Science as the fundamental element of the unity of Turkic peoples

Öz

Science is a tool that enables human beings to understand themselves and their environment. The individual's desire to understand the uniqueness of the system of social relations in which he/she is involved improves his/her ability to analyse, compare and generalise, and provides impetus for change. Scientists, who endeavour to identify and direct the source and origin of continuous changes in human society, act as the creators and managers of social events and processes. The establishment of a multifaceted system of relations in society and the determination of their conceptual basis is the selection of an alternative direction of the historical process. The scientific approach allows us to manage and develop not only small social groups, but also large social units. In the 21st century science has become both a creative and destructive element. Ideologies built on scientific foundations provide new levels of scientific management. It is noteworthy that with scientific management the process of scientific management is deepened. The management of science often creates the conditions for the discovery and transmission of historical facts to future generations and secures the sustainable development of science. Research centres, organisations and associations are directly involved in research in this direction. The results of joint researches of large research groups are important achievements.

Anahtar Kelimeler

• Science
• Scientific Organisation
• Scientific Coordination
• Turks
• Turkism Theory

Elim Türk Xalqlarının Birliyinin Əsas Elementi Kimi

Öz

Elm insanlara özünü və ətrafını dərk etməyə imkan verən bir vasitədir. Şəxsiyyətin yerləşdiyi sosial münasibətlər sisteminin unikallığını dərk etmək istəyi onların təhlil, müqayisə və ümumiləşdirmə qabiliyyətini inkişaf etdirir, dəyişikliyə təkan verir. İnsan cəmiyyətində davamlı dəyişikliklərin mənbəyini və mənşəyini müəyyən etməyə və istiqamətləndirməyə çalışan elm adamları sosial hadisə və proseslərin yaradıcısı və idarəçisi kimi çıxış edirlər. Cəmiyyətdə çoxşaxəli münasibətlər sisteminin qurulması və onların konseptual əsaslarının müəyyənləşdirilməsi tarixi prosesin alternativ istiqamətinin seçilməsidir. Elmi yanaşma bizə təkcə kiçik sosial qrupları deyil, həm də böyük sosial vahidləri idarə etmək və inkişaf etdirmək imkanı verir. 21-ci əsrdə elm həm yaradıcı, həm də dağıdıcı elementə çevrilib. Elmi əsaslar üzərində qurulan ideologiyalar elmi idarəetmənin yeni səviyyələrini təmin edir. Elmi idarəetmə prosesinin elmi idarəetmə vasitəsilə dərinləşməsi diqqətəlayiqdir. Elmin idarə edilməsi çox vaxt tarixi faktların aşkar edilməsi və gələcək nəsillərə çatdırılması üçün lazımi şərait yaradır, elmin davamlı inkişafını təmin edir. Tədqiqat mərkəzləri, təşkilatlar və birliklər bu istiqamətdə aparılan tədqiqatlarda birbaşa iştirak edirlər. Böyük tədqiqat qruplarının birgə tədqiqatlarının nəticələri mühüm nailiyyətlərdir.

Anahtar Kelimeler

• Elm
• Elmi Təşkilat
• Elmi Koordinasiya
• Türklər
• Türkçülük Nəzəriyyəsi

Kaynakça

1. Azərbaycan& Türk Dövlətlər Təşkilatı (TDT) münasibətləri. (2025). https://www.mfa.gov.az/az/category/regional-teskilatlar/azerbaycan-turkdilli-dovletlerin-
2. Gökalp, Z. (2014). Türkçülüğün esasları. Ötüken Neşriyat AŞ.
3. Qurbanov, F. (14. Ağustos 2024). Türk Dövlətləri Təşkilatı kontekstində Yeni əməkdaşlıq fəlsəfəsi. Xalq qəzeti.
4. Mejdunarodnaya qruppa ucyenıx sozdast 3D-kartu tryukskoqo mira Bolşoqo Altaya, (2025). https://minobrnauki.gov.ru/press-center/news/mezhdunarodnoe-
5. Mifoloqiceskiy slovar tyurkskix narodov. (2025). https://turkicacademy.org/ru/proekt/
6. Moxammetdinov, R. F. (1996). Zarojdeniye i evolyusiya tyurkizma. (С.10-11). izd. Zaman.
7. O Tyurkskoy Akademii. (2025). https://turkicacademy.org/ru/about/ob-akademii
8. Progress Report on the Activities of the Turkic Academy for 2023. (2024). Turkic Academy. Astana, Kazakhstan.

9. Rukovoditeli Ministerstv kulturı tyurkskix stran posetili Tyurkskuyu Akademiyu. (2025). https://turkicacademy.org/ru/novost-akademii/
10. Turkic barometer 2024: current approaches to education and scientific cooperation in Turkic states. (2024). https://turkicacademy.org/en/open-call/turkic-barometer-2024-current
11. Türk Dünyası Bilim Akademileri Birliği Kuruldu. (2025). https://www.tuba.gov.tr/tr/haberler/akademiden-haberler/turk-dunyasi-bilim-akademileri