Ayçiçeği’nde Sclerotinia sclerotiorum ve Sclerotinia minor’ın Kültürel, Biyolojik ve Kimyasal Mücadelesi

Öz

Bitki hastalıkları, bitkilerde önemli kayıplara neden olurlar. Sclerotinia türlerinin, beyaz çürüklük, gövde çürüklüğü veya tabla çürüklüğü olarak bilinen hastalığa neden olan bitki patojenleri oldukları bilinmektedir. Bu patojenler genel olarak ayçiçeği, fasulye ve soya fasulyesi gibi bitkilere zarar verirler. Ayrıca, bu hastalıkla bulaşık olan ayçiçeği bitkisinin tablaları sağlıklı bitkilerin tablalarından daha küçüktür, tohum ağırlıkları daha düşüktür ve patojen önemli verim kayıplarına neden olmaktadır. Sclerotinia sclerotiorum ve S. minor etmenlerinin oluşturduğu hastalıkları kontrol etmek için kültürel, biyolojik ve kimyasal mücadele yöntemlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu yayında ayçiçeğinde önemli kayıplara neden olan S. sclerotiorum ve S. minor’ın hastalık belirtilerinin tanımının yapılması ve bu etmenlere karşı etkili mücadele yöntemlerinin ortaya konması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Biyolojik mücadele, kimyasal mücadele, kültürel mücadele, Sclerotinia minor ve Sclerotinia sclerotiorum

Kaynakça

1. Adams, P. B., Ayers W. A., 1980. Factor affecting parasitic activity of Sporidesmium sclerotivorum on sclerotia of Sclerotinia minor in soil. Phytopathology, 70: 366-368.
2. Agrios, G. N., 1997. Plant Pathology. Academic Pres, 635, California.
3. Aksay, A., Biçici M., Çınar Ö., 1991. Beyaz çürüklük etmeni Sclerotinia sclerotiorum (Lib) de Bary’a karşı antagonistlerin belirlenmesi. Çukurova Üniv. Ziraat Fak., Derg., 6 (2): 55- 62.
4. Anas, O., Reeleder R. D., 1987. Recovery of fungi and arthropods from sclerotia of Sclerotinia sclerotiorum in Quebec muck soils. Phytopathology, 77: 2.
5. Bogdanova, V. N., Karadzhova L. V., Klimenko T. F., 1986. Use of Coniothyrum minitans Campbell as a hyperparasite in controlling the pathogen of white rot of sunflower. Sel’s kokhozyaistvennaya Biologia, 5: 80-84.
6. Bora, T., Özaktan H., 1998. Bitki Hastalıkları ile Biyolojik Savaş. Ege Üniv. Ziraat Fak., Bitki Koruma Bölümü, 203, İzmir.
7. Boyraz, N., Koçak, R., 2006. Bazı bitki ekstraktlarının ın vıtro antifungal etkileri. Selçuk Üniv., Ziraat Fak. Derg., 20 (38): 82-87.
8. Chaban V. S., Yakubova I. V., 1992. Evaluation of the effectiveness of the hyperparasite Coniothyrum minitans against the sunflower white rot. Zakhist Roslin, 39: 27-31.

