Emir Timur’un Seferlerde Kullanmış Olduğu Savaş Stratejileri

Öz

Emir Timur, Türk ve dünya tarihinde önemli bir yere sahiptir. Kendisi, hükümdarlığı boyunca birçok sefere çıkmış ve bu seferlerin bazıları yıllar sürmüştür. Yapılan detaylı planlama ve yoğun hazırlıklar ile oluşturulan bu seferler sonucunda Emir Timur, Harezm, Doğu Türkistan, Altın Orda Devleti toprakları, Azerbaycan, Hindistan, İran, Irak, Suriye ve Anadolu coğrafyalarını ele geçirerek karşısına çıkan tüm rakiplerini yenmeyi başarmıştır. O, düşmanı olarak gördüğü devletlerin önemli merkezlerini yerle bir etmiş, ele geçirdiği bölgelerde yaşayan ileri gelenleri, âlim ve sanatkârları da başkenti Semerkand’a getirtmiştir. Öldüğünde ardında büyük bir imparatorluk bırakan Emir Timur, bu başarısını seferleri boyunca kullanmış olduğu askeri yöntemlere borçludur. O, sefer öncesinde, sırasında ve sonrasında uyguladığı stratejiler sayesinde hükümdarlığı boyunca yenilmemiş ve kurduğu imparatorluk ile tarihte yerini almayı başarmıştır. Bu makalede Emir Timur’un savaş stratejileri literatür kaynakları ışığında incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Emir Timur
• Türkistan Tarihi
• Timurlular

War Strategies Used by Emir Timur in the Campaigns

Abstract

Emir Timur has an important place in Turkish and world history. He went on many expeditions during his reign and some of these expeditions lasted for years. As a result of these campaigns, which were created with detailed planning and intensive preparations, Emir Timur managed to defeat all his rivals by conquering Khwarezm, East Turkestan, the lands of the Golden Horde State, Azerbaijan, India, Iran, Iraq, Syria and Anatolia. He destroyed the important centres of the states he considered as his enemies and brought the dignitaries, scholars and artisans living in the regions he conquered to his capital Samarkand. Emir Timur, who left behind a great empire when he died, owed this success to the military methods he used during his campaigns. Thanks to the strategies he employed before, during and after his campaigns, he remained undefeated throughout his reign and managed to take his place in history with the empire he established. In this article, Emir Timur's war strategies are analysed in the light of literature sources.

Keywords

• Emir Timur
• History of Turkestan
• Timurids

Kaynakça

1. Andican, A. (2019). Emir Timur Tarih, Siyaset, Miras. Selenge Yayınları.
2. Aka, İ. (1991). Timur ve Devleti. Türk Tarih Kurumu Yayınevi.
3. Aka, İ. (1994). Mirza Şahruh ve Zamanı (1405‐1447). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
4. Aka, İ. (2003). Timur’un Ankara Savaşı (1402) Fetihnâmesi. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
5. Aka, İ. (2012). Timur. İçinde. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. (C. 34, ss. 173-177). TDV Yayınları.
6. Alan, H. (2007). Bozkırdan Cennet Bahçesine Timurlular 1360-1506. Ötüken Neşriyat.
7. Âşıkpaşazâde. (1992). Âşıkpaşazâde Tarihi. (nşr. H. N. Atsız). Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
8. Clavijo, R. G. (2016). Timur Devrinde Kadis’ten Semerkant'a Seyahat. (Çev. Ö. R. Doğrul). Köprü Kitapları. Hoca Sadettin Efendi. (1979). Tacü’t Tevarih, (hzr. İsmet Parmaksızoğlu). Kültür Bakanlığı Yayınları.

9. İbnArabşah. (2012). Acâibu’lMakdûr (Bozkırdan Gelen Bela). (Çev. A. Batur). Selenge Yayınları.
10. İbnArabşah. (1339). Zindegânî-i Şigiftâver-i Tîmûr, (trc. Muhammed Ali Necâtî). Şirket-i İntişarat-ı İlmi ve Ferhengi.
11. Kafesoğlu, İ, (2006). Türk Milli Kültürü. Ötüken Neşriyat.
12. Mar’aşî, Z. (1475). Müntahabü’t-tevârîh. Kitabhâne-i Meclis-i Şurâ, no. 35919.
13. Natanzî, M. (1383), Müntahabü’t-tevârîh-i Mu’înî, (Haz. P. Istahri). Esâtîr Yayınları.
14. Paydaş, K. (2009). Emir Timur’un Fetihlerinde Haber Alma Teşkilatının Önemi.Ankara Üniversitesi Yayınları.
15. Roux, J. P. (1994). Aksak Timur: İslam’ın Kutsal Savaşçısı. (Çev. A. R. Yalt). Milliyet Yayınları.
16. Şâmî, N. (1363). Zafernâme. (nşr. PenâhîSemnânî). Sazmân-ı Neşr-i Kitâbİnştişârât-ı Bamdâd.
17. Ögel, B. (2002). Devlet Meclisi ve Kurultay. Yeni Türkiye Yayınları.
18. Özer, Y. Z. (1945). Timur’un Yaptığı İşlere Toptan Bakış. Türk Tarih Kurumu Basımevi. Özcan, A. (2001). Karakol. İçinde. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. (C. 24, ss. 431-434 ). TDV Yayınları.
19. Uzunçarşılı, İ. H. (1988). Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
20. Uzunçarşılı, İ. H. (1988). Osmanlı Tarihi. (C. I). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
21. Yezdî, Ş. A. (1387). Zafernâme. (nşr., Seyyid Said Mir Muhammed Sâdık, Abdülhüseyin Nevâî). Kitabhane, Müze ve Merkez-i Esnâd-i Meclis-i Şûrây-i İslâmî.
22. Yıldırım, M. İ. (2019). Emir Timur’un iç Anadolu’da Uyguladığı Tehcir Siyaseti: Kara Tatarlar. Kimlik Yayınları.
23. Yüksel, M. Ş. (2004). Arap Kaynaklarında Timur. Ahmet Yesevi Üniversitesi Yayınları.
24. Yücel, Y. (1978). Timur Tarihine Dair Araştırmalar. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
25. Yücel, Y. (1989). Timur’un Ortadoğu-Anadolu Seferleri ve Sonuçları(1393- 1402). Türk Tarih Kurumu Yayınları.