KATYON DEĞİŞİM KAPASİTESİ TAYİNİ: KİREÇLİ VE JİBSLİ TOPRAKLAR İÇİN YENİ BİR METOD

Öz

ÖZET
Kireçli ve .iibsli toprakların katyon değişim kapasitesi (KDK) tayini
için, iki kademeden oluşan yeni bir metot geliştirilmiştir. Adı geçen
metodda, klasik metodlarda mevcu', olan hatalann çoğu bellaraj' edilmektedir.
pH değeri 8.2 olan ve % 60 lık etanal içerisinde hazırianOJ!
0.4 N NaOAc-O.1 N NaCl (doygunluk çözeltisi) çözeltisinin 33 ml. si
ile toprak (4-5 gr.) 4 defa muamele edilir ve bu suretle katyon değişim
yerleri sodyum ile doyurulu/". Doyurulan ornek, daha sonra pH değeri
7 olan ı N Mg (NO 3) 2 çözeltisinin 33 ml. si ile 3 defa ekstrakte edilir.
Ekstrakte edilen çözeltideki toplam sodyum (Na,) ve toplam klor (Cl,)
tayin edilir. Klor (Clt ) ün tayin edilmesinin sebebi: dOYlArma kademesi~den
ekstraksiyon kademesine doygunluk çözeltisi ile geçen çözünebilir
sodyumu (Nac)' toplam sodyum (Nat ) yaı-dımıyla bulabilmektir. Sonuç'
olarak, değişebilir sodyum (Nad) elde edilmekte ve bu da KDK ne eşii
olmak tadır.
Bu suretle, aşağıdaki eşitlik elde edilmekte ve .
KDK = Nad = (Na, -Naç )= Nat - [Clt (Na/C!) doygımluk çözeltisi]
bu eşitlikte "(NaiCI) doygunluk çözeltisi" (erimi, doygunluk çözeltisindeki
Na ıCı oranını ifade etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• -