Çukça Fıkra Tipi ve Çukça Fıkraları

Metin Akar; Serhat Dönmez; Şeniz Yalçın

Çukça Fıkra Tipi ve Çukça Fıkraları

Öz

Çukçaların kültürel izleriyle vücut bulan Çukça fıkraları ve Çukça fıkra tipi, eski Sovyetler Birliği’nde yaygın bir kesim tarafından bilinmekte ve tanınmaktadır. Sözlü anlatım geleneklerinden yazıya ulaşan halk edebiyatı ürünlerinden olan fıkra türü içinde Çukça fıkraları, Türkiye’nin kuzeyinde, Karadeniz bölgesinde anlatılan ve yazılan fıkralar ile tema, kurgu ve olaylar bakımından benzerlikler taşımaktadır. Fıkraların bir kısmı ise hemen hemen aynıdır. Çukça fıkra tipi de bazı noktalarda Karadeniz fıkralarındaki Temel ile benzerlik gösterir. Türkiye Türkleri tarafından fazlaca bilinmeyen Çukça fıkraları, Elmira Ömirzak tarafından bir araya getirildi ve makalede, bir araya getirilen Çukça fıkralarından fıkra tipine en uygun örnekler seçilip aslî özellikler belirlenerek Çukça fıkra tipi oluşturuldu. Beraberinde Çukça fıkralarından bazıları gülmece kuramı çerçevesinde incelenmiş ve Çukça Fıkraları’ndan örnekler aktarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayverdi, İ. (2006). Fıkra, C. 1, Kubbealtı Neşriyatı, s. 952, İstanbul.
Coşkun, N.Ç. ve Kırmızı, Ö. (2016). Mersin Yöresinden Mahallî Bir Fıkra Tipi Örneği: Erdemlili Mudahhar, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi (31): 29.
Çetin, İ. (2001). Çukça Fıkraları, Milli Folkor (51): 130.
Dolitsky, A.B. (2019). Ancient Tales of Chukotka, USA: Alaska–Siberia Research Center (AKSRC), Çev: Henry N. Michael.
Günkızıl, D. (2005). Bölge ve Yörelerle İlgili Fıkra Tipleri Üzerinde Bir Araştırma (Rusya’da Çukotya, Azerbaycan’daki Şeki ve Nehrem, Türkiye’de Karadeniz Fıkraları ve Örnekleri). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Ömirzak, E. (2003). Çukça Fıkraları, İstanbul: Yesevî Yayıncılık, Araştırma.
Özünlü, Ü. (1999). Gülmecenin Dilleri, İstanbul: Doruk Yayınları, Mizah/Araştırma.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Metin Akar ^*
0000-0003-3847-0561
Türkiye

Serhat Dönmez
0000-0001-8661-633X
Türkiye

Şeniz Yalçın
0000-0003-4007-6619
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

15 Mart 2022

Kabul Tarihi

18 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 8 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA97AC53RA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akar, M., Dönmez, S., & Yalçın, Ş. (2022). Çukça Fıkra Tipi ve Çukça Fıkraları. Aydın Türklük Bilgisi, 8(1), 69-86. https://izlik.org/JA97AC53RA

AMA

1.Akar M, Dönmez S, Yalçın Ş. Çukça Fıkra Tipi ve Çukça Fıkraları. AY-TBD. 2022;8(1):69-86. https://izlik.org/JA97AC53RA

Chicago

Akar, Metin, Serhat Dönmez, ve Şeniz Yalçın. 2022. “Çukça Fıkra Tipi ve Çukça Fıkraları”. Aydın Türklük Bilgisi 8 (1): 69-86. https://izlik.org/JA97AC53RA.

EndNote

Akar M, Dönmez S, Yalçın Ş (01 Nisan 2022) Çukça Fıkra Tipi ve Çukça Fıkraları. Aydın Türklük Bilgisi 8 1 69–86.

IEEE

[1]M. Akar, S. Dönmez, ve Ş. Yalçın, “Çukça Fıkra Tipi ve Çukça Fıkraları”, AY-TBD, c. 8, sy 1, ss. 69–86, Nis. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97AC53RA

ISNAD

Akar, Metin - Dönmez, Serhat - Yalçın, Şeniz. “Çukça Fıkra Tipi ve Çukça Fıkraları”. Aydın Türklük Bilgisi 8/1 (01 Nisan 2022): 69-86. https://izlik.org/JA97AC53RA.

JAMA

1.Akar M, Dönmez S, Yalçın Ş. Çukça Fıkra Tipi ve Çukça Fıkraları. AY-TBD. 2022;8:69–86.

MLA

Akar, Metin, vd. “Çukça Fıkra Tipi ve Çukça Fıkraları”. Aydın Türklük Bilgisi, c. 8, sy 1, Nisan 2022, ss. 69-86, https://izlik.org/JA97AC53RA.

Vancouver

1.Metin Akar, Serhat Dönmez, Şeniz Yalçın. Çukça Fıkra Tipi ve Çukça Fıkraları. AY-TBD [Internet]. 01 Nisan 2022;8(1):69-86. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97AC53RA