Antalya Parklarında Budanarak Kullanılan Bitki Türlerinin Belirlenmesi ve Bitkisel Tasarım Bağlamında Değerlendirilmesi

Öz

Bitkisel tasarımda budanarak kullanılan bitkiler kullanıldıkları mekanlara estetik ve fonksiyonel birçok katkı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Antalya ili kent merkezinde bulunan 9 adet parkta bitkisel tasarımda budanarak kullanılan bitki türlerinin, budanmış türlerin kullanım yerlerinin, budanma çeşitlerinin ve budanmış türlerin sahip olduğu fonksiyonel katkıların belirlenmesidir. Çalışmanın materyalini, Antalya ili Konyaaltı ve Muratpaşa merkez ilçe-lerinde bulunan mahalle parkı, semt parkı ve kent parkı olmak üzere 3 farklı statüdeki toplam 9 adet park ve bu parklarda budanarak kullanılan bitki türleri oluşturmaktadır. Parklardaki bitkisel tasarımlarda budanarak kullanılan bitki türleri, budama şekilleri, parklardaki kullanım yerleri ve üstlendikleri fonksiyonel görevler, parklarda yapılan gözlemler ile belirlenmiştir. Toplam 9 adet parkta budanarak kullanılan bitki tür sayısının 56 olduğu ve bunlardan 12’sinin ağaç, 40’ının çalı ve 4’ünün sarılıcı bitki türlerinden oluştuğu belirlenmiştir. Parkların geneline bakıldığında, hem tür hem de kullanılan birey sayısı açısından budanmış türlerin büyük çoğunluğunu çalıların oluşturduğu belirlenmiştir. Türlere daha çok şekil verme ve gençleştirme budaması yapıldığı ve budanmış türlerin çoğunlukla park içi yürüyüş yolları kenarında, park içi yeşil alanlarda, plastik elemanların çevrelerinde ve süs havuzu kenarlarında kullanıldığı saptanmıştır. Sağladıkları fonksiyonel katkılar bakımından budanmış türler değerlendirildiğinde ise en fazla sınırlama ve yönlendirme görevleri üstlendikleri ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Budanan bitkiler
• Park
• Bitkisel tasarım
• Antalya

Determination of Pruned Plant Species in Antalya Parks and Evaluation in the Context of Planting Design

Öz

The pruned plants provide aesthetic and functional benefits to the places where they are used in planting design. The aim of this study is to determine the pruned species, pruning varieties and functional benefits of pruned plant species in planting design in 9 parks in the city center of Antalya. The material of the study is consist of 9 parks with 3 different statuses, including the neighborhood park, the district park and the city park, located in the central districts of Konyaaltı and Muratpaşa, Antalya. Pruned plant species used in planting designs in parks, pruning varieties, their usage places and functional benefits they undertake were determined by observations in parks. It has been determined that the number of pruned plant species in 9 parks is 56 and 12 of them are consist of tree, 40 of them are bushes and 4 of them are consist of climbing plant species. In general, it was determined that bushes formed the majority of pruned species as both species and number of individuals used. It has been found that species are used for more shape and rejuvenation pruning and pruned species are mostly used on the edge of the park walkways, green spaces in the park, around the plastic elements and ornamental pool edges. When the pruned species were evaluated in terms of the functional benefits they provided, it was revealed that they undertook the most limitation and orientation.

