Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Cümhuriyyəti Arasında Elmi-Mədəni, Təhsil və Diaspor Əlaqələri (1991-2011)

Öz

Azərbaycan Respublikasının çoxsahəli münasibətlərdə olduğu ölkələrdən biri də qardaş Türkiyə Cümhuriyyətidir. Müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətində prioritet istiqamət olan Türkiyə Cümhuriyyəti ilə əməkdaşlığın, təkcə siyasi və iqtisadi deyil, eyni zamanda mədəniyyət, elm və təhsil, diaspor sahələrində əlaqələrin öyrənilməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir. Məqalə hazırlanarkən müxtəlif mənbələrdən istifadə edilmişdir. Bu mənbələr içərisində arxiv materialları başlıca yer tutur. Bundan əlavə, Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Türkiyə Cümhuriyyəti ilə aralarında bağlanmış saziş, bəyanat və protokollardan istifadə edilmişdir.Məqalədə Azərbaycan Respublikasının Türkiyə Cümhuriyyəti ilə mədəniyyət, elm və təhsil, diaspor sahələrində əlaqələrini zəruri edən amillər araşdırılmışdır.

Anahtar Kelimeler

• Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri
• mədəni əlaqələr
• elm və təhsil
• diaspor

Scientific-cultural, educational and diaspora relations between the Republic of Azerbaijan and the Republic of Turkey (1991-2011)

Abstract

One of the countries with which the Republic of Azerbaijan has multi-sectoral relations is the brotherly Republic of Turkey. Cooperation with the Republic of Turkey, which has been a priority direction in the foreign policy of the Republic of Azerbaijan since its independence, is of great importance not only in the political and economic, but also in the cultural, scientific, educational and diaspora fields. Various sources were used in the preparation of the article. Among these sources, archive materials are the main ones. In addition, the agreements, declarations and protocols signed between the Republic of Azerbaijan and the Republic of Turkey after the restoration of state independence, the factors necessary for the relations between the Republic of Azerbaijan and the Republic of Turkey in the field of culture were used. Science and education and diaspora are analysed in the article.

Keywords

• Azerbaijan-Turkey relations
• cultural relations
• science and education
• diaspora

Kaynakça

1. Abdullayev, M. (1997). Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri. Mütərcim.
2. Azərbaycan diasporu: Ensiklopedik məlumatlar toplusu. (2012). Səs MMC.
3. Azərbaycan diasporuna dövlət qayğısı, Heydər Əliyevin çıxışları. (I kitab). (2003). Çaşıoğlu.
4. Azərbaycan Milli Dövlət Arxiv: f. 3189, siy. 4, s. v. 247, vər. 73.
5. Azərbaycan Milli Dövlət Arxivi: f. 3189, siy. 4, s. v. 247, vər. 68.
6. Azərbaycan Milli Dövlət Arxivi: f. 3189, siy. 4, s. v. 415, vər. 8.
7. Azərbaycan Milli Dövlət Arxivi: f. 3189, siy. 4, s. v. 93, vər. 297.
8. Azərbaycan Milli Dövlət Arxivi: f. 3189, siy. 4, s. vər. 161, vər. 15.

