher M, Gaastra W, van der Zeijst BA., 1999. Detection of spirochetes by polymerase chain reaction and its relation to the course of digital dermatitis after local antibiotic treatment in daily cattle. Zentralbl. Veterinarmed. B., 46, 117-126.
21. Ormancı S., Belge A., 2001. Van ve yöresindeki süt sığırlarında ayak hastalıklarının nedenleri, dağılımı ve sağaltımı üzerine çalışmalar. Y.Y.Ü. Sağ. Bil. Ens. Derg., 7, 139-145.
22. Özaydın İ., 1995. Ayak hastalıkları ve ortopedi ders notları. Kafkas Üniv. Vet. Fak., Kars.
23. Özsoy S., Yücel R., 1991. İstanbul ve yöresindeki kültür ırkı sığırlarda patogenezisi ve sağaltımı üzerine karşılaştırmalı araştırmalar. İstanbul Üniv. Vet. Fak. Derg., 17, 93
24. Şanlı Y., Kaya, S., 1994. Veteriner Farmakoloji ve İlaçla Sağıtım Seçenekleri. Medisan Yayınevi, Ankara, 571- 650.
25. Şener S., 1990. Veteriner Klinik Farmakoloji ve Formüller. Pethask Vet. Hekimliği Yayınları, S; 83-91.
26. Ünsaldı E., Durmuş AS., 1999. 1994-1998 yılları arasında kliniğimize gelen sığırlarda gözlenen ayak hastalıkları ve sağaltımları. F.Ü. Sağ. Bil. Derg., 13, 405-412.
27. Vural MR., 1991. Gebelik süresince ilaç etkileşmeleri ve ilaçla tedavi. Ankara Üniv. Vet. Fak. Derg., 38. 257- 265.
28. Yavru N., Özkan K, Elma E., 1989. Ayak Hastalıkları ve Ortopedi. Selçuk Üniv. Vet. Fak. Yayınları, Konya.