Anahtar Kelimeler

• Pruned plants
• Park
• Planting design
• Antalya

Kaynakça

1. Blanusa,T., Garratt, M., Cathcart-James, M., Hunt, L., Cameron, R.W.F., 2019. Urban hedges: A review of plant species and cultivars for ecosystem service delivery in north-west Europe. Urban Forestry & Urban Greening, 44:126391.
2. Badrulhisham, N., Othman, N., 2016. Knowledge in tree pruning for sustainable practices in urban setting: Improving our quality of lifei. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 234: 210-217.
3. Chiesura, A., 2004. The role of urban parks for the sustainable city. Landscape Urban Plannimg, 68:129–138. http://dx.doi.org/10.1016/j.landurbplan.2003.08.003.
4. Cariñanos, P., Casares-porcel, M., Quesada-Rubio. J.M., 2014. Estimating the allergenic potential of urban green spaces: a case-study in Granada, Spain. Landscape and Urban Planning, 123:134-144.
5. Comune, M.D., Suriani-Affonso, A.L., 2014. Analysis of three urban green areas in Guarapuava, Paraná. Ambiência, 10(3):723-739.
6. Downer, A.J., Hodel, D.R., Mochizuki, M.J., 2009. Pruning landscape palms. HortTechnology, 19(4):695-699.
7. Dureya, M.L., Blakeslee, G.M., Hubbard, W.G., Vasquez, R.A., 1996. Wind and trees:a survey of homeowners after hurricane, Andrew. J. Arboric. 22: 44–50.
8. Fini, A., Frangi, P., Faoro, M., Piatti, R., Amoroso, G., Ferrini,F., 2015. Effects of different pruning methods on an urban tree species:A four-year-experiment scaling down from the whole treeto the chloroplasts. Urban Forestry & Urban Greening, 14: 664–674.

9. Gilman, E.F., Black, R.J., 2005. Pruning landscape trees and shrubs. https://hort.ifas.ufl.edu/woody/documents/PruningLandscapeTreesShrubs.pdf
10. Gordon, T.R., Swett, C.L. and Wingfield, M.J., 2015. Management of fusarium diseases affecting conifers. Crop Protection, 73: 28-39.
11. Güneroğlu, N., Şahini N., Aktürk, E.K., 2018. Bitkilerin kültürel çağrışımları , Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Derg., 3(2):503-514 .
12. Kırdar, E., Özel, H.B., Ertekin, M., 2010. Fıstıkçamı (Pinus pinea L.) Ağaçlandırmalarında budama uygulamasının boy ve çap gelişimi üzerine etkileri, Bartın Orman Fak. Derg., 12(18): 1-10
13. Li, XP., Fan, SX., Kühn, N., Dong, L., Hao, PY., 2019. Residents’ ecological and aesthetical perceptions toward spontaneous vegetation in urban parks in China. Urban Forestry & Urban Greening, 44:126397.
14. Magre, J.M., Junca, M.B., Campanera, J.M., Pages, A.B., Mallen, I.R, Zaragoza, R.M., Mateo, S.S. Barbera, M.P., Lozan, C.B.,2019. How urban green management is influencing passerine birds’ nesting in the Mediterranean: A case study in a Catalan city. Urban Forestry & Urban Greening 41:221–229.
15. Marciulyniene, D., Davydenko, K., Stenlid, J., Cleary, M., 2017.Can pruning help maintain vitality of ash trees affected by ash dieback in urban landscapes? Urban Forestry & Urban Greening, 27:69–75.
16. Mexia, T., Vieria, J., Principe, A., Anjos, A., Silva, P., Lopes, N., Freitas, C., Santos-Reis, M., Correia, O., Branquinhoa, C., Pinho, P., 2018. Ecosystem services: Urban parks under a magnifying glass. Environmental Research 160:469–478
17. Millennium Ecosystem Assessment, 2005. Ecosystems and Human Well-Being - Synthesis. Inland Press, Washington, DC.
18. Millward, A.A., Sabir, S., 2010. Structure of a forested urban park: Implications for strategic management. Journal of Environmental Management, 91:2215-2224.
19. Ow, L.F., Ghosh, S., Sim, E.K., 2013. Mechanical injury and occlusion: An urban, tropical perspective. Journal of Urban Forestry & Urban Greening, 12:255-261.
20. Pencheva, A., Anisimova, S., 2016.Health status and aesthetic evaluation of horse chestnut (Aesculus hippocastanum L.) roadside trees in Sofia. Silva Balcanica, 17(2):5-16.
21. Smiley, T.D., Kane, B., 2006. The effects of pruning type on wind loading of Acerrubrum. Arboric. Urban For. 32:33–40.
22. Wu, J. W., Su, Y., Wang, J. H., He, Q., Qiu, Q., Ma, J. W., Li, J. Y., 2018. Morphological and physiological acclimation of Catalpa bungei plantlets to different light conditions. Photosynthetica, 56(2):537-548.
23. YongShik, K., HyunTak, S., YoungHan, L.., YongChan, P., 1999. Conditions of the pruned parts of the large branches in Taegu. Korean Journal of Environment and Ecology ,13(2):160-166.