AZERBAIJAN–ISRAEL RELATIONS IN THE INTERNATIONAL SYSTEM (1991–2009)

Öz

Following the dissolution of the Soviet Union, Azerbaijan emerged as an independent actor in the international system, facing regional instability, economic transformation, and security challenges. One of its most significant and unconventional partnerships was with the State of Israel. This article explores the development of Azerbaijan–Israel relations from 1991 to 2009, contextualizing this cooperation within global political currents and regional power dynamics. Drawing on the works of Dr. Samira Mammadova and other scholars, it examines how security imperatives, energy cooperation, and diplomatic pragmatism shaped bilateral ties. Despite religious and cultural differences, both states fostered a relationship that served their mutual interests: Israel gained a strategic partner in the Muslim world, while Azerbaijan secured important military, technological, and diplomatic support. The article employs qualitative methods to analyze primary and secondary sources, emphasizing how bilateral relations functioned discreetly yet effectively within broader international politics. It concludes that the Azerbaijan–Israel relationship during this period was not only pragmatic but also illustrative of small states’ agency in shaping foreign policy alignments.

Anahtar Kelimeler

• Azerbaijan
• Israel
• bilateral relations
• security cooperation
• energy diplomacy
• international system

Uluslararası Sistem İçinde Azerbaycan–İsrail İlişkileri (1991–2009)

Öz

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Azerbaycan, bölgesel istikrarsızlık, ekonomik dönüşüm ve güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya kalan bağımsız bir aktör olarak uluslararası sistemde ortaya çıkmıştır. En önemli ve alışılmışın dışında ortaklıklarından biri İsrail Devleti ile olmuştur. Bu makale, 1991’den 2009’a kadar Azerbaycan–İsrail ilişkilerinin gelişimini incelemekte ve bu iş birliğini küresel siyasal eğilimler ile bölgesel güç dinamikleri bağlamında değerlendirmektedir. Dr. Samira Mammadova ve diğer akademisyenlerin çalışmalarından yararlanarak, güvenlik gereklilikleri, enerji alanındaki iş birliği ve diplomatik pragmatizmin ikili ilişkileri nasıl şekillendirdiğini analiz etmektedir. Dini ve kültürel farklılıklara rağmen her iki devlet, karşılıklı çıkarlarına hizmet eden bir ilişki geliştirmiştir: İsrail Müslüman dünyasında stratejik bir ortak kazanmış, Azerbaycan ise önemli askerî, teknolojik ve diplomatik destek sağlamıştır. Makale, birincil ve ikincil kaynakları analiz etmek için nitel yöntemler kullanmakta ve ikili ilişkilerin daha geniş uluslararası siyaset içinde ihtiyatlı ancak etkili biçimde nasıl işlediğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, bu dönemde Azerbaycan–İsrail ilişkilerinin yalnızca pragmatik olmadığı, aynı zamanda küçük devletlerin dış politika yönelimlerini şekillendirme kapasitesini gösteren bir örnek teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Azerbaycan
• İsrail
• ikili ilişkiler
• güvenlik iş birliği
• enerji diplomasisi
• uluslararası system

Kaynakça

1. Blank, S. (2009). The strategic importance of Azerbaijan to the West. Central Asia-Caucasus Institute.
2. Gasimli, M., Kalbizade, E., & Bakhshiyeva, Y. (2002). Armenia in the Southern Caucasian policy of Israel. Mutercim. https://ebooks.az/az/book/0bvwm72
3. Guluzade, V. (1999). Horizons of future. Azerbaijan Publishing House.
4. Gut, A. (2009, April 15). Why Azerbaijan’s relations with Israel are so close? Azerbaijan in the World: ADA Biweekly Newsletter, 2(8).
5. Hale, H. E. (2007). The foundations of ethnic politics: Separatism of states and nations in Eurasia and the world. Cambridge University Press.
6. Hunter, S. (2010). Iran's foreign policy in the post-Soviet era: Resisting the new international order. Praeger.
7. Katz, M. N. (2006). Israel and Azerbaijan: A pragmatic partnership. Middle East Policy, 13(4), 144–156. https://doi.org/10.1111/j.1475-4967.2006.00271.x
8. Lobell, S. E., Ripsman, N. M., & Taliaferro, J. W. (2009). Neoclassical realism, the state, and foreign policy. Cambridge University Press.

9. Mammadova, S. I. (2015). Dynamics of Azerbaijan–Israel political relations (1991–1998 years). Young Scientist USA, 2, 122–126.
10. Mammadov, E., Mahammadli, D., & Karimov, E. (2025). Book culture in Southeast Asian countries: Some issues of historical development and contemporary situation. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(5), 13–36. https://doi.org/10.5281/zenodo.17695878
11. Mammadova, S. I. (2022). Relations between the Republic of Azerbaijan and the State of Israel (1991–2008). Sumgayit State University Publishing House.
12. Mammadova, S. I. (2023). Azerbaijan–Israel, Turkey–Israel relations based on analysis of experts (2016–2018). Scientific and Theoretical Almanac Grani, 26(2), 128–132. https://doi.org/10.15421/172337
13. Mammadova, S. I. (2025). Cooperation of Azerbaijan and Israel in the modern period of international relations. Sumgayit State University Publishing House.
14. Robinson, A. (2008). Israeli-Azerbaijani agricultural cooperation: Innovation in the South Caucasus. Eurasian Geography and Economics, 49(6), 750–768.
15. Shaffer, B. (2002). Borders and brethren: Iran and the challenge of Azerbaijani identity. MIT Press.
16. Shaffer, B. (2009). Energy politics. University of Pennsylvania Press.
17. “An official of the Israeli Embassy receives Samira Mammadova, a doctoral candidate and employee of Sumgayit State University.” (2013, July–August). 168 Saat Newspaper, 15.