Azerbaycan'da Sovyet İşgaline Karşı Halk İsyanlarının Örgütlenmesinde Türk Asker ve Subaylarının Rolü
Öz
28 Mayıs 1918'de Azerbaycan halkı yirminci yüzyılda ilk kez bağımsızlığını ilan etti. Bu bağımsızlık sadece 23 ay sürdü. 28 Nisan 1920'de Sovyet Rus birlikleri bağımsız Azerbaycan'a saldırdı. Kısa bir süre içinde, Sovyet Rusya'nın 11. Kızıl Ordusu'nun askeri güçleri, Azerbaycan topraklarının tamamını kontrol altına aldı. Ancak Azerbaycan halkı bu işgale ve bağımsızlık kaybına razı olmadı. Bu nedenle Azerbaycan'ın çeşitli bölgelerinde Bolşevik işgaline karşı halk ayaklanmaları meydana geldi.Azerbaycan'daki Türk askerleri, bu ayaklanmaların birçoğunun hazırlanmasında ve uygulanmasında yakından yer aldı. Osmanlı askerleri Azerbaycan'a farklı zamanlarda geldiler ve birçoğu Azerbaycan'da yaşamayı tercih etdiler. Daha sonra bu Türk askerleri de Azerbaycan halkının milli kurtuluş mücadelesine katılarak Sovyet işgaline karşı ayaklanmaların hazırlanmasında aktif rol aldılar. Bu makalede Türk asker ve subaylarının 1920-22-ci yıllarda Azerbaycan'daki sovyet işgalina karşı halk ayaklanmalarına katılımı incelemektedir.
Anahtar Kelimeler
Bağımsızlık Bolşevik işgali Halk Ayaklanmaları Osmanlı Ordusu Sovyet Hükümeti
Kaynakça
- ŞEYXZAMANLI, N., Azerbaycan istiqlal mücadilesi hatirələri, Azerbaycan neşriyyatı, Bakı 1997.
- Tov. Baqirovu or Yaxya efendi. AR DA, f.1059, siy.1, iş 1, v. 26.
- Tov. İbraqimovu ot naçalnika milisii 3-qo uçastka Aqdaşskoqo uyezda. AR DA, f.1059, siy.1, iş 1, v. 172.
- TUĞAC, H., Bir neslin devamı, Mars matbaası, Ankara 1966.
- YÜCEER, N., Birinci dünya savaşında Osmanlı ordusunun Azerbaycan ve Dağıstan Harekatı, Genelkurmay basım evi, Ankara 1996.
- Zaklyuçitelnoe postanovlenie o predanii sudu Quseyn efendi Omarzade, mamed efendi Omarzade, Ali İskender Sultanova i druqix v çisle desyati çelovek, s.230// AR DA, fond 1059, siyahı 1, iş 7, vərəq 230-232.
- Zaklyuçeniye upolnomoçennoqo sledstvennoy çasti bandotdeleniya AZÇEKA. AR DA, f.1059, siy.1, iş 7, v. 258-264.
- Zaklyuçeniye naçalnika otdeleniya po borbe s banditizmom, AR DA, f.1059, siy.1, iş 7, v. 117-118.
- BULANOVA, O., Ostrov Narqen – tri kilometra ada, boli. Smerti i tayn https://azerhistory.com/?p=5316(12.12.2021).
- GAFAROV, V., “Birinci Dünya Savaşı yıllarında rus esirlerin tutuldukları Osmanlı kamp¬ları ve Yozqat üsera garnizonu”,https://bozoksempozyumu.bozok.edu.tr/dosya/cilt2/122-131.pdf(12.12.2021).
- QURBANOV, M, ƏLİZADE, H., “Cumhuriyyetimizin fedailəri-Yusif Camal bey (Camal Paşa) ve silahdaşları”, http://www.anl.az/down/meqale/zaman/2014/iyul/380686.htm(12.12.2021).
- ÖZBEY, H. G., “Nargin adası: Hazarın ortasında unutulan şehitler”,
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 8 Ekim 2022 |
| IZ | https://izlik.org/JA39LN66EX |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 3 |
Copyright and Licensing Policy
All articles published in the Journal of Academic History and Ideas / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi are copyrighted by the journal. The journal’s content is provided as open access under the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) license: https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Under this license, the content may be shared, reproduced, adapted, translated, and built upon in any medium or format for non-commercial purposes, provided that proper scholarly attribution is given to the author(s) and the journal.
Requests for commercial reuse must be directed to the Editorial Board at akademiktarihvedusunce@gmail.com
The scientific, legal, and ethical responsibility for published works rests entirely with the author(s). The editors and the Editorial Board assume no responsibility or liability for the content of the published articles.
© ATDD Tüm Hakları Saklıdır