Derleme

بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری

Cilt: 13 Sayı: 2 9 Mart 2026
  • Habıbullah Habıbı
PDF İndir
FA EN

بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری

Öz

این پژوهش به بررسی بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری، فقیه، شاعر و نویسندهٔ معاصر ولایت جوزجان می‌پردازد. هدف اصلی تحقیق شناسایی و تحلیل ارزش‌های اساسی اسلام در سروده‌های اوست؛ ارزش‌هایی که از طریق زبان شعر، مخاطبان را به سوی سعادت و رستگاری در دنیا و آخرت رهنمون می‌سازد. اشعار جوهری سرشار از تأثیرات آیات قرآن کریم و احادیث نبوی صلی الله علیه و سلم است و بیانگر آشنایی عمیق او با منابع دینی و بازتاب شاعرانهٔ این آموزه‌ها در قالب ادبی است. در بستر شرایط اجتماعی و فرهنگی زمانه، شاعر با بهره‌گیری از مضامین دینی، مخاطبان را به همبستگی، اتحاد و پایبندی به ارزش‌های اخلاقی فرا می‌خواند و راه برون‌رفت از دشواری‌ها را در همدلی و همکاری اجتماعی می‌داند. این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی نشان می‌دهد که مولوی عبدالرشید جوهری در سروده‌های خود افزون بر موضوعاتی همچون جهاد و صلح، به مضامینی مانند وطن‌دوستی، پیروی از قرآن کریم و دعوت به اخوت و برادری نیز پرداخته است. وی با بهره‌گیری از آیات قرآن کریم، احادیث نبوی صلی الله علیه و سلم و اقوال برخی از دانشمندان اسلامی، مفاهیم دینی را در قالب صنایع بلاغی همچون تشبیه، استعاره و تلمیح بیان کرده و بدین‌وسیله شعر را به ابزاری برای تبیین و گسترش فرهنگ اسلامی تبدیل نموده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که جوهری از جمله شاعرانی است که در سروده‌های خود پایبندی به ارزش‌های اسلامی را به‌گونه‌ای گسترده بازتاب داده است. موضوعاتی مانند روزه، نماز، اهمیت قرآن کریم، مفهوم جهاد و نیز تأکید بر اتحاد و همبستگی اجتماعی در آثار او حضوری چشمگیر دارد؛ از این‌رو می‌توان او را در شمار شاعرانی دانست که آثارشان به‌طور آشکار تحت تأثیر قرآن کریم و سنت نبوی صلی الله علیه و سلم شکل گرفته و در ادبیات دینی معاصر جایگاهی قابل توجه یافته است.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abī Dāwūd, Sulaymān. (1422). Sunan Abī Dāwūd. Dār al-Maʿrifah. (in Arabic).
  2. Abī ʿAbdullāh, Muḥammad ibn Aḥmad al-Anṣārī (al-Qurṭubī). (1965). Tafsīr al-Qurṭubī. Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī. (in Arabic).
  3. Anṣārī, Khwāja ʿAbdullāh. (1380). Tafsīr-e adabī va ʿirfānī-ye Qurʾān-e Majīd (14th ed.). Iqbāl. (in Persian).
  4. Bukhārī, Muḥammad ibn Ismāʿīl. (1422). Ṣaḥīḥ al-Bukhārī (Vol. 1). Dār Ṭawq al-Najāh. (in Arabic).
  5. Faqīhī, Faḍl al-Raḥmān. (n.d.). Shiʿr az dīdgāh-e fiqh-e islāmī. (in Persian).
  6. Fīrūzābādī, Majd al-Dīn Muḥammad. (1952). Al-Qāmūs al-Muḥīṭ (2nd ed.). Muṣṭafā al-Bābī al-Ḥalabī. (in Arabic).
  7. Islāmīnezhād Ārānī, ʿAbbās. (1379). Atharpazīrī-ye Ḥāfiẓ az Qurʾān va aḥādīth. Mursal. (in Persian).
  8. Jawharī, ʿAbd al-Rashīd. (1397). Sarshak-e mātam-zadagān. Qayyūmī. (in Persian).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Farsça

