Türkiye’de Eğitim Gören Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Eğitim Deneyimleri: Bir Fenomenolojik Araştırma

Öz

Bu araştırmanın temel amacı Türkiye’de eğitim gören yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim sürecinde yaşadıkları sorunları ortaya çıkartmaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseninde yapılan bu araştırmada, kolay ulaşılabilir örnekleme metodu ile belirlenen altı katılımcıdan veri toplanmıştır. Görüşmeler, araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile yüz yüze ve bire bir gerçekleştirilmiştir. Toplanan nitel veriler, içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Katılımcıların sosyal anlamda maddi sorunlar, dil sorunları, sosyal ortamlardan dışlanma gibi problemler yaşadığı görülmüştür. Akademik olarak yaşanan sorunlar ise öğretmenlerden kaynaklı sorunlar, ödevler ve sınavlar olarak kategorilendirilmiştir. Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkiye’de öğrenci olmaya ilişkin yeni bir kültürle tanışma, hayallerinin peşinden gitme noktasında olumlu; eğitim sistemine adaptasyon noktasında ise olumsuz algılarının olduğu görülmüştür. Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkiye’de yabancı uyruklu öğrenci olmaya ilişkin yaşadıkları sorunların onların eğitim hayatlarına yansımalarının ise genel olarak olumlu olduğu, yaşadıklarından dolayı pişmanlık duymadıkları ve yaşanan sorunların kendilerini cesaretlendirdiği vurgulanmıştır. Yabancı uyruklu öğrenciler ile Türk öğrencilerin sosyal uyum sürecini kolaylaştırıcı etkinliklerin öğretmenler tarafından planlanması önerilmektedir. Ayrıca dil problemi aşıldıktan sonra kültürler arası etkileşimi sağlamak amacıyla yabancı öğrencilerin kendi kültürlerini sınıf ortamında tanıtmasına fırsat verilmeli ve bu yönde etkinlikler planlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• yabancı uyruklu öğrenci
• eğitim deneyimi
• fenomenolojik araştırma
• göç

Educational Experiences of Foreign Students Studying in Turkey: A Phenomenological Research

Abstract

The main purpose of this study is to reveal the problems experienced by foreign students studying in Turkey during the education process. In this study, which was conducted in phenomenology design, one of the qualitative research methods, data were collected from six participants determined by convenience sampling method. Interviews were conducted face-to-face and one-on-one using a semi-structured interview form prepared by the researchers. The qualitative data collected were analyzed by content analysis method. It was observed that the participants experienced social problems such as financial problems, language problems, and exclusion from social environments. Academic problems were categorized as problems arising from teachers, homework and exams. It was observed that foreign students had positive perceptions about being a student in Turkey in terms of meeting a new culture and pursuing their dreams, and negative perceptions about adaptation to the education system. It was emphasized that the reflections of the problems experienced by foreign students about being a foreign student in Turkey on their educational lives were generally positive, that they did not regret what they experienced, and that the problems they experienced encouraged them. It is recommended that teachers plan activities that facilitate the social adaptation process of foreign and Turkish students. In addition, in order to ensure intercultural interaction after the language problem is overcome, foreign students should be given the opportunity to introduce their own cultures in the classroom environment and activities should be planned in this direction.

Keywords

• foreign students
• educational experience
• phenomenological research
• migration

Kaynakça

1. Akgöz, A. A., & Dağyar, M. (2023). Yabancı Öğrencilerin Eğitimde Yaşadığı Sorunlara Yönelik Bir Meta Sentez Çalışması. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 386-404.
2. Aydın, D., Şahin, N., & Akay, B. (2017). Göç olayının çocuk sağlığı üzerine etkileri. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hast. Dergisi, 7 (1), 8-14.
3. Creswell, J. W. (2020). Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni. Siyasal Kitapevi.
4. Delen, A. (2018). Yabancı uyruklu öğrencilerin bulunduğu ilkokullarda istenmeyen öğrenci davranışlarının incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi].
5. Demir, M. (2020). Milli Eğitime Bağlı Devlet Okullarında Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi].
6. Dündar, H., & Aksoy, B. N. (2018). Türk Asıllı Yabancı Uyruklu Bireylerin Türkiye’deki Eğitim Süreçlerinde Yaşadıkları Problemler. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7 (3), 39-58.
7. Egeli, S., & Barut, Y. (2020). Anadili Türkçe olmayan yabancı uyruklu öğrencilerin okul ortamında yaşadıkları problemler. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 2 (3), 171-179.
8. Emiroğlu, S. E. (2018). Suriyeli sığınmacı çocukların eğitimi ve sorunları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi].

9. Güngör, F., & Şenel, E. A. (2018). Yabancı Uyruklu İlkokul Öğrencilerinin Eğitim – Öğretiminde Yaşanan Sorunlara İlişkin Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 8 (2), 124-173.
10. Kılıç, V. A., & Gökçe, A. T. (2019). The Problems of Syrian Students in the Basic Education in Turkey. European Journal of Social Sciences Education and Research, 12 (1), 215-227. MEB. (2017). Psikososyal Önleyici Destek Programı Kitapçığı. MEB.
11. Merriam, S. B. (2018). Nitel Araştırma: Desen ve Uygulama İçin Bir Rehber. (Çev. S. Turan). Nobel Akademi Yayıncılık.
12. Sarıahmetoğlu, H., & Kamer, S. (2021). Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Eğitimi ve Uyumu: Sorunlar ve Çözüm Önerileri. MSKU Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (2), 612-634.
13. Sarıtaş, E., Şahin, Ü., & Çatalbaş, G. (2016). İlkokullarda Yabancı Uyruklu Öğrencilerle Karşılaşılan Sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 208-229.
14. Satıcı, Y., Karaca, M., Fakir, M., & Korkmaz, A. (2023). İlköğretimde Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Yaşadığı Sorunlara Yönetici ve Öğretmenlerden Çözüm Önerileri. International Social Sciences Studies Journal, 9 (108), 5392-5398.
15. Stevens, G. W., & Vollebergh, W. A. (2008). Mental health in migrant children. The Journal of Child Psychology and Psychiatry, 49 (3), 276-294.
16. Şahan, G. (2012). Almanya'da ilkokullara devam eden Türk öğrencilerin başarılarını etkileyen faktörlerin nitel bir analizi [Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi].
17. Turan, M., & Polat, F. (2017). Türkiye’de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu İlköğretim Öğrencilerinin Karşılaştıkları Sorunlar Ve Çözüm Önerileri. Qualitative Studies, 12 (4), 31-60. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.