9. Chenault, K. D., Melouk H. A., 2002. Detection of genetic variation among Sclerotinia minor isolates using RAPD-PCR and DNA-DNA reassociation http://www.nal.usda.gov/ttic/tektran/data/000010/70/000010 7085.html (10 Nisan 2003). analyses.
10. Csengeri, P., 1988. Effect of Konker (carbendazim+vinclozalin) on Sclerotinia sclerotiorum ascospore infection of sunflower heads. Novenyvedelem., 24: 540-542.
11. Çetinkaya, N., Yıldız M., 1988. Bazı ayçiçeği çeşit ve hatlarının Sclerotinia türlerine reaksiyonları üzerinde çalışmalar. IX. Ulusal Biyoloji Kongresi, 1:151-158.
12. Çınar, A., Biçici M., 1982. Çukurova’da ayçiçeği parsellerinde görülen tabla çürüklüğü ile kök boğazı ve gövde yanıklığıhastalıklarının etiyolojisi ve önemi. III. Türkiye Fitopatoloji Kongresi Bildirileri, 68-79, Adana,
13. Demirci, E., Kordalı Ş., 1998. Pasinler ovasında ayçiçeğinde rastlanan funguslar. Türkiye VIII. Fitopatoloji Kongresi Bildirileri, 314-317, Ankara.
14. Enisz-J., 1985. Chemical control of mycelial infection by Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary on sunflower. Novenytermeles, 34: 475-480.
15. Expert, J. M., Digat B., 1995. Biocontrol of sclerotinia wilt of sunflower by Pseudomonas fluorescens and Pseudomonas putida strains. Can. J. Microbiol., 41: 685-691.
16. Ferreira, S. A., Boley R. A., 2002. Sclerotinia sclerotiorum. (online) Available at http://www.extento.hawaii.edu/kbase/Crop/Type/s_scler.htm (11 Eylül 2008).
17. Hannusch, D. T., Boland G. J., 1995. Influence of air temperature and relative humidity on biological control of white mold of bean (Sclerotinia sclerotiorum). Phytopathology, 86: 156- 162.
18. Herd, G.W., Phillips A. J. L., 1988. Control of seed-borne Sclerotinia sclerotiorum by fungicidal treatment of sunflower seed. Plant Pathol., 37:202-205.
19. Hua, Z. F., Li X. M., Li Y., Li H., Zhang G. J., Zhang J. H., Wang C. B., Lu Y. X., 1994. Study on integrated control of Sclerotinia sclerotiorum of sunflower in Jilin Province. Acta Phytophylacica Sinica, 21: 127-134.
20. Huang, H. C., 1977. Importance of Coniothyrum minitans in survival of sclerotia of Sclerotinia sclerotiorum in wilted sunflower. Can. J. Bot., 55:289-295.
21. Huang, H. C., 1978. Glioclodium catenulatum: Hyperparasite of Sclerotinia sclerotiorum and Fusarium species. Can. J. Bot., 56:2243-2246.
22. Huang, H. C., 1979. Biological control of Sclerotinia wilt in sunflower. Can. Agriculture, 24: 12-14.
23. Huang, H. C., 1980. Control of sclerotinia wilt of sunflower by hyperparasites. Can. J. Plant Pathol., 2: 26-32.
24. Huang, H.C., Hoes J. A., 1976. Penetration and infection of Sclerotinia sclerotiorum by Coniothyrium minitans. Canada J. Bot., 54: 406-410.
25. Huang, H. C., Kozub G. C., 1993. Survival of mycelia of Sclerotinia sclerotiorum in infected stems of dry bean, sunflower and canola. Phytopathology, 83: 937-940.
26. Huang, H. C., Bremer E., Hynes R. K., Erickson R. S., 2000. Foliar application of fungal biocontrol agents for the control of white mold of dry bean caused by Sclerotinia sclerotiorum. Biological Control, 18 (3): 270-276.
27. Inbar, J., Mendenez A., Chet I., 1996. Hyphal interaction between Trichoderma harzianum and Sclerotinia sclerotiorum and its role in biological control. Soil Biology and Biochemistry, 28: 757-763.
28. Isnaini, M., Burgess D. R., Keane P. J., 1998. The use of cultures of Sclerotinia minor for selective isolation and enumeration of mycoparasitic isolates of Trichoderma from soil and roots. Australasian Plant Pathology, 27 (4): 224-250.
29. Jones, E. E., Stewart A., 1997. Proc. 50th. Plant Protection Conf. 154-158.
30. Kochman, J. K., Longdon P. W., 1986. Fungucide treatmen of sunflower seed inhibit germination of admixed sclerotia of Sclerotinia sclerotiorum Australian-Journal of Experimental Agriculture, 26 (4): 489-462.
31. Köhler, H., Friedt W., 1999. Genetic variability as identified by AP-PCR and reaction to mid-stem infection of Sclerotinia sclerotiorum among interspecific sunflower (Helianthus annus L.) hybrid progenies. Crop Science, 39:1456-1463.
32. Kronberg, A. G., Zazimko M. I., Zatyamina V. V., Trophimova L. A., Derevenskich N. N., Petrova L. L. (ed.), Gut-erres I. E., 1991. The effectiveness of fungicides in aerial spraying of sunflowers to biocontrol aerogenic infection. Sbornic Nauchnykh-trudov., 114-121.
33. Krutova, N. P., 1987. Mycoparasites of sclerotia of causal agent of sunflower white rot. Mikologiya-i-Fitopatologia, 21: 168- 171.
34. Lamey, A., 1998a. Sclerotinia Diseases. Proceedings of the Sclerotinia Workshop.
35. Lamey, A., 1998b. Application of fungicides in dry beans. (online) Available atwww.ndsu.plantpathologydept.edu (01 Mayıs 2003).
36. Lee, Y., Wu W., 1979. Management of Sclerotinia diseases with biological and chemical methods. Memoirs of the Collage of Agriculture National Taiwan University, 19: 96-107.
37. Lee, Y., Wu W., 1986. Chemical and biological controls of sunflower Sclerotinia disease. Plant Protection Bulletin, 28: 101-109.
