Derleme

Terminlərin Tərcümə Metodları

Cilt: 10 Sayı: 4 26 Eylül 2023
  • Fəxrəddin Eylazov
  • Ceyhun əliyev
Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi Kapak
Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi
PDF İndir

Terminlərin Tərcümə Metodları

Öz

Bütün elm sahələrində vacib elmi-tədqiqat işlərindən biri terminlərin nizama salınmasıdır. Nizamasalma prosesində anlayışlar təhlil olunur, sistemləşdirilir və normalaşdırılır. Terminin daxil olduğu sahənin daxili bölgüsü geniş olduqda terminlər bu sahədə funksional ixtisaslaşmış anlayışları ifadə edir. Bu halda yaxın anlayışların müxtəlif terminlərlə adlandırılması tələb olunur. Yaxın anlayışları bildirən terminlərin qarışdırılması, onlardan birinin digərinin əvəzinə istifadə edilməsi baş verir. Terminləri dəqiq istifadə etmək məqsədilə ümumi mənanın funksional ixtisaslaşmasını öyrənmək yaxın terminlərin sinonim sırasını qurmaq və onların real tətbiq sahəsini (peşə uzusu) tapmaq lazım gəlir. Terminin real funksionallıq sferası sahəyə aid mənbələr əsasında müəyyənləşdirilir. Terminoloji sistemdə dubletlər alınma terminlərin iştirakı ilə formalaşır. Fasiləsiz təhsil sistemində semantik baxımdan yaxın anlayışları bildirən terminlərə çox təsadüf edilir. Belə terminlərin bir qismi ümumi mənanın sahədaxili funksional ixtisaslaşması üzrə fərqlənir. Terminlər elmi-texniki tərəqqi prosesində yaranır. Bu tərəqqi ilə bağlı dilin lüğət fondundakı terminlərin sayı müntəzəm artır. Anlayış bildirən hər hansı bir söz elm sahəsində predmetin, hadisənin, gerçəkliyin elmi təsəvvüründən keçərək xüsusiləşməsi yolu ilə terminləşir. Yeni termin təkcə bu və ya digər elm sahəsinin xüsusi leksik vahidi deyil, həm də sahənin əsaslarını, cəmiyyətin sosial-ictimai fəaliyyətini dildə əks etdirən leksik qatıdır. Terminlərinin öyrənilməsində struktur-semantik təhlillə yanaşı əksər hallarda müqayisəli metoddan da istifadə edilir. Müxtəlifsistemli dillərin leksik sistemi və məna strukturları arasında olan fərqləri araşdırmaq üçün müxtəlif metodlara ehtiyac yaranır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ağayev, Ə. (1984). Kitabi-Dədə Qorqud da işlənən terminlər. Azərbaycan filologiya məsələləri Elm.
  2. Boduyen, De K. I. A. (1963). Izbrannyye trudy po obshchemu yazykoznaniyu. TLM Danilenko, V. P. (1977). Russkaya terminologiya: Opyt lingvisticheskogo opisaniya. Moskva.
  3. Golovin, B. N. (1977). Vvedeniye v yazykoznaniye. Vysshaya shkola.
  4. Grinev, S. V. (1993). Vvedeniye v terminovedeniye. Litsey.
  5. Leychik, V. M. (2007), Terminovedeniye: predmet, metody, struktura. Izd-vo LKI.
  6. Qurbanova, K. A. (2001). Antroponimiyanın nəzəri məsələlərinə dair. Elm.
  7. Reformatskiy, A. A. (1961).Chto takoye termin i terminologiya//Voprosy terminologiya. Izd-vo AN SSSR.
  8. Superanskaya, A. V. (1989). Podol'skaya N.V., Vasit'yeva N.V. Obshaya terminologiya: Voprosy teorii. Nauka.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Fəxrəddin Eylazov Bu kişi benim
0000-0003-1778-4633
Azerbaijan

Ceyhun əliyev Bu kişi benim
0000-0002-4291-3989
Azerbaijan

Erken Görünüm Tarihi

8 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

26 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

12 Aralık 2022

Kabul Tarihi

30 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 10 Sayı: 4

IZ

https://izlik.org/JA82BB83DU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Eylazov, F., & əliyev, C. (2023). Terminlərin Tərcümə Metodları. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 10(4), 1275-1282. https://izlik.org/JA82BB83DU
AMA
1.Eylazov F, əliyev C. Terminlərin Tərcümə Metodları. ATDD. 2023;10(4):1275-1282. https://izlik.org/JA82BB83DU
Chicago
Eylazov, Fəxrəddin, ve Ceyhun əliyev. 2023. “Terminlərin Tərcümə Metodları”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 10 (4): 1275-82. https://izlik.org/JA82BB83DU.
EndNote
Eylazov F, əliyev C (01 Eylül 2023) Terminlərin Tərcümə Metodları. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 10 4 1275–1282.
IEEE
[1]F. Eylazov ve C. əliyev, “Terminlərin Tərcümə Metodları”, ATDD, c. 10, sy 4, ss. 1275–1282, Eyl. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82BB83DU
ISNAD
Eylazov, Fəxrəddin - əliyev, Ceyhun. “Terminlərin Tərcümə Metodları”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 10/4 (01 Eylül 2023): 1275-1282. https://izlik.org/JA82BB83DU.
JAMA
1.Eylazov F, əliyev C. Terminlərin Tərcümə Metodları. ATDD. 2023;10:1275–1282.
MLA
Eylazov, Fəxrəddin, ve Ceyhun əliyev. “Terminlərin Tərcümə Metodları”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 10, sy 4, Eylül 2023, ss. 1275-82, https://izlik.org/JA82BB83DU.
Vancouver
1.Fəxrəddin Eylazov, Ceyhun əliyev. Terminlərin Tərcümə Metodları. ATDD [Internet]. 01 Eylül 2023;10(4):1275-82. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82BB83DU

 

Copyright and Licensing Policy

All articles published in the Journal of Academic History and Ideas / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi are copyrighted by the journal. The journal provides immediate open access to its content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0): https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ 

Under this license, users may read, download, copy, distribute, print, search, link to, reproduce, adapt, translate, and build upon the material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the author(s) and the journal.

Any commercial use of the published material requires prior written permission from the Editorial Board. Requests concerning commercial reuse should be addressed to: akademiktarihvedusunce@gmail.com 

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board. The editors and the Editorial Board disclaim any responsibility or liability for the content of published works.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). This work is licensed under CC BY-NC 4.0.