Türkiye’ de Yetiştirilen Esmer ve Siyah Alaca Sığırlarda Süt Verimi, İlk Buzağılama Yaşı ve Servis Periyodu

Öz

Bu araştırmada, Türkiye’ de 15 işletmede yetiştirilen Siyah Alaca ve Esmer ırkı ineklere ait süt ve döl verimi kayıtları değerlendirilmiştir. Siyah Alaca ve Esmer ırkından ineklere ait gerçek süt verimi, 305 günlük süt verimi ve laktasyon süresine ait en küçük kareler ortalamaları ve standart hataları sırasıyla, 7160.6±33.0 ve 6548.9±47.9 kg, 6729.2±33.3 ve 6249.4±48.3 kg, 330.3±1.5 ve 337.5±2.2 gün olarak tespit edilmiştir. Siyah Alaca ve Esmer ırkı ineklere ait ilk buzağılama yaşı ve servis periyodu ait en küçük kareler ortalamaları ve standart hataları sırasıyla, 845.8±6.6 ve 908.3±8.6 gün, 125.6±3.3 ve 127.5±4.1 gün olarak saptanmıştır. Sürü, ırk, buzağılama yılı, mevsimi ve laktasyon sırasının gerçek süt verimi ve 305 günlük süt verimi üzerine olan etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (P < 0.01). Bununla birlikte, ırkın laktasyon süresi üzerine olan etkisi önemsizdir (P > 0.05). Araştırma bulgularına göre, incelenen sürünün süt verim performansının iyi durumda olduğu, buna karşın servis periyodunun kısaltılmasının uygun olacağı yönünde bir sonuca varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Siyah Alaca, Esmer, Süt verimi, İlk Buzağılama Yaşı, Servis Periyodu

Kaynakça

1. Akbulut, Ö. ve Haussman, H. 1994. Buzağılama aralığının süt verim özelliklerine etkisi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 25: 1-13.
2. Akman, N., Kumlu, S., 1999. Türkiye’ de Siyah Alaca (Holstein) damızlık yetiştiriciliğinde gelişmeler. Uluslararası Hayvancılık 99 Kongresi, 21-24 Eylül 1999, İzmir.
3. Akman, N., Ulutaş, Z., Efil, H. ve Biçer, S. 2001. Gelemen Tarım İşletmesinde yetiştirilen Siyah Alaca sürüsünde süt ve döl verimi özellikleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 32: 173-179.
4. Aydın, R. 1996. Atatürk Üniversitesi Tarım İşletmesinde yetiştirilen Esmer ve Siyah Alaca sığırların süt verimindeki genetik ve fenotipik yönelimler bazı genetik parametrelerin tahmini. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü, Erzurum.
5. Bakır, G. ve Çetin, M. 2003. Reyhanlı Tarım İşletmesinde yetiştirilen Siyah Alaca sığırlarda döl ve süt verim özellikleri. Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 27: 173-180.
6. Bilgiç, N. ve Yener, M. 1999. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Sığırcılık İşletmesinde yetiştirilen Siyah Alaca İneklerde bazı süt ve döl verimi özellikleri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 5: 81- 84.
7. Doğan, M. ve Kaygısız, A. 1999. Türkiye’deki İsviçre Esmer sığırlarda süt protein polimorfizmi ile süt verim özellikleri arasındaki ilişkiler. Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 23: 47-49.
8. Duru, S. ve Tuncel, E. 2002a. Koçaş Tarım İşletmesinde yetiştirilen Siyah Alaca sığırların süt ve döl verimleri üzerine bir araştırma. 1. Süt verim özellikleri. Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 26: 97-101

9. Duru, S. ve Tuncel, E. 2002b. Koçaş Tarım İşletmesinde yetiştirilen Siyah Alaca sığırların süt ve döl verimleri üzerine bir araştırma. 2. Döl verim özellikleri. Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 26: 103-107
10. İnal, Ş., Tilki, M., Çolak, M. ve Ümitli, S. 2003. Konya Hayvancılık Araştırma Enstitüsündeki Esmer ırk sığırların döl verimi özellikleri. Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 19: 5-10.
11. Kaya, I., Uzmay, C. Kaya, A. ve Akbas, Y. 2003. Comparative analysis of milk yield and reproductive traits of Holstein- Friesian cows born in Turkey or imported from Italy and kept on farms under the Turkish-ANAFI project. Italian Journal of Animal Science 2: 141-150
12. Kaygısız, A., Baş, S. ve Görentaş, İ. 1996. Esmer sığırların Altındere Tarım İşletmesi şartlarında adaptasyon ve verim özellikleri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 2: 21-31.
13. Kumlu, S. ve Akman, N. 1999. Türkiye Damızlık Siyah Alaca sürülerinde süt ve döl verimi. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 39: 1-15.
14. Kurt, S., Uğur, F., Savaş, T. ve Sağlam, M. 2005. Milk production characteristics of Holstein - Friesian cattle reared in the Tahirova State Farm located in Western Anatolia. Indian Journal of Dairy Science, 58: 62-64.
15. Önder, S. ve Ceyhan, Ö. 2005. Orta Anadolu’daki bir işletmede Holştayn ırkı sığırlarda bazı verim özellikleri. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 45: 9- 19.
16. Özbeyaz, C. ve Küçük, M. 1999. Malya Tarım İşletmesi Esmer ırkı ineklerde süt verim özellikleri. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 39: 7-16.
17. Özhan, M., Tüzemen, N. ve Yanar, M. 2004. Büyükbaş Hayvan Yetiştirme. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi. Ders Notu Yayın No: 134, Erzurum.
18. Sağlam, M. 2002. Tahirova Tarım İşletmesinde yetiştirilen Siyah Alaca sığırların bazı döl verimi özellikleri. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale.
19. SAS, 1999. Users Quide Statistics. SAS Institue Inc., Cary, USA.
20. Stanley, M., Makuza, I. ve Daniel, M. 1996. Effects of days dry, previous days open, and current days open on milk yields of cows in Zimbabwe and North Carolina. Journal of Dairy Science, 79: 702-709.
21. Şekerden, Ö. ve Şahin, M. 2001. Reyhanlı Tarım İşletmesindeki Siyah Alaca düvelerde gelişme performansı, döl tutma yaşı ve süt verimi arasındaki ilişkiler. MKU Ziraat Fakültesi Dergisi, 6: 61-70.
22. Tilki, M., İnal, Ş., Çolak, M. ve Tekin, M.E. 2003. Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsünde yetiştirilen Esmer ineklerin süt verim özellikleri ve bu özelliklere bazı çevre faktörlerinin etkisi. Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 27: 1335-1341.
23. Uğur, F. 2000. Kumkale Tarım İşletmesinde Yetiştirilen Siyah Alaca sığırların bazı süt verim özellikleri. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 14: 50-59.
24. Yanar, M., Tüzemen, N., Akbulut, Ö., Aydın, R. ve Uğur, F. 1997. The reproductive performance of Brown Swiss cattle raised in the Eastern Turkey. Indian Journal of Dairy Science, 50: 307-313.
25. Yanar, M., Tüzemen, N., Akbulut, Ö., Aydın, R. ve Uğur, F. 1998. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Çiftliği’nde yetiştirilen Esmer sığırların süt ve döl verimi özellikleri. Doğu Anadolu Tarım Kongresi, 14-18 Eylül 1998, Erzurum.