Araştırma Makalesi

ABD-İran İlişkilerinde Kasım Süleymani'nin Öldürülmesi ve Bölgesel Yansımaları

Cilt: 13 Sayı: 3 4 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

ABD-İran İlişkilerinde Kasım Süleymani'nin Öldürülmesi ve Bölgesel Yansımaları

Öz

Bu çalışmada, 1979 İran İslam Devrimi sonrasında şekillenen ABD-İran ilişkileri ve bu ilişkilerin Kasım Süleymani örneği üzerinden bölgesel güvenlik politikalarına yansımaları incelenmiştir. Çalışmada, Muhammed Rıza Pehlevi döneminin sona ermesi ve Ayetullah Humeyni liderliğinde İran İslam Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla başlayan siyasal dönüşüm süreci ele alınmıştır. Ayrıca 1979 yılında ABD Büyükelçiliği baskını sonrasında derinleşen ABD-İran krizinin tarihsel gelişimi değerlendirilmiştir. Araştırmada, İran'ın nükleer programı çerçevesinde yürütülen uluslararası müzakereler ve 2015 yılında İran ile P5+1 ülkeleri arasında imzalanan nükleer anlaşma incelenmiş; söz konusu anlaşmanın taraflar açısından ortaya çıkardığı siyasi ve stratejik sonuçlar değerlendirilmiştir. Bunun yanında Kasım Süleymani'nin yaşamı, askerî kariyeri ve İran'ın bölgesel politikalarındaki rolü analiz edilmiştir. Süleymani'nin özellikle Irak, Suriye, Lübnan ve Afganistan'daki faaliyetleri, İran'ın bölgesel nüfuz stratejisi bağlamında ele alınmıştır. Çalışmada yerli ve yabancı kaynakların yanı sıra ABD Savunma Bakanlığı, ABD Hazine Bakanlığı ve T.C. Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan resmî açıklamalardan yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, Kasım Süleymani'nin İran'ın bölgesel güvenlik politikalarının uygulanmasında önemli bir aktör olduğunu ve ölümünün ABD-İran ilişkilerinde yeni bir gerilim döneminin ortaya çıkmasına katkı sağladığını göstermektedir. Ayrıca olayın Irak, Suriye ve Körfez bölgesindeki güvenlik dengeleri üzerinde etkiler yarattığı ve bölgesel güç mücadelesinin önemli kırılma noktalarından biri hâline geldiği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Al Jazeera, Reuters. http://www.aljazeera.com.tr/haber/iran-parlamentosundan-nukleer-anlasmaya-onay. 01 02 2017. http://www.aljazeera.com.tr/haber/iran-parlamentosundan-nukleer-anlasmaya-onay (03 28, 2020 tarihinde erişilmiştir).
  2. 2. Anadolu Ajansı İnternet Sayfası. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/uzlasi-iranin-nukleer-programini-geriletecek/60876. 03 04 2015. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/uzlasi-iranin-nukleer-programini-geriletecek/60876 (03 28, 2020 tarihinde erişilmiştir).
  3. 3. Arango, Tim, Ronen Bergman, ve Ben Hubbard. Nytimes. 13 01 2020. https://www.nytimes.com/2020/01/03/obituaries/qassem-soleimani-dead.html (03 27, 2020 tarihinde erişilmiştir).
  4. 4. BBC Dünya Gündemi. Trump'ın İran kararı: 7 soruda nükleer anlaşma nedir? 08 05 2018. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-44039074 (03 28, 2020 tarihinde erişilmiştir).
  5. 5. BBC Haberler. İran 2015'te imzalanan nükleer anlaşmanın taahhütlerinden hiçbirine uymayacağını açıkladı. 06 01 2020. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51003184 (03 28, 2020 tarihinde erişilmiştir).
  6. 6. BBC İnternet Sayfası. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-50979292. 03 01 2020. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-50979292 (03 27, 2020 tarihinde erişilmiştir).
  7. 7. BBC NEWS İnternet Sayfasu TR. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51093637. 15 01 2020. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51093637 (03 30, 2020 tarihinde erişilmiştir).
  8. 8. Euronews İnternet Sayfası. Rehine krizinin 40. yıl dönümü: ABD-İran ilişkilerinde tarihe geçen olayda neler yaşandı? 03 11 2019. https://tr.euronews.com/2019/11/03/rehine-krizinin-40-yil-donumu-abd-iran-iliskilerinde-tarihe-gecen-olayda-neler-yasandi (03 26, 2020 tarihinde erişilmiştir).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyasi Düşünce Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

4 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

7 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

10 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Abdurahmanlı, E. (2026). ABD-İran İlişkilerinde Kasım Süleymani’nin Öldürülmesi ve Bölgesel Yansımaları. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(3). https://izlik.org/JA95DW99YM
AMA
1.Abdurahmanlı E. ABD-İran İlişkilerinde Kasım Süleymani’nin Öldürülmesi ve Bölgesel Yansımaları. ATDD. 2026;13(3). https://izlik.org/JA95DW99YM
Chicago
Abdurahmanlı, Elvin. 2026. “ABD-İran İlişkilerinde Kasım Süleymani’nin Öldürülmesi ve Bölgesel Yansımaları”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 (3). https://izlik.org/JA95DW99YM.
EndNote
Abdurahmanlı E (01 Haziran 2026) ABD-İran İlişkilerinde Kasım Süleymani’nin Öldürülmesi ve Bölgesel Yansımaları. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 3
IEEE
[1]E. Abdurahmanlı, “ABD-İran İlişkilerinde Kasım Süleymani’nin Öldürülmesi ve Bölgesel Yansımaları”, ATDD, c. 13, sy 3, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95DW99YM
ISNAD
Abdurahmanlı, Elvin. “ABD-İran İlişkilerinde Kasım Süleymani’nin Öldürülmesi ve Bölgesel Yansımaları”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13/3 (01 Haziran 2026). https://izlik.org/JA95DW99YM.
JAMA
1.Abdurahmanlı E. ABD-İran İlişkilerinde Kasım Süleymani’nin Öldürülmesi ve Bölgesel Yansımaları. ATDD. 2026;13. Available at https://izlik.org/JA95DW99YM.
MLA
Abdurahmanlı, Elvin. “ABD-İran İlişkilerinde Kasım Süleymani’nin Öldürülmesi ve Bölgesel Yansımaları”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 13, sy 3, Haziran 2026, https://izlik.org/JA95DW99YM.
Vancouver
1.Elvin Abdurahmanlı. ABD-İran İlişkilerinde Kasım Süleymani’nin Öldürülmesi ve Bölgesel Yansımaları. ATDD [Internet]. 01 Haziran 2026;13(3). Erişim adresi: https://izlik.org/JA95DW99YM

 

Copyright and Licensing Policy

All articles published in the Journal of Academic History and Ideas / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi are copyrighted by the journal. The journal provides immediate open access to its content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0): https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ 

Under this license, users may read, download, copy, distribute, print, search, link to, reproduce, adapt, translate, and build upon the material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the author(s) and the journal.

Any commercial use of the published material requires prior written permission from the Editorial Board. Requests concerning commercial reuse should be addressed to: akademiktarihvedusunce@gmail.com 

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board. The editors and the Editorial Board disclaim any responsibility or liability for the content of published works.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). This work is licensed under CC BY-NC 4.0.