Comparative Textual Analysis of Baku Manuscripts of Nadim's ‘Divan’

Abstract

18th century classical Turkish literature's great poet Nedîm's poems have always attracted great interest. For this reason, the manuscript copies of the poet's ‘Divan’, which consists of his poems, are spread over a wide geography. Researchers have identified nearly 45 manuscript copies of Nadim Divan in various libraries, museums and archives around the world. In this article, the textual analysis of the Turkish and Azerbaijani copies of Ahmed Nedîm's Divan is analysed taking into account the poet's personality, creativity, literary taste and ideology, the differences between the copies and the reasons for the changes in the texts are explained.

Keywords

• Nadim
• Divan
• Manuscript
• Copy
• Scribe
• Textual Science

Nədim “Divan”ının Bakı Nüsxələrinin Müqayisəli Tekstoloji Tədqiqi

Öz

XVIII əsr klassik türk ədəbiyyatının böyük şairi Nədimin şeirlərinə hər zaman böyük maraq və diqqət olmuşdur. Buna görədir ki, şairin şeirlərindən ibarət olan “Divan”ının əlyazma nüsxələri geniş coğrafiyaya yayılmışdır. Tədqiqatçılar tərəfindən Nədim “Divan”ının dünyanın müxtəlif kitabxanalarında, muzey və arxivlərində 45-ə qədər əlyazma nüsxəsi təsbit edilmişdir. Təqdim olunan məqalədə Əhməd Nədimin əlyazmalarının Türkiyə və Azərbaycan nüsxələrinin teksto¬loji tədqiqi şairin şəxsiyyəti, yaradıcılığı, ədəbi zövqü, ideologiyası nəzərə alınaraq araşdırılmış, nüsxə fərqləri və mətnlərdəki dəyişikliklərin səbəbləri izah olunmuşdur.

Anahtar Kelimeler

• Nədim
• Divan
• Əlyazma
• Nüsxə
• Katib
• Tekstoloji

Kaynakça

1. Bertelʹs, É.E. (1957). Recenziâlar metodologičeskaj kiriitikéğé, klassiktar aaptardarygar, Belʹgiâ uonna Orto Dojdu literaturatygar oloğurallar. Sovettar bastaky anal konferenciâlara. Oborudovanie dokladova i svâzannyh, (In Russian).
2. Boztepe, H. N. (1338-1340). Nedim Divanı. İstanbul, İkdam Matbaası.
3. Devellioğlu, F. (1995). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat. Aydın Kitapevi Yayınları.
4. Əlyazmalar kataloqu. (1963-1977). (C. I-II). Elm.
5. Gölpınarlı, A. (1951). Nedim Divanı. İnkilap Kitapevi.
6. Lihačev, D.S. (1964). Tekstologiâ (kylgas očerk). Nauka" izdatelʹstvo (In Russian).
7. Macit, M. (1997). Nedim Divanı. Akçağ Yayınları.
8. Musayeva, A. (2004). Nədim və Raqib Paşa “Divan”larının yeni aşkarlanmış əlyazma nüsxələri. AMEA-nın “Xəbərlər”inin ictimai-humanitar seriyası, 1, 18-23.

9. Nedim. Divan B-317. AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu.
10. Nedim. Divan M-62. AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu.