Civil Society in Liberal Thought

Öz

The concept of civil society has been addressed from various perspectives by numerous thinkers throughout history, with each thinker interpreting it within a distinct theoretical framework. One of the major approaches to civil society is the liberal perspective. Following the end of the Cold War, liberal thought has emerged as one of the dominant paradigms of the contemporary era. In its approach to civil society, liberal thought emphasizes limited government, the rule of law, the market economy, and individual rights. However, these elements of the liberal approach to civil society are not recent developments. Rather, they have evolved through the historical accumulation of ideas developed by thinkers who have played significant roles in the liberal tradition. This study examines the concept of civil society particularly in relation to the processes of globalization and democratization. The liberal paradigm, which has developed in interaction with these processes, has progressively expanded its sphere of influence over the concept of civil society through its theoretical propositions concerning civil society. The aim of this study is to examine and discuss the liberal approach to civil society by focusing on both its historical and intellectual foundations and its relationship with concepts inherent in liberalism. The study argues that, in an increasingly globalized and democratized world, the liberal approach to civil society is progressively expanding its influence on the conceptualization of civil society.

Anahtar Kelimeler

• Liberal Thought
• Civil Society
• State
• Democracy
• Globalization

Destekleyen Kurum

The study did not receive support from any institution or organization.

Etik Beyan

This article complies with the principles of scientific research and publication ethics.

Teşekkür

The study does not have an acknowledgements section.

Liberal Düşüncede Sivil Toplum

Öz

Sivil toplum kavramı, tarih boyunca pek çok düşünür tarafından farklı yönleriyle ele alınmış ve her düşünür tarafından farklı bir kuramsal çerçevede yorumlanmıştır. Sivil topluma yönelik temel yaklaşımlardan biri de liberal düşüncedir. Liberal düşünce, Soğuk Savaş’ın sona ermesinin ardından günümüzün hâkim paradigmalarından biri olarak öne çıkmaktadır. Liberal düşünce, sivil toplum yaklaşımında sınırlı devlet, hukukun üstünlüğü, piyasa ekonomisi ve bireysel haklar gibi unsurlara yaptığı vurguyla dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, liberal düşüncenin sivil topluma ilişkin bu yaklaşımı yakın dönemde ortaya çıkmış değildir. Söz konusu yaklaşım, liberal düşüncede önemli bir yere sahip düşünürlerin sivil topluma ilişkin fikirlerinin tarihsel birikimi sonucunda şekillenmiştir. Bu çalışmada sivil toplum kavramı, özellikle küreselleşme ve demokratikleşme süreçleriyle ilişkisi bağlamında ele alınmaktadır. Bu süreçlerle etkileşim içerisinde gelişen liberal paradigma, sivil topluma ilişkin ortaya koyduğu düşünceler aracılığıyla kavram üzerindeki etkinlik alanını giderek genişletmiştir. Çalışmanın amacı, liberal düşüncenin sivil topluma yönelik yaklaşımını, bu yaklaşımın tarihsel ve düşünsel kaynakları ile liberalizme içkin kavramlarla ilişkisi üzerinden tartışmaktır. Çalışmada, giderek küreselleşen ve demokratikleşen bir dünyada liberal sivil toplum yaklaşımının sivil toplum kavramı üzerindeki etkinlik alanını her geçen gün genişlettiği ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Liberal Düşünce
• Sivil Toplum
• Devlet
• Demokrasi
• Küreselleşme

Destekleyen Kurum

Çalışmada herhangi bir kurum ya da kuruluştan destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu makalede bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulmuştur.

Teşekkür

Çalışmanın teşekkür bölümü bulunmamaktadır.