Konular

Güney-Doğu Asya Dilleri, Edebiyatları ve Kültürleri

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Habıbullah Habıbı Bu kişi benim
0009-0009-9334-8113
Afghanistan

Yayımlanma Tarihi

9 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2025

Kabul Tarihi

5 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Habıbı, H. (2026). بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(2), 1-13. https://izlik.org/JA75UL86RE
AMA
1.Habıbı H. بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری. ATDD. 2026;13(2):1-13. https://izlik.org/JA75UL86RE
Chicago
Habıbı, Habıbullah. 2026. “بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 (2): 1-13. https://izlik.org/JA75UL86RE.
EndNote
Habıbı H (01 Mart 2026) بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 2 1–13.
IEEE
[1]H. Habıbı, “بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری”, ATDD, c. 13, sy 2, ss. 1–13, Mar. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75UL86RE
ISNAD
Habıbı, Habıbullah. “بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13/2 (01 Mart 2026): 1-13. https://izlik.org/JA75UL86RE.
JAMA
1.Habıbı H. بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری. ATDD. 2026;13:1–13.
MLA
Habıbı, Habıbullah. “بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 13, sy 2, Mart 2026, ss. 1-13, https://izlik.org/JA75UL86RE.
Vancouver
1.Habıbullah Habıbı. بازتاب مفاهیم اسلامی در اشعار مولوی عبدالرشید جوهری. ATDD [Internet]. 01 Mart 2026;13(2):1-13. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75UL86RE

 

Copyright and Licensing Policy

Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi adopts an open access publishing policy in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI).

Copyright in published articles remains with the author(s). By submitting a manuscript, authors retain the copyright to their work and grant the journal the right of first publication. Authors do not transfer ownership of copyright to the journal.

The journal provides immediate and free open access to all published content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0):
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Under the CC BY-NC 4.0 license, users may read, download, copy, distribute, share, reproduce, adapt, translate, and otherwise reuse the published material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the original author(s) and source, a link to the license is provided, and any changes are indicated where applicable.

Any use of the published material for commercial purposes is not permitted under the CC BY-NC 4.0 license.

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions, interpretations, and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board.

The journal does not claim ownership of the copyright in published articles.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). Individual articles are licensed under the CC BY-NC 4.0 license.

 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnkucG5nIiwicGF0aCI6IjkwMWYvMjY0NS82ZDAyLzZhNzNiZGFhMDQ1YjU3LjY0NjA0OTIwLnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzY5MCwibm9uY2UiOiI2MmM2ODQzMmQxZDY5NzY2ZmI5ZTkxOGQ4MmY4MzdmOSJ9.y4SC5MPockrmqFSBIeba9s6E_Jf6fjC9K-Fn6WAkhGM

         download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6ImM1NTQvZmM4OS8yMmIxLzZhNzNiZTM1OGFmMDk5LjE5Mzg2NTI0LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzgyOSwibm9uY2UiOiJjMTYzMzJlZDA1NzkzOTUyOWE5YWEwMzM0YzNkOWJhOSJ9._tQb_6jWIXbyfAStrBGmJMpaWAJV86U8BAHyYGxkyUU   

Journal Performance & Bibliometric Indicators (2025)

2025 SOBİAD Journal Metrics
Citation Count: 90 • Impact Value: 0.205 • Quartile: Q2

https://atif.sobiad.com/ 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiUTIucG5nIiwicGF0aCI6IjU4MDMvM2Y2My8wMzJmLzZhNzNjOGRlNTUxMmM4LjMxOTI1MzY0LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3NjU1OCwibm9uY2UiOiI5NzA2NTcwYjJjZGVhZmM4ODU2NDljNWJkZjNhNjQ3ZSJ9.S8EaUu-fmZna_dXRXNuK26x6n-V5w3fzzPHpnIYT6-o