9. Azərbaycan Respublikası MEA-sı Xarici Əlaqələr Şöbəsinin türkdilli ölkələrlə əməkdaşlıq haqqında sənədlər qovluğu. 1991-2000-ci illər, v. 166.
10. Azərbaycan Respublikası MEA-sı Xarici Əlaqələr Şöbəsinin türkdilli ölkələrlə əməkdaşlıq haqqında sənədlər qovluğu. 1991-2000-ci illər, v. 32-34.
11. Azərbaycan Respublikası Mədəniyət Nazirliyinin Beynəlxalq Əlaqələr Şöbəsinin Türkiyə Cümhuriyyəti ilə əməkdaşlıq üzrə qovluğu. 2003-2010-cu illər.
12. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Xarici Əlaqələr şöbəsinin cari arxivi. Türkdilli ölkələrlə əməkdaşlıq üzrə iş qovluğu. 1991-2000-ci illər, v. 84.
13. Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri və Heydər Əliyev (1-ci kitab), 1991-2001. (2002). Qafqaz Universiteti nəşri.
14. Babanlı, Y. (2016). Azərbaycan Respublikasının xarici siyasəti və diaspor fəaliyyəti (1991-2011). Elm və təhsil.
15. Bir Millet İki Devlet. (Ulu Önder Haydar Aliyevin Azerbaycan-Türkiye ilişkileri hakkında nutukları ve konuşmaları) (2023). (Yayına haz. K. Şükürov). Elm.
16. Əhmədov, Ə. (2009). Azərbaycan Beynəlxalq münasibətlərdə (Türkdilli dövlətlərlə əlaqələr. XX əsrin 90-cı illəri). Elm və təhsil.
17. Əliyev, İ. (2009). İnkişaf – məqsədimizdir, ikinci kitab. Oktyabr 2003 – fevral 2004. Azərnəşr.
18. Əliyev, Z. (2005). Dünya diasporları (nəzəriyyə və təcrübə). Qismət.
19. Əliyev, H. (19989. Müstəqilliyimiz əbədidir (çıxışlar, nitqlər, bəyanatlar, müsahibələr, müraciətlər, fərmanlar). Azərnəşr.
20. Əliyev, İ. (2009). İnkişaf – məqsədimizdir. Azərnəşr.
21. Əliyev, İ. (2014). İnkişaf məqsədimizdir, on doqquzuncu kitab. Avqust 2006 – oktyabr 2006. Azərnəşr.
22. Əsgərova, Z. (2021). Türkiyədə Azərbaycan diasporunun formalaşması – XX əsr. Afpoliqraf.
23. Heydər Əliyev və Şərq. (2002). (6 cilddə). (I kitab). Tural-Ə NPM.
24. Qasımov, M. C. (1992). Azərbaycan Respublikası dünya meridianlarında. Gənclik.
25. Qurultaya hesabat. Adventa
26. Milli Dövlət Arxivi: f. 3189, siy. 4, s. v. 415, vər. 7.
27. Səmədov D. A. (2004). XX əsrin 90-cı illərində Azərbaycan-Türkiyə elmi-mədəni əlaqələri. Gəncə poliqrafiya.
28. Səmədov, D. A. (20049. XX əsrin 90-cı illərində Azərbaycan-Türkiyə elmi-mədəni əlaqələri. Gəncə poliqrafiya.
29. Təhsil və Mədəniyyət Nazirliyi ilə yazışma: Azərbaycan Milli Dövlət Arxivi: f. 3189, siy. 4, s. v. 229, vər. 173.
30. Təhsil və Mədəniyyət Nazirliyi ilə yazışma: Azərbaycan Milli Dövlət Arxivi: f. 3189, siy. 4, s. v. 229, vər. 174.
31. Təhsil və Mədəniyyət Nazirliyi ilə yazışma: Azərbaycan Milli Dövlət Arxivi: f. 3189, siy. 4, s. v. 229, vər. 172.
32. Təhsil və Mədəniyyət Nazirliyi ilə yazışma: Azərbaycan Milli Dövlət Arxivi: f. 3189, siy. 4, s. v. 229, vər. 175.
33. Türkiye ile Türk Cumhuriyyetleri ve Türk toplumları arasında yapılan anlaşmalar, ilişkiler ve faaliyyetler (II kitab). (1993). T. C. Milli Eğitim Bakanlığı.
34. Türkiye ile Türk Cümhuriyyetleri ve Türk toplulukları arasında yapılmış anlaşmalar, ilişkiler ve failiyyetleri (II kitab) 1990-1993. (1993). T. C. Milli Eğitim Bakanlığı.
35. www/anl.az/down/meqale/olaylar/2012/mart.