Patates Hasat Makinalarında Yumru Zedelenmelerinin Değerlendirilmesi ve Çözüm Önerileri

Öz

Tarımsal üretimde hasat işlemi tüm üretim aşamaları içerisinde dikkat edilmesi gereken en zor aşamalardan birisidir. Patates hasadı da bu anlamda ürün verimini, yumru kalitesini, pazarlama düzeyini ve yumru depolanabilirliğini etkileyen en önemli aşamadır. Patates tarımında ürün verimi ve kalitesi hasat esnasında artmayabilir, ancak uygun olmayan ve dikkatsiz uygulamalar kesin olarak ürün kalitesini, verimini ve ekonomik değerini azaltabilir. Her türlü patates üretiminde, ister tohumluk yumru üretimi olsun ister yemeklik, ister elle patates hasadı yapılsın isterse makinayla, hasat işleminin kolaylaştırılması gerekmektedir. Patates hasat makinalarının hasat esnasında zorlanmaması patates yumrularının zedelenmesini önleyecektir. Bunun için patates sırtlarının kuru ve elenebilir olması, patates sap ve yapraklarının yok edilmesi ve patates hasat makinası organlarının yapısal özelliklerinin ve traktör ilerleme hızının uygun olması şarttır. Bu şartlar patates yumrusunun zedelenmeden hasadını sağlayacak veya minimum bir zedelenmeye neden olacaktır. Bu çalışmada, patates hasat makinalarının yumru zedelenmesine etkisi incelenmiştir. Hasat makinalarında zedelenmeye etki eden kısımlar tek tek gözden geçirilmiş, hasat işlemi esnasında hasat makinasının her bir bölümünde olası zedelenmeler hakkında bilgiler verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Patates hasadı, patates hasat makinası, yumru zedelenmesi

Kaynakça

1. Anonymous, 1977. Kartoffelernte maschine UKV-2. Agrartechnik, H.1.
2. Anonymous, 1978. Technik in der Kartoffelernte. DLG-Merkblatt 137.
3. Aspinwall, J.S., Hepherd, R.Q.,Hebblethwait, P., 1962. A method for the assessment of potato damage resulting from mechanical handling. J. Agric. Eng. Res., Vol., 7, 71-72.
4. Bal, H., 1988. Kombine patates hasat makinalarının gelişme durumu. Tarımsal Mekanizasyon 11. Ulusal Kongresi (10–12 Ekim 1989), Bildiri Kitabı, s. 383–391, Erzurum.
5. Bal, H., Güler, İ. E., 1984a. Patates sap ve yaprakların azaltılmasında tekniğin yeri. Atatürk Üniv., Ziraat Fak., Derg., 15(3–4): 123–125.
6. Bal, H., Güler, İ.E., 1984b. Patates hasadından önce pirlerin (sap ve yaprakların) azaltılmasında yenilikler. Atatürk Üniv., Ziraat Fak., Derg.,15(3–4): 119–122.
7. Bal, H.,1989. Tarımsal Mekanizasyon Ders Notları. Fen-Edebiyat Fakültesi Ofset Tesisleri, 141 s., Erzurum.
8. Bal, H., 1990. Patates hasadında yumru kayıpları ve zedelenmelerin azaltılması. 4. Uluslararası Tarımsal Mekanizasyon ve Enerji Kongresi (01–04 Ekim 1990), Bildiri Kitabı, s. 383–387, Adana.

9. FAO, 2008. FAOSTAT, Agricultural Database Web Page. http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID= 567#ancor.
10. Güler, İ. E., 1987. Patates tarımında pir (yaprak+sap) öldürmenin önemi. 3. Uluslararası Tarımsal Mekanizasyon ve Enerji Sempozyumu (26–29 Eylül 1987), Bildiri Kitabı, s. 591–596, İzmir.
11. Güler, İ. E., 1988. Patates tarımında hasat öncesi hazırlık olan pir öldürmede kullanılan yöntemler. Tarımsal Mekanizasyon 11. Ulusal Kongresi (10–12 Ekim 1989), Bildiri Kitabı, s. 403– 408, Erzurum.
12. Güler, İ. E., Bal, H., 1993. Patates tarımında pir öldürmenin mekanizasyon olanakları üzerinde bir araştırma. Harran Üniv., Ziraat Fak., Derg.,4 (1) :194–209.
13. Güler, 2009. Patates hasadında yumru zedelenmesinin belirlenmesi. Tarımsal Mekanizasyon 25. Ulusal Kongresi (01–03 Ekim 2009), Bildiri Kitabı, s. 289-294, Isparta.
14. Green, H.C., 1952. Methods of harvesting potatoes, A preliminary study. The British Society for Research in Agricultural Engineering, C.S. :13-1084, H.W. Robinson and Son Ltd., Redford.
15. Hussainov, N., 1973. Spezialisierte Kartoffelernte Maschinen und Erntetechnologie in der Belorussischen SSR. Agrartechnik, H.2, s. 60-62.
16. Karwowski, T., 1972. Hackfruchternte Maschinen. VEB, Verlag Technik. Berlin.
17. Müller, K., 1971. Kartoffeln und Kartoffelerzeugnisse.. Wertvolle Nahrungsmittel unserer Zeit. ABC… im Kartoffelbau. Neuzeitlicher Anbau und wirtschaftliche Verwertung von Kartoffeln. Eine Beitragsfolge aus dem Jahrgang 1971 des Monatsfachs. Zeitschrift der Kartofellbau, s. 80-86.
18. Peker, A.,1990. İç Anadolu koşullarında uygun patates hasat makinalarında sökücü elemanların ve iletici organların yapısal özelliklerinin geliştirilmesi(Doktora tezi) Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarımsal Mekanizasyon Anabilim Dalı, Ankara.
19. Scholz, B., 1982a.Kartoffeltechnik auf der DLG 1982 in München. Landtechnik 7/8: 342–345.
20. Scholz, B., 1982b. Stand der Technik zur Krautminderung. Der Kartoffelbau 33 Jg (7), 232-236.
21. Scholz, B., 1984. Kartoffeltechnik mit Zahlreichen Neuheiten. Landtechnik, H. 7/8, 335-338.
22. Specht, A., 1966. Beschädigungsarme Kartoffelernte. Landtechnik, H, ½, 28-33, München.
23. Şenol, 1971. Erzurum ekolojik şartları altında yerli ve yabancı önemli bazı patates çeşitleri üzerinde araştırmalar. Atatürk Üniv., Yayınları: 83, Erzurum.
24. Vent, W., 1981. Technische und Agrotechnische Aspekte bei der Entwicklung von Kartoffelernte Maschinen. Agrartechnik, H. 4, s.168.