Socio-Psychological Problems of the Adaptation of the Participants of the First (1988 to May 1994) and Second (27 September 2020 - 10 November 2020) Karabakh Wars in Azerbaijan

Abstract

The Karabakh Wars, which took place from 1988 to 1994 and then again in 2020 between Armenia and Azerbaijan, symbolise the honourable struggle of Azerbaijani Turks against Armenian threats to the ancient lands of Azerbaijan, which has a deep-rooted historical past. In Azerbaijan, who acted with the desire to defend their lands at the highest level with the consciousness coming from the cultural codes of Turkishness in the defence of the homeland, painful situations such as emotional stress and depression caused by the war have also emerged in the participants of the I. (1988 to May 1994) and II. (27 September 2020 - 10 November 2020) Karabakh Wars. In this context, the aim of the article is to reveal the socio-psychological problems experienced by the families and relatives of the martyrs in the process of adaptation to the society and the solutions to these situations in our veterans who have experienced trauma after the related wars. In this respect, the study also questions the socio-psychological difficulties faced by the veterans of the Karabakh Wars in the light of literature sources and the deep and lasting effects of war on individuals and societies.

Keywords

• I. II. Karabakh Wars
• Combat trauma
• Depression
• Society
• Therapy

Azerbaycan’da I. (1988 ile Mayıs 1994) ve II. (27 Eylül 2020 – 10 Kasım 2020) Karabağ Savaşlarına Katılanların Topluma Uyumunun Sosyo-Psı̇kolojı̇k Sorunları

Öz

1988'den 1994'e kadar yaşanan ve daha sonra 2020'de tekrar Ermenistan ile Azerbaycan arasında yaşanan Karabağ Savaşları, köklü tarihi geçmişe sahip olan Azerbaycan'ın kadim topraklarına yönelik Ermeni tehditlerine karşı Azerbaycan Türklüğünün onurlu mücadelesini simgelemektedir. Vatan savunmasında Türklüğün kültür kodlarından gelen bilinçle topraklarını en üst seviyede savunma arzusuyla hareket eden Azerbaycan’da I. (1988 ile Mayıs 1994) ve II. (27 Eylül 2020 – 10 Kasım 2020) Karabağ Savaşlarına katılanlarda savaşın yol açtığı duygusal stres, depresyon gibi acı verici durumlar da ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda makalenin amacı, ilgili savaşlar sonrası travma yaşayan gazilerimizde, şehit aile ve yakınlarının topluma adapte sürecinde yaşadığı sosyo-psikolojik sorunlar ve bu durumlara yönelik çözümlerin ortaya konulmasıdır. Bu yönüyle çalışma, literatür kaynakları ışığında Karabağ Savaşları gazilerinin karşılaştığı sosyo-psikolojik zorlukları, savaşın bireyler ve toplumlar üzerindeki derin ve kalıcı etkilerini de sorgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• I. ve II. Karabağ Savaşları
• Muharebe travması
• Depresyon
• Toplum
• Terapi

Kaynakça

1. Cleveland, C. (2025). Post-Traumatic Stress Disorder. https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/22641-emdr-therapy/ Feilding, S. (2025). War trauma: The Psychological Consequences of War, https://www.charliehealth.com/po
2. Grinberg, KH. (2025). Posttravmaticheskoye stressovoye rasstroystvo. https://www.rcpsych.ac.uk/mental-health/
3. Hüseynova, S. N. (2017). Suisidal davranışın tədqiqinin əsas nəzəri istiqamətləri. Psixologiya jurnal. 4, 42-50.
4. Hüseynova, S. N. (2023). İkinci Qarabağ müharibəsində milli vətənpərvərlik hissi. “Cənubi Qafqaz: mövcud vəziyyət və perspektivlər” mövzusunda respublika elmi konfransının materialları. (41-42). Bakı.
5. Osnovnyye podkhody i tseli grazhdansko-patrioticheskogo vospitaniya uchashchikhsya (2025). https://dussh-2.ru/ve- (In Russian).
6. Save The Children (2022) raporu, https://www.savethechildren.org/us/charity-stories
7. Seyidova, M. (2025). Koqnitiv emal terapiyası. https://psixoyardim.az/koqnitiv-emal
8. Tarabrina N.V., Lazebnaya Ye.O., Zelenova M.Ye. (1992). Sindrom posttravmaticheskikh sobytiy, sostoyaniye problem. Psikhologicheskiy zhurnal, 13(2), 14-29.(In Russian).

9. Tarabrina, N. B. (2014). Posttravmaticheskiye (onkmiologicheskiye) zabolevaniya. Konsul'tirovaniye i psikhoterapiya, 22(1), 40-63.(In Russian).
10. Vietnam Sendromu Nedir? (2025). https://www.psikologbaharkaya.com/blog/vietnam