Dijital Çağda Rusça Öğretimi: Yapay Zekâ Destekli Pedagojik Bir Değerlendirme

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: Özel Sayı 2025-2, 36 - 54, 31.12.2025

Nükhet Eltut Kalender

Öz

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) araçlarının hibrit bir eğitim modeli kapsamında Rusça öğretimine entegrasyonunu incelemektedir. Araştırma, yapay zekâ ile üretken yapay zekâ arasındaki farkları ayırt ederek, bunların dil eğitimindeki analitik ve içerik üretimine dayalı işlevlerini ortaya koymaktadır. Alanyazın, YZ’nin kişiselleştirme, etkileşim ve otomatik geri bildirim yoluyla öğrenen motivasyonunu artırdığını öne sürmekte; ancak özellikle Rusça öğretimine odaklanan çalışmaların sınırlı olduğunu göstermektedir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinde 2023–2024 ve 2024–2025 akademik yıllarında yürütülen bu araştırma, ikinci yabancı dil olarak sunulan YZ destekli Rusça derslerinin etkililiğini, faydalarını ve sınırlılıklarını değerlendirmek için nitel gözlem yöntemini kullanmıştır. Sekiz aşamalı değerlendirme, YZ kullanımının öğrencilerin merakını, özgüvenini ve derse katılımını artırdığını, kültürel inceliklerin teknoloji aracılığıyla tam olarak aktarılmasının ise zor olduğunu göstermektedir. Çalışma, etkili uygulamanın öğretmenlerin YZ yetkinliği ve uygun araç seçimi gerektirdiğini ortaya koyarak gelecekteki araştırmalara yöntemsel bir referans sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yapay zekâ , Rusça öğretimi , dil edinimi , dijital pedagojı , YZ destekli L2.

Teaching Russian in the Digital Age: An AI-Supported Pedagogical Assessment

Öz

This study investigates the integration of artificial intelligence (AI) tools into Russian language teaching within a hybrid educational model. It distinguishes AI from generative AI and outlines their analytical and content-production functions in language education. The literature suggests that AI enhances learner motivation through personalization, interaction, and automated feedback, yet studies focusing specifically on Russian language instruction are limited. Conducted at Van Yüzüncü Yıl University during the 2023–2024 and 2024–2025 academic years, this research employs qualitative observation to evaluate the effectiveness, benefits, and limitations of AI-supported Russian courses offered as a second foreign language. The eight-stage assessment indicates that AI use increases students’ curiosity, confidence, and participation, while cultural nuances remain difficult to fully convey through technology. The study concludes that effective implementation requires teacher AI literacy and careful tool selection, providing a methodological reference for future research.

Anahtar Kelimeler

Artificial intelligence , Russian language teaching , language acquisition , digital pedagogy , AI-assisted L2.

