Occupational Psychological Risks Among Higher Education Professors: A Field Study in Selected Faculties at the University of Oum El-Bouaghi

Öz

This study investigates the exposure of higher education professors in selected faculties at the University of Oum El-Bouaghi to occupational psychological risks. A 38-item questionnaire covering four dimensions was administered to 107 professors from the Faculties of Humanities and Social Sciences, Economic Sciences, and Exact and Natural and Life Sciences. Using a descriptive design, data were analyzed with weighted mean and percentage weight. Results show a moderate overall exposure to occupational psychological risks (mean = 1.82; 60.66 %), with moderate levels of occupational stress (2.02; 67.33 %) and work-related fatigue (2.00; 66.66 %). Psychological burnout (1.66; 55.33 %) and moral harassment (1.44; 48 %) remain low. The study recommends improving working conditions, scheduling flexibility, and preventive support programs to reduce these risks and protect professors’ mental and physical health, thereby enhancing their well-being and sustaining educational quality.

Anahtar Kelimeler

• Occupational Psychological Risks
• Occupational Stress
• Work Fatigue
• Moral Harassment
• Psychological Burnout
• Higher Education Professors

Yükseköğretim Öğretim Elemanları Arasında Mesleki Psikolojik Riskler: Oum El-Bouaghi Üniversitesi’nin Seçilmiş Fakültelerinde Bir Saha Çalışması

Öz

Bu çalışma, Oum El-Bouaghi Üniversitesi’nin seçilmiş fakültelerinde görev yapan yükseköğretim öğretim elemanlarının mesleki psikolojik risklere maruziyetini incelemektedir. Dört boyuta yayılan 38 maddelik bir anket, Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi, İktisadi Bilimler Fakültesi ile Fen ve Doğa Bilimleri Fakültesi’nden 107 öğretim elemanına uygulanmıştır. Betimsel bir desen kullanılarak veriler, ağırlıklı ortalama ve yüzde ağırlığı yöntemleriyle analiz edilmiştir. Sonuçlar, öğretim elemanlarının mesleki psikolojik risklere genel olarak orta düzeyde maruz kaldığını göstermektedir (ortalama = 1.82; %60,66). Bu kapsamda, mesleki stres (2.02; %67,33) ve işle ilişkili yorgunluk (2.00; %66,66) orta düzeyde; psikolojik tükenmişlik (1.66; %55,33) ve manevi taciz (1.44; %48) ise düşük düzeyde bulunmuştur. Çalışma, bu riskleri azaltmak ve öğretim elemanlarının ruhsal ve bedensel sağlığını korumak amacıyla çalışma koşullarının iyileştirilmesi, ders programlarında esneklik sağlanması ve önleyici destek programlarının uygulanmasını önermektedir. Bu önlemler, öğretim elemanlarının iyi oluşunu güçlendirecek ve eğitimin kalitesinin sürdürülmesine katkıda bulunacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Mesleki Psikolojik Riskler
• Mesleki Stres
• İşle İlişkili Yorgunluk
• Manevi Taciz
• Psikolojik Tükenmişlik
• Yükseköğretim Öğretim Elemanları

Kaynakça

1. Abdalghani, B., Mesbah, D., & Bounouika, N. (2023). Al-iḥtirāq al-nafsī wa-ʿalāqatuh bi-baʿḍ al-aʿrāḍ al-saykūsūmātiyya ladā asātidhat al-taʿlīm al-jāmiʿī: Dirāsa maydāniyya ʿalā ʿayina min asātidhat Jāmiʿat Mohammad Boudiaf M’sila. Majalla. (In Arabic).
2. AChour, A., & Almulayhi, N. A. (2024). Al-ṣiḥḥa al-nafsiyya wa-l-makhāṭir al-sīku-ijtimāʿiyya. Msila, Algeria: Markaz Alyaqazat al-Bayda; Jāmiʿat Mohammad Boudiaf, Jāmiʿat M’sila. (In Arabic).
3. Adan, N. (2020). Ḍuġūṭ al-ʿamal wa-l-adāʾ al-wazīfī (1st ed.). Amman, Jordan. (In Arabic).
4. Alfayez, F. M. (2022). Al-iḥtirāq al-nafsī ʿind muʿallimī al-tarbiyya al-khāṣṣa. Al-Majalla al-ʿArabiyya li-ʿUlūm al-ʿAqāl wa-l-Mawāhib, 7(25), 67–84. (In Arabic).
5. Allou, Z. (2025). Musāhamāt ẓurūf al-ʿamal al-tanzīmiyya fī al-tanabbūʾ bi-l-akhtār al-nafsiyya al-ijtimāʿiyya ladā asātidhat Kulliyyat al-ʿUlūm al-Insāniyya wa-l-Ijtimāʿiyya, Jāmiʿat Mawlud Maʿamari Tizi Ouzou. Majallat Dirāsāt wa-Abḥāth al-Majalla al-ʿArabiyya. (In Arabic).
6. Al-Marsoumi, H. J. (2019). Al-ḍuġūṭ al-miḥaniyya ladā aʿḍāʾ hayʾat al-tadrīs fī Kulliyyat al-Maʿārif al-Jāmiʿiyya. Majallat Kulliyyat al-Maʿārif al-Jāmiʿiyya, 347–376. (In Arabic).
7. Alsayrafi, M. (2007). Al-ḍaġṭ wa-l-qalaq. Alexandria, Egypt: Muʾassasat Hource al-Dawliyya li-l-Nashr. (In Arabic).
8. Attallah Hussein, H. (2014). Ḍuġūṭ al-ʿamal ʿalā al-ustādh al-jāmiʿī: Dirāsa taṭbīqiyya ʿalā ʿayina min asātidhat al-jāmiʿāt fī Baghdād. Majallat Jāmiʿat al-Anbar li-ʿUlūm al-Iqtiṣādiyya wa-l-Idāriyya, 6(11), 173–195. (In Arabic).

