Azərbaycan Respublikası Kitabxanalarında Beynəlxalq Əlaqələrin Yaranması və Formalaşması

Yıl 2023, Cilt: 10 Sayı: 2, 464 - 477, 12.01.2024

Mehmanəli Məmmədov

Öz

Kitabxana işi sahəsində beynəlxalq əməkdaşlıq istənilən dövlətin beynəlxalq əlaqəlrinin ayrılmaz hissəsidir. Tarixən bu proses kitabxanaların yarandığı ilk dövrdən başlayıb, bütövlükdə insan sivilizasiyasının və eyni zamanda dünya kitabxana işinin inkişaf xüsusiyyətlərindən asılı olaraq bir sıra mərlələrdən keşmiçdir. Azərbaycanda sovet tipli kitabxanaların yarandığı gündən kitabxanaların beynəlxalq əlaqələrinə səmərəli bir iş metodu kimi yüksək qiymət verilmişdir. Həmin dövrdə respublikamızda kitabxana işinin mərkəzində duran və bir çox kitabxanaların fəaliyyətinə rəhbərlik edən əsas mərkəz Azərbaycan Dövlət Kitabxanası olmuşdur. Azərbaycan Dövlət kitabxanası yüksək ixtisaslı oxucuların, alimlərin, elmi-tədqiqat müəssisələrinin işçilərinin kitaba xüsusi ilə xarici ədəbiyyata olan tələbatını ödəyə bilmədiyindən xarici ölkə kitabxanaları ilə beynəlxalq kitab mübadiləsinin təşkilinə böyük ehtiyac olunmaqda idi. Kitabxana bu sahədə öz fəaliyyətini genişləndirməyə çalışsa da 20-30-cu illərdə bu işi qaydaya salmaq o qədər də asan olmamışdır. Respublikamızda kitabxanaların beynəlxalq əlaqələrinin qaydaya düşməsi 1950-ci illərdən sonra mümkün olmuşdur. Azərbaycanda bu işlə əsasən M. F. Axundov adına Dövlət Kitabxanası və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi kitabxanası məşğul olmuşdur. Məqalə əsasən Milli Kitabxana olmaqla Azərbaycan kitabxanalarının beynəlxalq əlaqələrinin ümumi mənzərəsi və əməkdaşlıgın dinamikasını müəyyənləşdirmək məqsədi daşıyır.

Anahtar Kelimeler

Azərbaycan kitabxanaları , beynəlxalq əlaqələr , mədəni əlaqələr , əməkdaşlıq.

Creation and Formation of International Relations in the Libraries of the Republic of Azerbaijan

Öz

International cooperation in the field of library work is an integral part of international relations of any state. Historically, this process started from the first period when libraries were created, and it is different from a number of stages depending on the development characteristics of the human civilization as a whole and at the same time the world library work. Since the establishment of Soviet-style libraries in Azerbaijan, the international relations of libraries have been highly valued as an efficient work method. At that time, the Azerbaijan State Library was the main center of the library work in our republic and led the activities of many libraries. Since the Azerbaijan State Library could not meet the demand of highly qualified readers, scientists, employees of scientific research institutions for books, especially for foreign literature, there was a great need to organize international book exchange with libraries of foreign countries. Although the library tried to expand its activities in this field, it was not so easy to regulate this work in the 20s and 30s. International relations of libraries in our republic became possible after the 1950s. In Azerbaijan, the State Library named after M. F. Akhundov and the scientific library of the Azerbaijan National Academy of Sciences were mainly engaged in this work. The purpose of the article is to determine the general picture of the international relations of Azerbaijani libraries, mainly the National Library, and the dynamics of cooperation.

Anahtar Kelimeler

Azerbaijani libraries , international relations , cultural relations , cooperation.

Kaynakça

• Kütüphaneciliği, 31(2), 245-250.
• Kazimi, P. F. O. (2021). Democratic countries and ways of influencing the nature of information.Technium Social Science Journal, 22, 847-851.
• Kazymi, P. F. (2011). Informatsionnaya inzheneriya. Bakinskiy gosudarstvennyy izdatel'skiy dom. un-ta.
• Məmmədov, M.Ə. (2010). Kitabxanaların beynəlxalq əlaqələrində qeyri- hökümət təşkilatların iştirakı. Kitabxanaşünaslıq və informasiya. Elmi, nəzəri, metodik və təcrübi jurnal, 3, 51-59.
• Oqlu, K. (2021). Dynamic Development of Information Technologies, Organization of Library Services Using Digital Space and Through Social Networks. Asian Journal of Education and Social Studies, 16 (4), 27-32.
• Tahirov, K. M. F. (2011). Axundov adına Milli Kitabxananin Beynəlxalq əlaqələri. Kitabxanaşünaslıq və informasiya. Elmi – nəzəri və praktili jurnal, 1, 32-39.