Kaynakça

1. Ağaoğulları, M. A. (2010). Ulus devlet ya da halkın egemenliği. İmge Kitabevi Yayınları.
2. Ağaoğulları, M. A. ve Köker, L. (2004). Kral devlet ya da ölümlü tanrı. İmge Kitabevi Yayınları.
3. Ağaoğulları, M. A., Çulha Zabcı, F. ve Ergün, R. (2005). Kral devletten ulus-devlete. İmge Kitabevi Yayınları. Akal, C. B. (1990). Sivil toplumun tanrısı. AFA Yayınları.
4. Akpınar Gönenç, A. (2001). Sivil toplum: Düşünsel temelleri ve Türkiye perspektifi. https://serdargunes.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/08/sivil-toplum-aysenur- .
5. Aktel, M. (2001). Küreselleşme süreci ve etki alanları. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6 (2), 193-202.
6. Alp, S. (2009). Refah devleti düşüncesinin gelişimi ve bir liberal alternatif olarak üçüncü sektör. Maliye Dergisi, (156), 265-279.
7. Anderson, P. (1988). Gramsci, hegemonya, doğu-batı sorunu ve strateji. (T. Günersel, Çev.). Alan Yayıncılık.
8. Aristoteles. (2017). Politika. (M. Tunçay, Çev.). Remzi Kitabevi.