9. Balearja Mohammad, A., & Bel'abedoun, A. (2023). Muqārabāt qānūniyya ḥawl fikrat al-ikhtār al-nafsiyya wa-l-ijtimāʿiyya al-murtaḍiba bi-l-ʿamal: Al-tashrīʿ al-Jazāʾirī namūdhajan. Majallat al-ʿUlūm al-Insāniyya, Jāmiʿat Qisnṭīna, 34(1), 833–851. (In Arabic).
10. Ben Amiour, ʿ. (2023). Dawr mufatishī al-ʿamal fī ḥaṣr al-makhāṭir al-miḥaniyya al-nafsiyya wa-l-ijtimāʿiyya bayna al-maḥāmī al-riqābiyya wa-l-maḥāmī al-wiqāʿiyya. Majallat al-ʿUlūm al-Insāniyya, 34(1), 203–216. (In Arabic).
11. Ben Ayache, H. (2020). Ashkāl al-taḥarrush al-maʿnawī fī al-wasṭ al-miḥanī al-Jazāʾirī wa-inʿikāsātuh al-nafsiyya wa-l-tanzīmiyya ʿalā al-ʿāmil. Majallat al-ʿUlūm al-Insāniyya li-Jāmiʿat ʿUmī al-Bawāqī, 7(3), 743–755. (In Arabic). . Bounah, H. (2017). Al-taḥarrush al-maʿnawī fī amākin al-ʿamal: Muqārabāt naẓariyya wa-bayniyya. Majallat Buḥūth Jāmiʿat al-Jazāʾir, 239–251. (In Arabic).
12. Bouzourane, F. (2024). Al-akhtār al-nafsiyya al-ijtimāʿiyya: Asbāb wa-kayfiyyāt al-wiqāya minhā. Al-Majalla al-ʿĀlamiyya li-ʿUlūm al-Nafs wa-l-Tarbawiyya wa-l-Artufūnyā, 4(1), 69–84. (In Arabic).
13. Draâou, [First name missing], & Meziane, [First name missing]. (2018). Al-ijhād al-miḥnī ladā ustādh al-taʿlīm al-ʿālī: Dirāsa maydāniyya ʿalā ʿayina min asātidhat al-markaz al-jāmiʿī Ahmad Zabanat Bighlizanli. Majallat Iqtiṣādiyyāt al-Māl wa-l-Aʿmāl, 2(2), 417–426. (In Arabic).
14. Elwahshi, H. K. (2020). Al-ʿalāqāt bayn al-ḍuġūṭ al-miḥaniyya wa-l-iḥtirāq al-nafsī wa-l-adāʾ al-wazīfī ladā muʿallimīn madāris al-taʿlīm al-asāsī bi-Muḥāfaẓat Masket. Al-Majalla al-Dawliyya li-l-Taqaddum fī al-ʿUlūm al-Ijtimāʿiyya, 18, 1170–118. (In Arabic)
15. Ferroum, S., & K'aouan, M. (2023). Al-ijhād al-miḥnī ladā al-asātidhat al-jāmiʿiyyīn fī ẓill jāʾiḥat Kūrūnā: Dirāsa maydāniyya fī baʿḍ al-jāmiʿāt al-Jazāʾiriyya. [Journal name missing], 50–68. (In Arabic).
16. Hiouani, K., Merzougui, S., & Nekbil, B. (2025). Level of workplace mobbing among university teaching staff: An applied study on a sample of professors of the Department of Psychology at the University of M’sila. Science, Education, Innovations in the Context of Modern Problems, 8(2), 1048–1074. https://doi.org/10.56352/sei/8.2.74
17. Khenouna, Z. (2022). Al-taḥarrush al-maʿnawī fī al-ʿamal wa-l-mushkilāt al-nafsiyya wa-l-ijtimāʿiyya al-nājima ʿanhu. Mijalat Sūsyūlūjiyā, 6(1), 32–45. (In Arabic).
18. Labiadh, T. (2021). Mustawā al-iḥtirāq al-nafsī ladā asātidhat al-jāmiʿa. Majallat al-ʿUlūm al-Insāniyya wa-l-Ijtimāʿiyya Jāmiʿat Khamīs Miliana, 155, 135. (In Arabic). . Mallal, K., & Mahrazi, M. (2018). Al-iḥtirāq al-nafsī ladā asātidhat al-jāmiʿa. Majallat al-Bāḥith fī al-ʿUlūm al-Insāniyya, Jāmiʿat Ourgla, 783–792. (In Arabic).
19. Peteret, N. (2010). Being a teacher in higher education (Hīnā yakūn al-marʾ muʿalliman fī al-taʿlīm al-ʿālī) (S. Walid, Trans.; 1st ed.). Riyadh, Saudi Arabia: Maktabat al-Akābīʿān li-l-Nashr.
20. Sekil, R. (2023). Mafhūm al-akhtār al-nafsiyya al-ijtimāʿiyya fī al-ʿamal. Majallat al-ʿUlūm al-Insāniyya, 34, 129–139. (In Arabic).