Cultural Tourism Opportunities in Karabakh

Öz

Karabakh has long held a distinctive place in Azerbaijan’s cultural geography due to its rich historical heritage, diverse cultural assets, and unique natural environment. Located in the southeastern part of the Lesser Caucasus, the region is notable for its archaeological monuments, mineral springs, protected landscapes, and long-standing traditions of handicrafts, carpet weaving, and music culture. Nevertheless, the occupation period that began in the early 1990s caused extensive damage to Karabakh’s historical monuments, museums, libraries, and tourism infrastructure, significantly weakening the region’s cultural tourism potential. This study examines the cultural tourism opportunities of Karabakh through its historical heritage, natural resources, and post-war reconstruction process. Particular attention is given to the restoration initiatives launched after the Second Karabakh War in 2020, including infrastructure development, the reconstruction of cultural institutions, and the revitalization of cultural events. The study demonstrates that Karabakh possesses considerable potential for cultural, health, eco-, and ethno-tourism. Ongoing restoration projects and cultural investments are contributing to the re-emergence of the region as one of Azerbaijan’s significant tourism destinations while also enhancing the international visibility of its historical and cultural heritage.

Anahtar Kelimeler

• cultural heritage
• cultural tourism
• history
• Karabakh
• monuments
• tourism

Karabağ'ın Kültürel Turizm Fırsatları

Öz

Karabağ, sahip olduğu doğal kaynaklar, tarihî anıtlar ve kültürel mirasıyla Azerbaycan’ın önemli kültürel turizm merkezlerinden biridir. Küçük Kafkas Dağları’nın güneydoğusunda yer alan bölge; zengin bitki örtüsü, mineral su kaynakları, koruma alanları ve farklı tarihî dönemlere ait arkeolojik eserleriyle dikkat çekmektedir. Dünyanın en eski insan yerleşimlerinden biri kabul edilen Azıh Mağarası da Karabağ sınırları içerisinde bulunmaktadır. Bölge, tarih boyunca gelişen el sanatları, halıcılık geleneği, müzik kültürü ve çokkültürlü yapısıyla kültürel turizm açısından önemli bir potansiyel taşımaktadır. Ancak 1992–1993 yıllarında başlayan işgal sürecinde Karabağ’daki çok sayıda tarihî anıt, müze, kütüphane ve kültürel yapı ciddi zarar görmüş, bölgenin turizm altyapısı büyük ölçüde tahrip edilmiştir. 2020 yılında gerçekleşen II. Karabağ Savaşı sonrasında bölgenin yeniden imarı hız kazanmış; ulaşım altyapısı yenilenmiş, tarihî eserlerin restorasyonuna başlanmış ve kültürel etkinlikler yeniden canlandırılmıştır. Günümüzde Karabağ; doğal güzellikleri, tarihî mirası, sağlık turizmi olanakları ve kültürel etkinlikleriyle yeniden önemli bir turizm merkezi hâline gelmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Karabağ
• kültürel turizm
• tarihî miras
• anıtlar
• turizm
• kültür

Kaynakça

1. Ahmedov, E. (2018, August 12). Xeber. AzerTAC. https://azertag.az/
2. Aliyev, İ. (2003). Biz her şeye nail olacağıq. Oskar.
3. AMEA. (2021). Karabağın biomüxtəlifliyi: Torpaq və su ehtiyatları. Geçmişi, bu günü, gelecəyi (Konfrans materialları, 20–21 May 2021). AMEA.
4. Asadova, A. (2022a, April 14–15). Ermenistanın Azerbaycanın tebii sərvətlərinə qarşı soyqırım siyaseti. Azad olunmuş arazilerde biomüxtelifliyin berpası yolları konfransı, SDU, 48–51.
5. Asadova, A. (2022b, May 14–15). Restoration of historical, archaeological monuments in the liberated territories and tourism development. IX International İstanbul Scientific Research Congress, 317–327.
6. Asadova, A. (2022c, November 26–28). Karabağda yıkılmış müzelerimizin restorasyonu ve tarihi mirasımızın tanıtımı. III RD International Azerbaijan Congress on Humanities and Social Sciences, 301–309.
7. Asgerov, E. T., Bilalov, B. E., & Gülalıyev, Ç. G. (2011). Ekoloji turizm. Adiloğlu.
8. Aslanov, F. (2001). Şuşanın dağları yene dumanlı. Azerbaycan Arxeologiyası, (4), 104–109.

9. Hüseynov, İ., & Efendiyev, M. (2007). Turizmin esasları. Mars-Print NPF.
10. Hüseynov, Y. (2018). Karabağ. AFPoliqrAF.
11. Hüseynova, G., & Ferecova, N. (2019, May 3–4). Azerbaycanda turizmin tarixi və Böyük Qafqazın cenub yamacı landşaft komplekslerinde turizm-rekreasiya zonaları. IV International Scientific and Practical Conference of Tourism and Recreation in the XXI Century: Problems and Prospects, 22–24.
12. İsmayılzade, Q. (2021). Karabağın kadim abideleri. Azerbaycan Arxeologiyası, 24(1), 8–19.
13. Kacar, C. (2014). Old Shusha. Şərq-Qərb Nəşriyyatı.
14. Mahmudov, Y. (2017). Real tarix və böyük erməni uydurması. AMEA Tarix İnstitutu.
15. Memmedov, N. (2016). Azerbaycan Respublikasının Şuşa şehrinin tarixi. Avropa Neşriyyatı.
16. Petruşevski, İ. P. (1930). Hristiyanlığa kadar Dağlıq Karabağ kompleksinin etiqadları (in Russian). LGU imeni A. A. Jdanova.
17. Selimbeyli, S. (2020). Azerbaycan tarixinin Zafer salnamesi. Avropa Neşriyyatı.
18. Soltanova, H. (2015). Azerbaycan Respublikasında turizm və onun inkişafı. AzTU-nun mətbəəsi.
19. “Şuşa Beyannaməsi tarixi Batum və Kars müqaviləsinin mentiqi davamıdır.” (2021, July 13). Xalq qazetesi.