Araştırma Makalesi

Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Süre ve Dozlarda Uygulanan Etil Metansülfonat (EMS)’ın Çimlenme ve Fide ile İlgili Bazı Karakterler Üzerine Etkileri

Cilt: 52 Sayı: 2 29 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Süre ve Dozlarda Uygulanan Etil Metansülfonat (EMS)’ın Çimlenme ve Fide ile İlgili Bazı Karakterler Üzerine Etkileri

Öz

Bu çalışma, ekmeklik buğdayın Kırik çeşidinde kimyasal bir mutagen olan etil metansülfonatın (EMS) çimlenme ve fide ile ilgili bazı karakterler üzerine etkilerini ve ıslah amaçlı çalışmalarda uygulanabilecek optimum dozu belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada EMS’nin 5 farklı konsantrasyonu [0 (kontrol), %0.1, %0.2, %0.3 ve %0.4] ve 4 farklı uygulama süresi [kontrol (10 min), 1 saat, 2 saat ve 3 saat] kullanılmış ve araştırma tam şansa bağlı deneme planında, faktöriyel düzenlemeye göre 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Denemede çimlenme ve fide ile ilgili bazı karakterler üzerinde durulmuştur. Elde edilen verilere göre, EMS’nin uygulama süresi uzadıkça çimlenme ile ilgili karakterlerde genel bir azalmaya neden olduğu görülmüş; sürgün boyunun 3 saatlik uygulamada kök kuru ağırlığı ve sürgün kuru ağırlığının ise 6 saatlik uygulamada kontrole göre daha yüksek olduğu saptanmış; konsantrasyonlar ortalamalarına göre değerlendirildiğinde ise kök uzunluğunun %0.1, %0.2 ve %0.3’lük konsantrasyonlarda; kök kuru ağırlığı ve sürgün kuru ağırlığının %0.3’lük konsantrasyonlarda kontrole göre daha yüksek olduğu görülmüştür. EMS’nin hem uygulama süresi hem de konsantrasyonunun incelenen fide özelliklerinin birçoğu üzerine etkisi çok önemli olmuştur. Araştırmamızda, farklı süre ve konsantrasyonlarda uygulanan EMS’nin birçok karakteri olumlu yönde etkilediği, dolayısıyla kontrole göre artışa neden olduğu görülmüş, ancak uygulanan süre ve konsantrasyonlara göre lethal doz (LD50) değeri belirlenememiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu makale Arash Hosseinpour’ın Doktora Tezi’nden üretilmiştir. Çalışmaya destek sağlayan Atatürk Üniversitesi BAP (Proje No: 2013/143) ve TÜBİTAK’a (Proje No: TOVAG 113O940) teşekkür ederiz.

Proje Numarası

BAP (Proje No: 2013/143) ve TÜBİTAK’a (Proje No: TOVAG 113O940)

Kaynakça

  1. Abdul-Baki, A.A., Anderson, J.D., 1970. Viability and leaching of sugars from germinating barley. Crop Sci., 10 (1): 31-34.
  2. Bahar, B., Akkaya, M.S., 2009. Effects of EMS treatment on the seed germination in wheat. JABS, 3 (1): 53-58.
  3. Başer, İ., Bilgin, O., Korku, K., Balkan, A., 2007. Makarnalık buğdayda mutasyon ıslahı ile bazı kantitatif karakterlerin geliştirilmesi. Ankara Üni Zir. Fak.Tarim Bilim. Derg., 13 (4): 346-353.
  4. Bhat, T.A., Sharma, M., Anis, M., 2007. Diethylsulphate and Sodium Azide in Broad Bean (Vicia faba L.). Asian J. Plant Sci., 6 (7): 1051-1057.
  5. Dhakshanamoorthy, D., Selvaraj, R., Chidambaram, A., 2010. Physical and chemical mutagenesis in Jatropha curcas L. to induce variability in seed germination, growth and yield traits. Rom. J. Biol, 55 (2): 113-125.
  6. Dobres, M.S., 2008. Barriers to genetically engineered ornamentals: an industry perspective. Floriculture, ornamental and plant biotechnology. Glob. Sci. Books, UK, 1-115.
  7. Elkoca, E., 1997. Fasulye (Phaseolus vulgaris L)’de Tuza Dayanıklılık Üzerine Bir Araştırma. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum, 82 s.
  8. Henikoff, S., Comai, L., 2003. Single-nucleotide mutations for plant functional genomics. Annu. Rev. Plant Biol., 54 (1): 375-401.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

