Öz
Makale, Zerdüştlük dininin kurucuları olan Aryan kabilesinden Zerdüşt'ün yaşadığı zamanı ve mekanı ortaya çıkarmak amacıyla Kazak halkının eski tarihsel bilincinde gelişen kültürel ve tarihi kökenlerin özelliklerini ortaya koymaktadır. Aryan Zerdüşt’ün yaşadığı zaman ve mekan, antik Arya'nın Prototürklerinin tarihi dönemi ve diğerleri, modern Türk dünyasıyla derinden iç içe geçmiş doğal bir olgusudur. Tarihi çağda yaşamış olan Aryan, tur, sairim, dah (dai) vb. proto-Türki kavimler Sovyet döneminde ülkemizde derinlemesine bir araştırmaya tabi tutulmadığı için Aryanların varlığına ilişkin görüşler ele alınmış ve Türk runik yazıtlarında geçen kelimelerle Aryan kavramı farklılaştırılmıştır. Orta Asya'da bulunan “Arianam Vaijada”, yani “Aryanların merasında”nda dünyaya gelen Zerdüşt, dünya kültürünü derinden etkilemiş ve dünya dinlerinin oluşumuna katkıda bulunmuştur. Buna göre Zerdüşt'ün yaşadığı yerin ve öğretilerinin doğduğu zamanın belirlenmesi, Türklerin dünya kültüründeki yerinin tanımlanmasında, kendi özgünlüklerinin, ulusal bilinçlerinin kökenlerinin tanınmasında şüphesiz derin bir etkiye sahip olacaktır. Ayrıca tarihsel bilinç, geçmişi ayırt etmeyi, onu günümüze bağlamayı, yarının geleceğini öngörmeyi, tarihsel köklerinizi doğru bir şekilde tanımayı, yarının neslini bilinçli olarak eğitmeyi mümkün kılar. Bu bağlamda makale literatür kaynakları taranarak araştırma, inceleme ve analiz yöntemleri kullanılarak ortaya konulmuştur.
Kaynakça
- Kondıbay, S., (15.12.2016). Giperboreya: Tüs Körgen Zaman Şejiresi, Almatı, “Üş kiyan 2003 j.”, “The Oazak Times”, K. Mübarak Kazak Taymes.
- Kuran-ı Kerim. Kazakşa Tüsindirmeli Audarma. (2018). Dauir.
- Kurmankulov, J. (1998). Andron Madenieti. Kazakstan, Ulttık Enciklopediya.
- Kurmankulov, J. K. (1992). Kultura Drevnih Skotovodov i Metallurgov Sarı-Arki. Almatı.
- Lelekov, L. A. (1992). Avesta v Sovremennoy, Nauke. Radlov, V. V. (1888). Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy. Vıp: 1, Sankt-Peterburg.
- Şalekenov, U. (2011). Ortalık Aziyadağı Ariylerdin Örkenieti. Kazak Universtiteti.
- Taynı Arkaima Nasledie Drevnih Ariev. (2012). Rostov na Donu.
- Ulı Babalar Nasiyatı. (2021). Almatı.
Öz
The article describes the features of the cultural-historical roots developed in the ancient historical consciousness of the Kazakh people, and aims to reveal the time and place where Zoroastrian, who was the founder of the Zoroastrian religion, lived in the Aryan tribe. The time and place in which the Aryan Zoroaster lived, the historical period of the ancient Aryan proto-Turks and others is a natural phenomenon deeply intertwined with the modern Turkic world. Ari, tur, sairim, dah (dai) etc. lived in the historical period. Since the proto-Turkic tribes were not subjected to in-depth research in our country during the Soviet period, opinions on the existence of Aryans were discussed and the concept of Aryan was distinguished by the words in Turkish runic inscriptions. Zoroaster, who was born in "Arianam Vaijada" in Central Asia, i.e. "pasture of the Aryans", deeply influenced world culture and contributed to the formation of world religions. Accordingly, identifying the place where Zoroaster lived and the era in which his teachings were born will undoubtedly have a great impact on determining the place of Turks in world culture, recognizing their originality, and the origin of their national consciousness. In addition, historical consciousness allows to distinguish the past, connect it with the present, see the future of tomorrow, accurately recognize one's historical roots, and consciously educate tomorrow's generation. In this context, the article was prepared by scanning literature sources and using research, verification and analysis methods.
Anahtar Kelimeler
Culture Dialogue Civilization Religion Value Central Asia Self-awareness
Kaynakça
- Kondıbay, S., (15.12.2016). Giperboreya: Tüs Körgen Zaman Şejiresi, Almatı, “Üş kiyan 2003 j.”, “The Oazak Times”, K. Mübarak Kazak Taymes.
- Kuran-ı Kerim. Kazakşa Tüsindirmeli Audarma. (2018). Dauir.
- Kurmankulov, J. (1998). Andron Madenieti. Kazakstan, Ulttık Enciklopediya.
- Kurmankulov, J. K. (1992). Kultura Drevnih Skotovodov i Metallurgov Sarı-Arki. Almatı.
- Lelekov, L. A. (1992). Avesta v Sovremennoy, Nauke. Radlov, V. V. (1888). Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy. Vıp: 1, Sankt-Peterburg.
- Şalekenov, U. (2011). Ortalık Aziyadağı Ariylerdin Örkenieti. Kazak Universtiteti.
- Taynı Arkaima Nasledie Drevnih Ariev. (2012). Rostov na Donu.
- Ulı Babalar Nasiyatı. (2021). Almatı.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Genel Türk Tarihi (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Kabul Tarihi | 19 Eylül 2023 |
| Erken Görünüm Tarihi | 19 Eylül 2023 |
| Yayımlanma Tarihi | 26 Eylül 2023 |
| IZ | https://izlik.org/JA44BS94NN |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2023 Cilt: 10 Sayı: 4 |
Copyright and Licensing Policy
All articles published in the Journal of Academic History and Ideas / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi are copyrighted by the journal. The journal’s content is provided as open access under the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) license: https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Under this license, the content may be shared, reproduced, adapted, translated, and built upon in any medium or format for non-commercial purposes, provided that proper scholarly attribution is given to the author(s) and the journal.
Requests for commercial reuse must be directed to the Editorial Board at akademiktarihvedusunce@gmail.com
The scientific, legal, and ethical responsibility for published works rests entirely with the author(s). The editors and the Editorial Board assume no responsibility or liability for the content of the published articles.
© ATDD Tüm Hakları Saklıdır