Kaynakça

• Alharbi, A. A. (2022). The uses of ML in teaching and learning English language: A methodical review. Journal of Education, Sohag University, 93(3), 25–52. https://edusohag.journals.ekb.eg/article_212355_fea84977c9ddc7f7317f18542e751379.pdf
• Chiui, T. K. F., Xia, Q., Zhou, X., & Cheng, M. (2023). Systematic literature review on opportunities, challenges, and future research recommendations of artificial intelligence in education. Computers and Education: Artificial Intelligence, 4, 1–15. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2022.100118
• Çoban, M. G. (2025). Türkiye’de zorunlu eğitimde yabancı dil öğretimi. In A. Öz (Ed.), Politika Notları (pp. 3–18). İlke Yayıncılık. https://ilke.org.tr/files/netstk/50/web
• Demirdöven, G. H., Çangır, Ö. F., & Duman, İ. (2023). Yabancı dil öğretiminde yenilikçi yaklaşımlar: Sürükleyici gerçeklik tabanlı yapay zekâ uygulamaları. In A. Okur & G. H.
• Gafurova, L. R. (2023). Ispol’zovanie iskusstvennogo intellekta pri obuchenii russkomu jazyku kak inostrannomu: teoreticheskiy aspekt. Sovremennoe pedagogicheskoe obrazovanie, (10), 98–100. https://www.researchgate.net/p (in Russian).
• Hajrutdinova, R. (2024). Rol’ iskusstvennogo intellekta v izuchenii russkogo jazyka i literatury. Journal of Multidisciplinary Bulletin, 8(3), 30–34. https://doi.org/10.5281/zenodo.15042867 (in Russian).
• Köksal, H., & Deren, Y. (2024). Yabancı dil eğitiminde yapay zekâ uygulamalarına yönelik bir doküman incelemesi. In H. Asutay, S. Akol Göktaş, B. Arabacı Candan & R. Şentürk (Eds.), Trakya Germanistik Araştırmaları, Cilt 3: Dil ve Eğitimde Yapay Zekâ (pp. 1–14).
• Makhmadieva, G. (2025). Rol’ iskusstvennogo intellekta v obuchenii russkomu jazyku kak nerodnomu posredstvom immersivnoj tekhnologii. Obshchestvo i innovatsii, 6(2/S), 164–167. https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss2/S-pp164-167 (in Russian).
• Mavlianova, N. İ. (2025). Innovatsionnye podhody k obucheniiu audirovaniiu i chteniiu v prepodavanii RKI: Rol’ autentichnykh materialov i tekhnologij İİ. PERIODICA: Journal of Modern Philosophy, Social Sciences and Humanities, 41, 1–4. https://periodica.org/index.php/journal/article/view/994/832 (in Russian).
• Ocak, M. A. (2022). Yabancı dil öğretimi ve yapay zekâ. In E. Şimşek & A. B. Üstün (Eds.), Yabancı dil öğretiminde teknoloji uygulamaları (pp. 11–46). Nobel Akademik Yayıncılık.
• Parlak, B. (2017). Dijital çağda eğitim: Olanaklar ve uygulamalar üzerine bir analiz. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 22(Özel Sayı), 1741–1759. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1019075
• Petrova, N. E. (2023a). Ispol’zovanie intellektual’nykh tekhnologij v obuchenii russkomu jazyku kak inostrannomu v vuze. In V. V. Rubtsova, M. G. Sorokova & N. P. Radchikova (Eds.), Digital Humanities and Technology in Education (DHTE 2023) (pp. 381–389). MGPPU. (in Russian).
• Petrova, N. E. (2023b). Primenenie iskusstvennogo intellekta v prepodavanii russkogo jazyka kak inostrannogo. In O. K. Gusev (Ed.), Nepreryvnaia sistema obrazovania “Shkola-universitet”. Innovatsii i perspektivy (pp. 213–216). BNTU. https://rep.bntu.by/handle/data/139357 (in Russian).
• Popovich, O. Yu. (2024). Vnedrenie iskusstvennogo intellekta na zaniatiiakh po razvitiiu rechi s Kitajskimi studentami. Vestnik Kemerovskogo gosudarstvennogo universiteta: Seriia Gumanitarnıje i obshchestvennyje nauki, 8(4), 539–545. https://doi.org/10.21603/2542-1840-2024-8-4-539-545 (in Russian).
• Sysoev, P. V., & Filatov, E. M. (2024). Tekhnologii iskusstvennogo intellekta v obuchenii russkomu jazyku kak inostrannomu. Russian Language Studies, 22(2), 300–317. https://doi.org/10.22363/2618-8163-2024-22-2-300-317 (in Russian).
• Şimşek, Ö. (2025). Yapay zekânın dil öğrenme süreçlerinde kullanımına genel bakış. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 118–130. https://doi.org/10.55008/te-ad.1567106
• Tarcan, A., & Çakar, F. (2008). Bilgisayarlı dil tanımlamada dilbilimsel yaklaşımlar ve bir yazılım denemesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(26), 64–70. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/70057
• Ural, N. (2021). Yabancı dil öğretiminde sanal gerçeklik kullanımı. In H. Asutay (Ed.), Dil öğretiminde yeni teknik ve yöntemler (pp. 145–161). Paradigma Akademi. https://www.researchgate.net/publication/354409155 Yüksel, A. S., & Karabıyık, M. A. (2022). Doğal dil işleme yöntemleriyle metinden SQL sorgusu tahmini üzerine bir çalışma. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 11(4), 846–855.