Derleme

Patates Glykoalkaloidleri: Özellikleri ve Biyolojik Aktiviteleri

Cilt: 53 Sayı: 1 1 Ocak 2022
PDF İndir
EN TR

Patates Glykoalkaloidleri: Özellikleri ve Biyolojik Aktiviteleri

Öz

Ekonomik olarak üretimi yapılan bitkilerden patates başta olmak üzere, Solanaceae familyası üyelerinin önemli bir kısmında solanin, çakonin, solasonin ve tomatin gibi bazı glikoalkaloidler bulunmaktadır. Patateste glikoalkaloid içeriği çevre koşulları ile birlikte genetik olarak da kontrol edildiği için çeşide bağlı olarak önemli derecede değişim göstermektedir. Büyüme koşulları, depolama, taşıma, mekanik zarar, sürgün gelişimi, fitopatojenler, ısı ve ışığa maruz kalma gibi faktörler patateste glikoalkaloid birikimini etkileyen diğer önemli faktörlerdir. Patates steroidal glikoalkaloidleri (SGA'lar) zararlılara ve patojenlere karşı bitki direncinin önemli bileşenleri olmakla birlikte, yüksek seviyeleri insanlar için toksik etki gösterebilmektedir. SGA'ların toksisiteleri merkezi sinir sistemini etkileyen antikolinesteraz aktivitesinden ve sindirim sistemi ve diğer organları etkileyen hücre zarı bütünlüğünü bozucu etkilerinden kaynaklanmaktadır. SGA toksisitesinin alt sınırı yenilebilir yumrularda 20 mg/100 g taze ağırlık ile sınırlandırılmıştır. Patates gibi insanlar tarafından tüketilen ürünlerde bulunan glikoalkaloidlerin biyolojik etkileri faydalı veya zararlı olabilmektedir. Bu nedenle, yumrudaki toksik glikoalkaloid seviyesinin insanlar açısından zararsız seviyede tutulup, aynı zamanda toprak üstü aksamında yüksek glikoalkaloid seviyesini koruyarak patojen ve zararlı saldırılarına karşı bitki direncinin arttırılmasına yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Bitkilerin doğaları gereği üretmiş oldukları sekonder metabolitlerin işlev ve fonksiyonlarının bilinmesi ve bu maddelerin hem bitki savunma mekanizması hem de insan sağlığı açısından dokuya özel sentez mekanizmalarının araştırılması, yeni çeşitlerin geliştirilmesinde belirleyici faktörlerden birisi olarak görülmektedir. Bu derlemede, patates glikoalkaloidleri, özellikleri ve biyolojik aktivitelerinin yanı sıra glikoalkaloid birikimini etkileyen faktörler ve toksisiteleri hakkında güncel bilgiler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abreu, P., Relva, A., Matthew, S., Gomes, Z., Morais, Z., 2007. High-Performance Liquid Chromatographic Determination of Glycoalkaloids In Potatoes From Conventional, İntegrated and Organic Crop Systems. Food Control, 18,40–44.
  2. Allen, E.H., Kuc, J., 1968. a-Solanine and a- Chaconine as Fungitoxic Compounds In Extracts of Irish Potato Tubers. Phytopathology, 58, 776-781.
  3. Andreu, A., Oliva, C., Distel, S., Daleo, G., 2001. Production of Phytoalexins, Glycoalkaloids and Phenolics In Leaves and Tubers of Potato Cultivars with Different Degrees of Field Resistance After İnfection with Phytophthora İnfestans. Potato Res, 44, 1-9.
  4. Anonymous, 1992. Food and Agriculture Organization / World Health Organization, Joint Expert Committee on Food Additives.
  5. Austin, S., Lojkowska, E., Ehlenfeldt, M.K., Kelman, A. Helgeson, J.P., 1988. Fertile İnterspecific Somatic Hybrids of Solanum: A Novel Source of Resistance To Erwinia Soft Rot. Phytopathology, 78, 1216–1220.
  6. Bushway, A., Bushway, R., Kim, C., 1988. Isolaton, Partial Purification And Characterization Of A Potato Peel Glycoalkaloid Glycosidase. American Potato Journal, 65(11), 621-631.
  7. Cantwell, M., 1996. A Review of Important Facts About Potato Glycoalkaloids. Perishables Handling Newsletter, 87, 26–27.
  8. Choi, D., Ward, B.L. Bostock, R.M., 1992. Differential İnduction and Suppression of Potato 3-Hydroxy-3- Methylglutaryl Coenzyme A Reductase Genes In Response To Phytophthora İnfestans and To its Elicitor Arachidonic Acid. Plant Cell, 4, 1333–1344.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

1 Ocak 2022

Gönderilme Tarihi

16 Temmuz 2021

Kabul Tarihi

4 Ocak 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 53 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ok, F. Z., & Şanlı, A. (2022). Patates Glykoalkaloidleri: Özellikleri ve Biyolojik Aktiviteleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 53(1), 88-96. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.972400
AMA
1.Ok FZ, Şanlı A. Patates Glykoalkaloidleri: Özellikleri ve Biyolojik Aktiviteleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2022;53(1):88-96. doi:10.17097/ataunizfd.972400
Chicago
Ok, Fatma Zehra, ve Arif Şanlı. 2022. “Patates Glykoalkaloidleri: Özellikleri ve Biyolojik Aktiviteleri”. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 53 (1): 88-96. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.972400.
EndNote
Ok FZ, Şanlı A (01 Ocak 2022) Patates Glykoalkaloidleri: Özellikleri ve Biyolojik Aktiviteleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 53 1 88–96.
IEEE
[1]F. Z. Ok ve A. Şanlı, “Patates Glykoalkaloidleri: Özellikleri ve Biyolojik Aktiviteleri”, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 53, sy 1, ss. 88–96, Oca. 2022, doi: 10.17097/ataunizfd.972400.
ISNAD
Ok, Fatma Zehra - Şanlı, Arif. “Patates Glykoalkaloidleri: Özellikleri ve Biyolojik Aktiviteleri”. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 53/1 (01 Ocak 2022): 88-96. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.972400.
JAMA
1.Ok FZ, Şanlı A. Patates Glykoalkaloidleri: Özellikleri ve Biyolojik Aktiviteleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2022;53:88–96.
MLA
Ok, Fatma Zehra, ve Arif Şanlı. “Patates Glykoalkaloidleri: Özellikleri ve Biyolojik Aktiviteleri”. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 53, sy 1, Ocak 2022, ss. 88-96, doi:10.17097/ataunizfd.972400.
Vancouver
1.Fatma Zehra Ok, Arif Şanlı. Patates Glykoalkaloidleri: Özellikleri ve Biyolojik Aktiviteleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 01 Ocak 2022;53(1):88-96. doi:10.17097/ataunizfd.972400

Cited By

Bu dergide yayınlanan makaleler Creative Commons Uluslararası Lisansı (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) kapsamında yayınlanmaktadır. Bu, orijinal makaleye uygun şekilde atıf yapılması şartıyla, eserin herhangi bir ortam veya formatta kopyalanmasını ve dağıtılmasını sağlar. Ancak, eserler ticari amaçlar için kullanılamaz.

https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/