Araştırma Makalesi

Osmanlı Dönemi İrevan ve Nahçıvan bölgelerinin Ermeni Terörüne Maruz Kalmış Türk Kökenli Tarihi Toponimleri

Cilt: 8 Sayı: 4 30 Aralık 2021
  • Galibe Hacıyeva *
PDF İndir

Osmanlı Dönemi İrevan ve Nahçıvan bölgelerinin Ermeni Terörüne Maruz Kalmış Türk Kökenli Tarihi Toponimleri

Öz

Osmanlı devrinin kaynakları çeşitli bölgelerde, ilkin meskunlaşan eski kavimlerin adını yansıtan coğrafi adların tarihini öğrenmek için çok değerli bilgiler vermektedir. XIV–XVIII. yüzyıllara ait Osmanlı kaynaklarında rasladığımız toponimlerin büyük bir grubunu etnonimlerden türemiş adlar yansıtmaktadır. Bu kaynaklarda Anadolu, Nahçıvan, İrevan Hanlığı (şimdiki Ermenistan) ve başka bölgelerde mevcut eski TÜRK etnonimlerinin adını yansıtan As//Az, Afşar,Alpaut, Kimmer//Gemerli, Uz, Tırkeş, Karakoyunlu, Mag, Çepni, Celayirli, Kıpçak, Tatar, Bayat, Bayandur, Halac, Kınık, Cağatay, Oğuz, Türkman, Kengerli, Sak, Çol//Çul//Sul, Karapapak ve başka bu gibi bir çok eski Türk kökenli etnotoponimlere rastlıyoruz. Bu etnotoponimlerin menşeyinin açıklanması Azerbaycan’dan ve Anadolu’dan toprak iddiasında bulunan Ermeni tarihçilerine verilen tutarlı tarihi cevaptır. Osmanlı kaynakları ve arşiv belgelerine dayalı olarak yapılan onomastik araştırmalar XVIII. Yüzyıldan sonra Ermeniler’in Anadolu, Nahçıvan, İrevan’a tarihi göçleri sonucunda bu alanlardaki eski Türk kökenli toponimlerin değiştirildiğini gösteriyor. Tarihi kaynaklar üzere yapılan araştırmalr ister Anadolu, isterse de eski Oğuz – Türk yurdu olan şimdiki Ermenistan’da çok sayıda eski Türk kökenli coğrafi adların (Büyük Karakilse – Gukark, Gorus-Goris, Karvansaray-İcevan, Zengibasar-Masis, Düzkent-Axuryan, Basarkeçer-Vardanes) değiştirilerek ermenileştirildiğini kanıtlıyor.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. LANGLOİS, V., Collection des Historiens Anciens et Moderns de L’Armenie, Librarie De Fırmın Didot Freres, Et C12 , French-Paris 1879-1880.
  2. MAHMUD, K., Divanü Lüğat-it Türk, TDKY, Ankara 2013.
  3. MAHMUDOV, Y., İrevan Hanlığı. Rusiya İşğalı ve Ermenilerin Şimali Azerbaycan Topraklarına Göçürülmesi, AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarih İnstitutu, Bakı 2010.
  4. MAMEDOV, S.A., Azerbaydjan i İrano-Tureçkie Voynı v 1603-1636 gg. (po armyanskom istoçnikam), İzvestiya AN Azerb.SSR, seriya istorii, filosofii i prava, 1979, N-1,s.50-61; N-3, s.38-48.
  5. MEDETOĞLU, A., Sovyet Rusiyasın’ın Türkiye ve Azerbaycana Karşı «Ermeni Kartı», “Türküstan” gazetesi, 6-11 Yanvar (Ocak) Bakı 2021.
  6. MEMETOV, A.O., O Proisxojdenii Krımskix Tatar i İx Yazıka, Jurnal Gasavet, Kırım 1994.
  7. MEMMEDOV, R., Nahçıvan Şeherinin Tarihi Oçerki, Elm, Bakı 1977.
  8. MİNNS, E.H., The Setthines and Northen Nomads, The Cambrige Ancient Histori III. Cambrige 1970.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Galibe Hacıyeva * Bu kişi benim
Azerbaijan

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

6 Ocak 2007

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 8 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Hacıyeva, G. (2021). Osmanlı Dönemi İrevan ve Nahçıvan bölgelerinin Ermeni Terörüne Maruz Kalmış Türk Kökenli Tarihi Toponimleri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 8(4), 1961-2007. https://izlik.org/JA27YB95KL
AMA
1.Hacıyeva G. Osmanlı Dönemi İrevan ve Nahçıvan bölgelerinin Ermeni Terörüne Maruz Kalmış Türk Kökenli Tarihi Toponimleri. ATDD. 2021;8(4):1961-2007. https://izlik.org/JA27YB95KL
Chicago
Hacıyeva, Galibe. 2021. “Osmanlı Dönemi İrevan ve Nahçıvan bölgelerinin Ermeni Terörüne Maruz Kalmış Türk Kökenli Tarihi Toponimleri”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 8 (4): 1961-2007. https://izlik.org/JA27YB95KL.
EndNote
Hacıyeva G (01 Aralık 2021) Osmanlı Dönemi İrevan ve Nahçıvan bölgelerinin Ermeni Terörüne Maruz Kalmış Türk Kökenli Tarihi Toponimleri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 8 4 1961–2007.
IEEE
[1]G. Hacıyeva, “Osmanlı Dönemi İrevan ve Nahçıvan bölgelerinin Ermeni Terörüne Maruz Kalmış Türk Kökenli Tarihi Toponimleri”, ATDD, c. 8, sy 4, ss. 1961–2007, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27YB95KL
ISNAD
Hacıyeva, Galibe. “Osmanlı Dönemi İrevan ve Nahçıvan bölgelerinin Ermeni Terörüne Maruz Kalmış Türk Kökenli Tarihi Toponimleri”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 8/4 (01 Aralık 2021): 1961-2007. https://izlik.org/JA27YB95KL.
JAMA
1.Hacıyeva G. Osmanlı Dönemi İrevan ve Nahçıvan bölgelerinin Ermeni Terörüne Maruz Kalmış Türk Kökenli Tarihi Toponimleri. ATDD. 2021;8:1961–2007.
MLA
Hacıyeva, Galibe. “Osmanlı Dönemi İrevan ve Nahçıvan bölgelerinin Ermeni Terörüne Maruz Kalmış Türk Kökenli Tarihi Toponimleri”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 8, sy 4, Aralık 2021, ss. 1961-07, https://izlik.org/JA27YB95KL.
Vancouver
1.Galibe Hacıyeva. Osmanlı Dönemi İrevan ve Nahçıvan bölgelerinin Ermeni Terörüne Maruz Kalmış Türk Kökenli Tarihi Toponimleri. ATDD [Internet]. 01 Aralık 2021;8(4):1961-2007. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27YB95KL

 

Copyright and Licensing Policy

All articles published in the Journal of Academic History and Ideas / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi are copyrighted by the journal. The journal provides immediate open access to its content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0): https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ 

Under this license, users may read, download, copy, distribute, print, search, link to, reproduce, adapt, translate, and build upon the material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the author(s) and the journal.

Any commercial use of the published material requires prior written permission from the Editorial Board. Requests concerning commercial reuse should be addressed to: akademiktarihvedusunce@gmail.com 

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board. The editors and the Editorial Board disclaim any responsibility or liability for the content of published works.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). This work is licensed under CC BY-NC 4.0.