The Middle East and Geopolitical Competition

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 4, 215 - 231, 27.09.2025

Zumrud Malikova

https://doi.org/10.5281/zenodo.17323315

Öz

The Middle East region retains traditionally important significance in world politics and economics. This is due to its geographical location, access to the Mediterranean Sea and Indian Ocean, rich natural resources, and the potential for the transit of oil, gas, and other strategic goods from Asia to Europe. The Middle East is strategically situated along the trade routes that link Europe to the Far East and East Africa. This region boasts a rich historical background, having been the cradle of early human civilizations, the establishment of the first state institutions, and the emergence of monotheistic religions. In contemporary times, the Middle East has gained significant geopolitical, geo-economic, and geostrategic relevance, transforming into a battleground for global powers vying for energy resources. This study aims to elucidate the geopolitical significance of the Middle East, alongside the economic, ideological, and political conflicts among global powers concerning energy in the area. As a result of the study, the author concludes that the Middle East will continue to hold a significant position in the geopolitical landscape for both global and regional stakeholders. The ongoing geopolitical developments within the region are poised to influence international politics and contribute to the emergence of a new geopolitical framework. As a new world order begins to take form, the influence of global and regional players in the area is growing, leading to the establishment of new power dynamics and the redefinition of borders.

Anahtar Kelimeler

Middle East Region , Geopolitical Competition , Geopolitical İnterests , Geostrategic Locations

Orta Doğu ve Jeopolitik Rekabet

Öz

Orta Doğu bölgesi, dünya siyasetinde ve ekonomisinde geleneksel olarak önemli bir yere sahiptir. Bu durum, bölgenin coğrafi konumu, Akdeniz ve Hint Okyanusu'na erişimi, zengin doğal kaynakları ve Asya'dan Avrupa'ya petrol, gaz ve diğer stratejik malların transit geçişi için sahip olduğu potansiyelden kaynaklanmaktadır. Orta Doğu, Avrupa'yı Uzak Doğu ve Doğu Afrika'ya bağlayan ticaret yolları üzerinde stratejik bir konuma sahiptir. Bu bölge, erken insan uygarlıklarının beşiği, ilk devlet kurumlarının kurulduğu yer ve tek tanrılı dinlerin ortaya çıktığı yer olması nedeniyle zengin bir tarihi geçmişe sahiptir. Günümüzde Orta Doğu, enerji kaynakları için rekabet eden küresel güçlerin savaş alanı haline gelerek önemli jeopolitik, jeoekonomik ve jeostratejik öneme kavuşmuştur. Bu çalışma, Orta Doğu'nun jeopolitik önemini ve bölgedeki enerji kaynakları konusunda küresel güçler arasında yaşanan ekonomik, ideolojik ve siyasi çatışmaları aydınlatmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın sonucunda yazar, Orta Doğu'nun hem küresel hem de bölgesel paydaşlar için jeopolitik manzarada önemli bir konuma sahip olmaya devam edeceği sonucuna varmıştır. Bölgede devam eden jeopolitik gelişmeler, uluslararası siyaseti etkileyecek ve yeni bir jeopolitik çerçevenin ortaya çıkmasına katkıda bulunacaktır. Yeni bir dünya düzeni şekillenmeye başladıkça, bölgedeki küresel ve bölgesel aktörlerin etkisi artmakta ve bu da yeni güç dinamiklerinin oluşmasına ve sınırların yeniden tanımlanmasına yol açmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Orta Doğu Bölgesi , Jeopolitik Rekabet , Jeopolitik Çıkarlar , Jeostratejik Konumlar

Kaynakça

• Alnasrawi, A. (1989). US Foreign Policy in the Middle East. Arab Studies Quarterly, 55-83.
• Brzezinski, Z. (2016). The grand chessboard: American primacy and its geostrategic imperatives. Basic books.
• Cohen, S. B. (2014). Geopolitics: The geography of international relations. Rowman & Littlefield.
• Hahn, P. L. (2006). Securing the Middle East: The Eisenhower Doctrine of 1957. Presidential Studies Quarterly, 36 (1), 38-47.
• Mahan, A. T. (2011). The influence of sea power upon history, 1660-1783. Read Books Ltd.
• Orta Doğu Jeopolitiği- Middle East Geopolitics. (2022). H. Çomak, B. Şakir Şeker, M. Özlem (Ed). Ultan Nobel Academic Publishing.
• Özey, R. (2017). Ortadoğu’nun jeopolitiği. Pegem Akademi Yayınları.
• https://upload.wikimedia.org/wikipedia/
• https://library.fiveable.me