5 Haziran 2020

Kabul Tarihi

21 Mayıs 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 52 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Hossein Pour, A., Tosun, M., & Haliloğlu, K. (2021). Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Süre ve Dozlarda Uygulanan Etil Metansülfonat (EMS)’ın Çimlenme ve Fide ile İlgili Bazı Karakterler Üzerine Etkileri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 52(2), 190-200. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.748554
AMA
1.Hossein Pour A, Tosun M, Haliloğlu K. Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Süre ve Dozlarda Uygulanan Etil Metansülfonat (EMS)’ın Çimlenme ve Fide ile İlgili Bazı Karakterler Üzerine Etkileri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2021;52(2):190-200. doi:10.17097/ataunizfd.748554
Chicago
Hossein Pour, Arash, Metin Tosun, ve Kamil Haliloğlu. 2021. “Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Süre ve Dozlarda Uygulanan Etil Metansülfonat (EMS)’ın Çimlenme ve Fide ile İlgili Bazı Karakterler Üzerine Etkileri”. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 52 (2): 190-200. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.748554.
EndNote
Hossein Pour A, Tosun M, Haliloğlu K (01 Mayıs 2021) Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Süre ve Dozlarda Uygulanan Etil Metansülfonat (EMS)’ın Çimlenme ve Fide ile İlgili Bazı Karakterler Üzerine Etkileri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 52 2 190–200.
IEEE
[1]A. Hossein Pour, M. Tosun, ve K. Haliloğlu, “Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Süre ve Dozlarda Uygulanan Etil Metansülfonat (EMS)’ın Çimlenme ve Fide ile İlgili Bazı Karakterler Üzerine Etkileri”, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 52, sy 2, ss. 190–200, May. 2021, doi: 10.17097/ataunizfd.748554.
ISNAD
Hossein Pour, Arash - Tosun, Metin - Haliloğlu, Kamil. “Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Süre ve Dozlarda Uygulanan Etil Metansülfonat (EMS)’ın Çimlenme ve Fide ile İlgili Bazı Karakterler Üzerine Etkileri”. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 52/2 (01 Mayıs 2021): 190-200. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.748554.
JAMA
1.Hossein Pour A, Tosun M, Haliloğlu K. Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Süre ve Dozlarda Uygulanan Etil Metansülfonat (EMS)’ın Çimlenme ve Fide ile İlgili Bazı Karakterler Üzerine Etkileri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2021;52:190–200.
MLA
Hossein Pour, Arash, vd. “Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Süre ve Dozlarda Uygulanan Etil Metansülfonat (EMS)’ın Çimlenme ve Fide ile İlgili Bazı Karakterler Üzerine Etkileri”. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 52, sy 2, Mayıs 2021, ss. 190-0, doi:10.17097/ataunizfd.748554.
Vancouver
1.Arash Hossein Pour, Metin Tosun, Kamil Haliloğlu. Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Süre ve Dozlarda Uygulanan Etil Metansülfonat (EMS)’ın Çimlenme ve Fide ile İlgili Bazı Karakterler Üzerine Etkileri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 01 Mayıs 2021;52(2):190-20. doi:10.17097/ataunizfd.748554

Cited By

Bu dergide yayınlanan makaleler Creative Commons Uluslararası Lisansı (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) kapsamında yayınlanmaktadır. Bu, orijinal makaleye uygun şekilde atıf yapılması şartıyla, eserin herhangi bir ortam veya formatta kopyalanmasını ve dağıtılmasını sağlar. Ancak, eserler ticari amaçlar için kullanılamaz.

https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/