38. Mackiewiez, S., Zub J., 1978. Trials of chemical control of Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary on oleaginous sunflower. Prace Naulcowe Instytulu Ochrony Roslin, 20: 73-89.
39. McLaren, D. L., Huang H. C. and Rimmer S. R., 1986. Hyperparasitism of Sclerotinia sclerotiorum by Talaromyces flavus. Can. J. Plant Pathol., 8: 43-48.
40. McLaren, D. L., Huang H. C., Rimmer S. R., Kokku E. G., 1989. Ultrastructure of the infection of sclerotia of Sclerotinia sclerotiorum by Talaromyces flavus. Can. J. Plant Pathol., 67: 2199-2205.
41. McLaren, D. L., Huang H. C., Kozub G. C., Rimmer S. R., 1994. Biological control of Sclerotinia wilt of sunflower with Talaromyces flavus and Coniothyrum minitans. Plant Dis., 78, 231-235.
42. Melzer , M. S., Smith E. A., Boland G. J., 1997. Index of plant hosts of Sclerotinia minor. Can. Journal of Plant Pathol., 19, 272-280.
43. Mischke, S., Mischke C. F., Adams P. B., 1995. A rind- associatiated factor from sclerotia of Sclerotinia minor stimulates germination of a mycoparasite. Mycol. Res., 99 (9): 1063-1070.
44. Onan, E., Çimen M., Karcılıoğlu A., 1992. Fungal diseases of sunflower in Aegean Region of Türkiye. Journal of Phytopathol., Vol. 21, No: 2-3, 101-107.
45. Petrenkova, V. P., 1994. Survival of sclerotia of the causal agent of white rot. Zashchita Rostenii Moskva., 4: 20.
46. Pieckenstain, F. L., Bazzalo M. E., Roberts A. M. I., Ugalde R. A., 2001. Epicoccum purpurascens for biocontrol of Sclerotinia head rot of sunflower. Mycological Research, 105: 77-84.
47. Purdy, L. H., 1979. Sclerotinia sclerotiorum: history, diseases and symptomatology, host range, geographic distrubution, and impact. Phytopathology, 69: 875-880.
48. Rojender, S., Tripalti N. N., 1997. Management of Sclerotinia rot of sunflower by integration of cultural chemical and biological methods. Journal of Mycology and Plant Pathol., 27: 67-70.
49. Scott, S. W., 1984. Clover rot. Bot. Rev., 50: 491-504.
50. Sesan, T., 1991. Prevention of white rot (Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary) in sunflower and annual legumes using the biological agent Coniothyrum minitans Campbell. Studiisi Cercetari de Biologie, Biologie Vegetala, 43 : 11-17.
51. Sesan, T., Csep N., 1994. New possibilities for sunflower and soybean drops protection against the white rot (Sclerotinia sclerotiorum) with the antagonists Coniothyrum minitans and Trichoderma spp., Indian Journal of Agricultural Sciences, 64: 229-238.
52. Sesan, T., Illiescu M., Csep N., Craiciu M., Ivancea V., 1986. Biological means of preventation and control of some fungus diseases of sunflower and cotton. Probleme-de-Protectia- Planteor., 14: 183-198.
53. Steadman J. R., 1975. Infection of been seeds by Whetzelinia sclerotiorum and implication for seed transmission. Ann. Rep. Bean Improv. Coop., 18: 77.
54. Tozlu, E., 2003. Pasinler Ovası’nda Ayçiçeğinde Gövde Çürüklüğü Hastalığını Oluşturan Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary ve Sclerotinia minor Jagger’ın Yayılışı, Tanılanması, Patojeniteleri Ve Biyolojik Kontrolü.Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, 117, Erzurum.
55. Tuncer, F. E., Damdere H., 1997. Antalya ili seralarında sebzelerdezarar yapan beyaz çürüklük (Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary) hastalığının biyolojik mücadele olanakları üzerinde araştırmalar (Sonuç Raporu). http://www.tagem.gov.tr/projeler/97/bsag/bsag18.html (1 Şubat 2003)
56. Willets, H. J., 1997. Morphology, development and evolution of stromata/sclerotia and macroconidia of the Sclerotiniaceae. Mycol. Res., 101 (8): 939-952.
57. Willets, H. J. and Wong A. L., 1980. The biology of Sclerotinia sclerotiorum, S. trifoliorum and S. minor with emphasis on spesific nomenclature. Bot. Rev., 46: 101-165.
58. Yiğit, F., 2005. Bitki patojenlerinin kontrolünde kullanılan biyokontrol ürünler ve özellikleri. S.Ü. Ziraat Fak. Derg., 19 (36): 70-77.
59. Yuen, G.Y., Craig M. L., Kerr E. D., Steadman J. R., 1991. Epiphytic colonization of dry edible bean by bacteria antagonistic to Sclerotinia sclerotiorum andpotential for biological control of white mold disease. Biol. Control, 1: 293-301.
60. Yuen, G.Y., Craig M. L., Kerr E. D., Steadman J. R., 1994. Influences of antagonist population levels, blossom development stage and canopy temperature on the inhibition of Sclerotinia sclerotiorum on dry edible bean by Erwinia herbicola. Phytopathology, 84: 5.
61. Yücer, M. M., 1980. Trakya bölgesinde ayçiçeklerinde görülen hastalıkların oranı, fungal etmenleri ve etmenlerin patojenitesi üzerinde araştırmalar. İstanbul Böl. Zir. Müc. Araş. Enst. Md. Eserleri Serisi, 14: 96, Ankara,
62. Zazzerini, A., Tosi L., 1985. Observations on the antagonistic activity of some fungi and bacteria against Sclerotinia sclerotiorum (lib.) deBary. Difesa- dele-piante, 8 (2): 163- 168.
63. Zazzerini A., Tosi L., Rossi S., 1987. Antagonistic effect of Bacillus spp. on Phytopathol Mediterr., 26: 185-187.