9. Arslanel M. N. (2001). Türkiye’de demokrasi sürecinde sivil toplumun gelişimi. [Yayımlanmış Doktora Tezi]. Selçuk Üniversitesi. YÖK Tez.
10. Aslan, S. (2010). Sivil toplum: kavramsal değişim ve dönüşüm. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (33), 188-212.
11. Ay, E. (2009). Türkiye’de sivil toplum düşüncesinin gelişimi ve din. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
12. Bayraktar, F. (2002). Tarihsel kuramsal ve bağlamsal yönleriyle sivil toplum ve karşılaştırmalı yöntemle Türkiye özelinde sorunları. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
13. Bayraktar, F. (2015). Aşağıdan neoliberalleşmenin kurumsal formu olarak sivil toplum kuruluşları ve stk’laşma. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Ankara Üniversitesi.
14. Berktay F. (2016). Liberalizm: Tek bir teorik pozisyona indirgenmesi olanaksız bir ideoloji. H. B. Örs (Der.). 19. Yüzyıldan 20. yüzyıla modern siyasal ideolojiler (s. 47-114). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. Çaha, Ö. (2016). Siyasi düşüncelere giriş. Dem Yayınları.
15. Çelik, H. A. (2024). İnsan haklarının gelişiminde ve sınırlandırılmasında siyasî iktidarın rolünü Türk tarihindeki anayasacılık hareketleri ve anayasalar üzerinden okumak. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, 16 (1), 64-91. https://doi.org/10.53881/hiad.1364349
16. De Tocqueville, A. (2016). Amerika’da demokrasi. (S. Sertdemir Özdemir, Çev.). İletişim Yayınları.
17. Denli M. (2018). Sivil toplum kavramı bağlamında Türkiye’de sivil toplum kuruluşları: TÜSİAD örneği. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya Üniversitesi.
18. Dumanlı Kürkçü, D. (2013). Küreselleşme kavramı ve küreselleşmeye yönelik yaklaşımlar. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 3 (2), 1-11.
19. Eker, S. (2012). Sivil toplum ve devlet. A. Y. Sarıbay (Ed.). Siyaset sosyolojisi (s. 72-92). Anadolu Üniversitesi Yayınları.
20. Erbaş Şahin Z. (2013). 21. yüzyılda globalleşmeyle değişen sivil toplum düşüncesi : sivil toplumdan global sivil topluma. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
21. Erdem, T. (1997). Sivil topluma kavramsal bir bakış. Bilig Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, (6), 207-214.
22. Ferguson, A. (2001). An essay on the history of civil society. Cambridge University Press.
23. Göze, A. (2013). Siyasal düşünceler ve yönetimler. Beta Basım Yayım Dağıtım A. Ş.
24. Gözübüyük Tamer, M. (2010). Tarihsel süreçte sivil toplum. Edebiyat Fakültesi Dergisi, 27 (1), 89-105.
25. Gümüş, A. (2014). Demokrasilerde sivil toplum ve devlet–sivil toplum ilişkisinde karşılaşılabilecek sorunlar. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 18 (3), 529-572.
26. Halifeoğlu, M. ve Yetiş, M. (2013). Gramsci, sivil toplum-devlet ikiliği ve kuramsal kökenler. Mülkiye Dergisi, 37 (1), 163-188.
27. Haşlak, İ., & Gülener, S. (2006, 9–10 Aralık). Sosyal ve siyasal düşüncede sivil toplum tartışmaları ve toplulukçu düşüncede topluluk, birey ve devlet anlayışı. III. Uluslararası STK’lar Kongresi: STK-Özel Sektör-Devlet Etkileşimi Bildiriler Kitabı (ss. 3–8). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi.
28. Hobbes, T. (2018). Leviathan. (S. Lim, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
29. Karakuş, O. (2007). Avrupa birliği uyum sürecinde Türkiye’deki sivil toplum kuruluşları. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Süleyman Demirel Üniversitesi.
30. Kaynar, M. K. (2005). Sivil toplumun kavramsal tarihi ve sivil toplumla ilgili güncel tartışmalar. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23 (1), 339-369.
31. Keane, J. (1994). Demokrasi ve sivil toplum: Avrupa sosyalizminin açmazları, toplumsal ve siyasal iktidarın denetlenmesi sorunu ve demokrasi beklentileri üzerine. (N. Erdoğan, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
32. Kıymaz, T. (2013). Türkiye’de sivil toplum ve demokrasi ilişkisi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
33. Küçük, A. (2012). Thomas Paine düşüncesinde sivil toplum ve devlet. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
34. Locke, J. (2021). Yönetim üzerinde ikinci inceleme. (F. Bakırcı, Çev.). Serbest Kitaplar.
35. Mardin Ş. (1990). Türkiye’de toplum ve siyaset makaleler 1. İletişim Yayınları.
36. Marx, K. ve Engels, F. (2016). Komünist manifesto ve komünizmin ilkeleri. (M. Erdost). Sol Yayınları.
37. Montesquieu. (2021). Kanunların ruhu üzerine. (B. Günen, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
38. Ozan, E. D. (2015). Sivil toplum. G. Atılgan ve E. A. Aytekin (Haz.). Siyaset bilimi: Kavramlar, ideolojiler, disiplinler arası ilişkiler (s. 99-108). Yordam Kitap.
39. Özcan, İ. (2008). Sivil toplum ve kamusal alan tartışmaları çerçevesinde Türkiye’de devlet ve sivil toplum ilişkisi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dumlupınar Üniversitesi.
40. Paine, T. (2019). Sağduyu. (Ç. Öztek, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
41. Rousseau, J-J. (2013). İnsanlar arasındaki eşitsizliğin kaynağı. (R. N. İleri, Çev.). Say Yayınları.
42. Rousseau, J-J. (2017). Toplum sözleşmesi. (V. Günyol, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
43. Smith, A. (2017). Ahlaki duygular kuramı. (B. Tartıcı, Çev.). Liber Plus Yayınları.
44. Şahin, L. ve Öztürk, M. (2008). Küreselleşme sürecinde sivil toplum kuruluşları ve Türkiye’deki durumu. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (54), 3-29.
45. Tumay, M. ve Okatan, F. (2015). Alexis de Tocqueville’e göre sivil toplum. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19 (3), 321-340.
46. Uzuner, M. G. (2016). Batı Marksizmi: Üstyapının sahne alışı. F. Acar ve H. F. Uslu (Ed.), Siyaset sosyolojisi: Temel yaklaşımlar, yeni tartışmalar (s. 95–142). Dipnot Yayınları.
47. Yeşilyurt, Y. (2020). Sivil toplum ve ulus devlet. Toplum ve Kültür Araştırmaları Dergisi, (6), 20-37. https://doi.org/10.48131/jscs.822256