Araştırma Makalesi

Osmanlı ve Rus İmparatorluk Ordularının Askerî Mirasının Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Ordusunun Kadro Politikasına Etkisi (1918–1920)

Cilt: 13 Sayı: 4 2 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Osmanlı ve Rus İmparatorluk Ordularının Askerî Mirasının Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Ordusunun Kadro Politikasına Etkisi (1918–1920)

Öz

Bu makale, 1918⁠–⁠1920 yılları arasında Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti (ADC) ordusunun kadro politikasının oluşumunu, Osmanlı ve Rus imparatorluk ordularına ait askerî kurumsal miras çerçevesinde incelemektedir. Çalışma, ADC’nin kadro politikasının önceki imparatorluk modellerinin mekanik bir devamı olmadığını; aksine, post emperyal güvenlik ortamında ortaya çıkan kurumsal ve operasyonel ihtiyaçlar doğrultusunda seçici adaptasyon ve işlevsel dönüşüm yoluyla şekillendiğini ileri sürmektedir. Bulgular, Rus İmparatorluk Ordusu mirasının profesyonel subay çekirdeği, hiyerarşik komuta idare, yazılı emir rapor düzeni ve mevzuat mantığına dayalı kurumsal yapı üzerinde belirleyici olduğunu; Osmanlı askerî geleneğinin ise saha/harp eğitimine dayalı pratik hazırlık, hızlı mobilizasyon ve moral motivasyon bileşenleri aracılığıyla kadro rejimini tamamladığını göstermektedir. Araştırma, arşiv belgeleri, biyografik kaynaklar ve karşılaştırmalı analiz yöntemine dayanmaktadır. Sonuç olarak ADC’nin kadro politikası, Azerbaycan askerî tarihinde ulusal temelli ilk kurumsal ordu tecrübesi olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agamaliyeva, N., & Khudiyev, R. (1994). Azerbaydzhanskaya Respublika: Stranitsy politicheskoy istorii 1918–1920 gg. (in Russian). Sabah.
  2. Azerbaycan Cumhuriyeti Merkez Devlet Arşivi. (n.d.-a). Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin Hərbi Nazirliyi (Fond 2894, siyahı 1, iş 1).
  3. Azerbaycan Cumhuriyeti Merkez Devlet Arşivi. (n.d.-b). Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin Hərbi Nazirliyinin Baş Qərargahının Baş İdarəsi (Fond 2898, siyahı 2, iş 22).
  4. Azerbaycan Cumhuriyeti Merkez Devlet Arşivi. (1919). Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin Hərbi Nazirliyi (Fond 2894, siyahı 1, iş 6).
  5. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Qafqaz İslam Ordusu. (2008). Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Qafqaz İslam Ordusu. Nurlar NPM.
  6. Glavnoye arkhivnoye upravleniye pri Kabinete ministrov Azerbaydzhanskoy Respubliki. (1998). Azerbaydzhanskaya Demokraticheskaya Respublika (1918–1920): Armiya: Dokumenty i materialy (in Russian). Izdatelstvo “Azerbaydzhan”.
  7. Neflyasheva, N. (2014, November 15). Kak soldaty-musulmane sluzhili v armii Rossiyskoy imperii [Blog post] (in Russian). Kavkazskiy uzel.
  8. Pochemu musulman ne prizyvali v tsarskuyu armiyu. (2019). Yandeks Dzen (in Russian).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Halkları ve Toplulukları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

