Erzurum Kent Merkezinde 1994-2004 Yılları Arasındaki Hava Kirliliği Durumu

Öz

Çalışmanın amacı Erzurum kentinde 1994-2004 yılları arasında kış aylarında kükürdioksit (SO2) ve partikül madde (PM) ölçüm değerlerleri dikkate alınarak bir hava kirliliği haritası oluşturmaktır. Yapılan değerlendirme sonunda Erzurum kentinde özellikle bazı yıllarda, hava kirliliğinin insan sağlığını tehdit eden boyutlara ulaştığı belirlenmiştir. Erzurum kentinde ölçüm yapılan 6 istasyonundan alınan değerlere göre son 11 yıllık süre içinde en düşük SO2 değerleri 1996 ve 1999, en düşük partikül madde değerleri 1996 yılında, en yüksek SO2 ve PM değerleri ise 1994 yılında ölçülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Hava kirliliği, Erzurum, SO2, partikül madde

Kaynakça

1. Anonim, 1995a. Çevre Notları. Çevre Bakanlığı Çevre Eğitimi ve Yayın Daire Başkanlığı,55s, Ankara.
2. Anonim, 1995b. Temiz Hava Planı Erzurum Alt Projesi (Nihai Rapor ). Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Erzurum.
3. Anonim, 2000. T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü. ISBN 975-19-2938-5, Yayın No: 2514.
4. Anonim, 2001. T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Çevre İstatistikleri.
5. Anonim, 2002. Erzurum İl Trafik Şube Müdürlüğü Verileri, Erzurum.
6. Anonim, 2003a. Hava Kalitesi Sınır Değerleri. http://www.rshm.sağlık.gov.tr/
7. Anonim, 2003b. Devlet İstatistik Enstitüsü Ulaştırma İstatistikleri Özeti 2003, T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü, yayın no: 2942, Ankara.
8. Anonin, 2005a. Türkiye ve Kyoto Protokolü. http://www. Ressiad.org.tr.

9. Anonim, 2005b. Atatürk Üniversitesi Çevre Sorunları Araştırma Merkezi Hava Kirliliği Ölçüm Değerleri, Erzurum.
10. Anonim, 2005c. Erzurum İl Trafik Tescil Şube Müdürlüğü, Erzurum.
11. Barner, J., 1983. Experimentelle Lanschaftsökologie. Ferdinant Enke Verlag, Stuttgart.
12. Eke, F., 2000. Kentsel Ekolojik Planlama. 2000’li Yıllarda Yaşadığımız Çevre ve Peyzaj Mimarlığı Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 23-30, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Ankara.
13. Güney, E., 1998. Çevre Sorunları. Dicle Üniversitesi Coğrafya Eğitimi Bölümü,159, Diyarbakır.
14. Müezzinoğlu, A., 1987. Hava Kirliliği ve Kontrolünün Esasları. Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları, İzmir.
15. Nuhoğlu, Y.,1996. Hava Kirliliğinin Bitkiler Üzerine Etkileri. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Bölümü Çevre Bilimleri Ana Bilimdalı, Yüksek Lisans/ Doktora Ders Notları
16. Özbay, O., Bayramoğlu M., Keskinler B., Topçu N. ve Boyabat N., 1991. Erzurum’da Hava Kirliliği Üzerine Çevresel ve Atmosferik Parametrelerin Etkisinin Sümülasyonu, Kimya 91. Kimya ve Kimya Mühendisliği Sempozyumu, Tebliğler Kitabı,379, Gazimagusa
17. Özdemir, Ş., 1997. Temel Ekoloji Bilgisi ve Çevre Sorunları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 235s, Ankara.
18. Sezen, I.,Yılmaz S., 2002. Erzurum Kenti Hava Kirliliği Sorununun Çözümünde Peyzaj Mimarlığı Açısından Alınması Gereken Önlemler. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 88s, Erzurum.