Çağdaş Hekayələrdə Bədii-Estetik Özünəməxsusluqlar

Yıl 2024, Cilt: 11 Sayı: 5 , 3145 - 3154 , 29.11.2024

Mehman Garakhanoghlu Aliyev

https://doi.org/10.46868/atdd.2024.812

https://izlik.org/JA93ML89WN

Öz

Məqalədə çağdaş hekayələrin üçündə: Sərdar Aminin “Atamın əlləri”, Ataqamın “Dişlək alma”sı və Şərif Ağayarın “Arıların səssizliyi”ndə bədii-estetik idealın fərqli təzahürləri göstərilməklə yanaşı, estetik mədəniyyətin ictimai-siyasi mühitdən ayrı olmadığı konsepti təsdiqlənir. Belə bir elmi qənaət hasil olur ki, gerçəkliyə münasibət həm də müəllifin etik-estetik niyyətini ortaya qoyur. Sərdar Amində mənəvi-estetik problem bir şərqli yazarın milli-əxlaqi platformasından diqqət mərkəzinə çəkilir. Şərif Ağayar zorlanmanı müharibə təcavüzlərindən biri kimi ümumiləşdirərək çirkinlik estetikasının arxetiplərindən biri kimi səciyyələndirir. Oxucu inanır ki, müharibə də zorlanmanın bir növüdür. Ataqam isə bizə bədii-estetik baxımdan tamamilə fərqli bir mətn təqdim edir; hekayədə iki fərqli dünyagörüş qarşılaşdırılır, birincidə müəllifin özü, digərində isə milli mentalitetimizə o qədər də uyğun gəlməyən qəhrəmanları dayanır. Müəllif zamanında qəhrəmanlarının qarşısından çəkilir, mövcud məkan və estetikaya xas olan dil seçir, bu da hekayənin cazibədarlığını xeyli artırır.

Anahtar Kelimeler

Modern , estetik ideal , kontekst , estetik mədəniyyət , ictimai-siyasi mühit , struktur , bədii-estetik

Artistic-Aesthetic Features in Contemporary Stories

https://izlik.org/JA93ML89WN

Öz

The article shows the different manifestations of the artistic-aesthetic ideal in three contemporary stories ‘My Father's Hands’ by Sardar Ami, ‘Bitten Apple’ by Atagam and ‘Silence of the Bees’ by Sharif Aghayar, and at the same time confirms the concept that aesthetic culture exists. Such a scientific conclusion is drawn that the attitude towards reality also reveals the author's ethical-aesthetic intention. In Serdar Emin, the question of ethics-aesthetics is brought to the centre of attention from the national-moral platform of an Eastern writer. Şerif Ağayar generalises rape as one of the aggressions of war and characterises it as one of the archetypes of the aesthetics of ugliness. The reader believes that war is also a kind of rape. Atagam presents us with a completely different text from an artistic-aesthetic point of view; two different worldviews are opposed in the story, in the first one the author himself, in the second one his heroes who do not conform to our national mentality. The author's gradual distancing from his heroes, his choice of a language specific to the existing space and aesthetics greatly increases the attractiveness of the story.

Anahtar Kelimeler

Modern , aesthetic ideal , context , aesthetic culture , socio-political environment , structure , artistic-aesthetic

Kaynakça

• Hüseynov, R. (2013). Söztək gözəl. Şərq-Qərb. Le Bon, G. (2006). Kütlə psixologiyası. (Tər. Q. Əzizxanlı). Zəkioğlu.
• Markes, Q. (2010). Seçilmiş əsərləri. Şərq-Qərb.
• Niyazi, M. ve Dilarə, M. (2005). Fəlsəfə tarixində fəlsəfə. Nə üçün və necə deyilənlər haqqında kitab (Fəlsəfə üzrə dərs vəsaiti). Qanun.
• Salamoğlu, T. (2014). Azərbaycan ədəbiyyatının müasir problemləri. EL NPŞ MMC.
• Süleymanov, O. (2007). Az-Ya. Şərq-Qərb.
• Tszin-U. Hərb sənəti. (2009). (Qədim çinin yeddi hərb qanunu ), Zəkioğlu.
• https://yarpaq.az/az/ataqam-dislek-alma-primitivizm-uslubunda-hekaye/