19 Ocak 2026

Kabul Tarihi

2 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Shahbazov, A. (2026). Osmanlı ve Rus İmparatorluk Ordularının Askerî Mirasının Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Ordusunun Kadro Politikasına Etkisi (1918–1920). Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(4). https://izlik.org/JA45HC49NW
AMA
1.Shahbazov A. Osmanlı ve Rus İmparatorluk Ordularının Askerî Mirasının Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Ordusunun Kadro Politikasına Etkisi (1918–1920). ATDD. 2026;13(4). https://izlik.org/JA45HC49NW
Chicago
Shahbazov, Atamali. 2026. “Osmanlı ve Rus İmparatorluk Ordularının Askerî Mirasının Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Ordusunun Kadro Politikasına Etkisi (1918–1920)”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 (4). https://izlik.org/JA45HC49NW.
EndNote
Shahbazov A (01 Ekim 2026) Osmanlı ve Rus İmparatorluk Ordularının Askerî Mirasının Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Ordusunun Kadro Politikasına Etkisi (1918–1920). Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 4
IEEE
[1]A. Shahbazov, “Osmanlı ve Rus İmparatorluk Ordularının Askerî Mirasının Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Ordusunun Kadro Politikasına Etkisi (1918–1920)”, ATDD, c. 13, sy 4, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45HC49NW
ISNAD
Shahbazov, Atamali. “Osmanlı ve Rus İmparatorluk Ordularının Askerî Mirasının Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Ordusunun Kadro Politikasına Etkisi (1918–1920)”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13/4 (01 Ekim 2026). https://izlik.org/JA45HC49NW.
JAMA
1.Shahbazov A. Osmanlı ve Rus İmparatorluk Ordularının Askerî Mirasının Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Ordusunun Kadro Politikasına Etkisi (1918–1920). ATDD. 2026;13. Available at https://izlik.org/JA45HC49NW.
MLA
Shahbazov, Atamali. “Osmanlı ve Rus İmparatorluk Ordularının Askerî Mirasının Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Ordusunun Kadro Politikasına Etkisi (1918–1920)”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 13, sy 4, Ekim 2026, https://izlik.org/JA45HC49NW.
Vancouver
1.Atamali Shahbazov. Osmanlı ve Rus İmparatorluk Ordularının Askerî Mirasının Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Ordusunun Kadro Politikasına Etkisi (1918–1920). ATDD [Internet]. 01 Ekim 2026;13(4). Erişim adresi: https://izlik.org/JA45HC49NW

 

Copyright and Licensing Policy

Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi adopts an open access publishing policy in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI).

Copyright in published articles remains with the author(s). By submitting a manuscript, authors retain the copyright to their work and grant the journal the right of first publication. Authors do not transfer ownership of copyright to the journal.

The journal provides immediate and free open access to all published content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0):
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Under the CC BY-NC 4.0 license, users may read, download, copy, distribute, share, reproduce, adapt, translate, and otherwise reuse the published material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the original author(s) and source, a link to the license is provided, and any changes are indicated where applicable.

Any use of the published material for commercial purposes is not permitted under the CC BY-NC 4.0 license.

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions, interpretations, and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board.

The journal does not claim ownership of the copyright in published articles.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). Individual articles are licensed under the CC BY-NC 4.0 license.

 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnkucG5nIiwicGF0aCI6IjkwMWYvMjY0NS82ZDAyLzZhNzNiZGFhMDQ1YjU3LjY0NjA0OTIwLnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzY5MCwibm9uY2UiOiI2MmM2ODQzMmQxZDY5NzY2ZmI5ZTkxOGQ4MmY4MzdmOSJ9.y4SC5MPockrmqFSBIeba9s6E_Jf6fjC9K-Fn6WAkhGM

         download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6ImM1NTQvZmM4OS8yMmIxLzZhNzNiZTM1OGFmMDk5LjE5Mzg2NTI0LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzgyOSwibm9uY2UiOiJjMTYzMzJlZDA1NzkzOTUyOWE5YWEwMzM0YzNkOWJhOSJ9._tQb_6jWIXbyfAStrBGmJMpaWAJV86U8BAHyYGxkyUU   

Journal Performance & Bibliometric Indicators (2025)

2025 SOBİAD Journal Metrics
Citation Count: 90 • Impact Value: 0.205 • Quartile: Q2

https://atif.sobiad.com/ 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiUTIucG5nIiwicGF0aCI6IjU4MDMvM2Y2My8wMzJmLzZhNzNjOGRlNTUxMmM4LjMxOTI1MzY0LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3NjU1OCwibm9uY2UiOiI5NzA2NTcwYjJjZGVhZmM4ODU2NDljNWJkZjNhNjQ3ZSJ9.S8EaUu-fmZna_dXRXNuK26x6n-V5w3fzzPHpnIYT6-o