Araştırma Makalesi

Osmanlı Devleti Son Dönemi Tarih Yazarlarından Ali Reşad Bey ve Tarih Eğitimi

Cilt: 13 Sayı: 5 24 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Osmanlı Devleti Son Dönemi Tarih Yazarlarından Ali Reşad Bey ve Tarih Eğitimi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Osmanlı Devleti’nin son döneminde başlayan modernleşme hareketlerinin yalnızca siyasi ve askerî alanla sınırlı kalmadığını, eğitim, tarih yazımı ve tarih eğitimi gibi alanlarda da köklü değişimleri beraberinde getirdiğini ortaya koymaktır. Bu değişim sürecinde rol oynayan birçok aydın gibi Ali Reşad Bey de hem bir eğitimci hem de bir fikir adamı olarak dikkat çeker. Onun tarih eğitimine dair düşünceleri, dönemin zihniyetini ve Cumhuriyet’e geçişte tarih öğretiminin nasıl değiştiğini anlamak açısından önemlidir. Osmanlı Devleti’nin son döneminde yetişen Ali Reşad Bey, çeşitli okullarda tarih öğretmenliği yapmış, eğitim müfredatının modernleştirilmesi konusunda raporlar hazırlamış ve dönemin dergilerinde eğitim politikalarına dair yazılar kaleme almıştır. Tarih öğretiminin geçmişi anlatmakla sınırlı kalmaması gerektiğini savunmuş, tarih derslerinin ulus bilinci ve ahlaki değerler kazandırmak için kullanılması gerektiğini vurgulamıştır. Araştırmada tarihsel araştırma yöntemi tercih edilmiş, veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bu çerçevede konuyla ilgili en önemli kaynaklar arasında yer alan ve Ali Reşad Bey’in kaleme aldığı “Mekteplerde Tarih Dersi” kitabı ile arşiv kaynakları değerlendirilmiştir. Araştırma, Ali Reşad Bey’in çalışmalarının günümüz tarih eğitimi tartışmaları için ilham kaynağı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bayrak, M. O. (2002). “Osmanlı tarihi” yazarları (2. bs.). Milenyum Yayınları.
  2. Cabalar, S. (2019). II. Meşrutiyet döneminde tarih ders kitaplarında Avrupa imgesi [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi]. YÖK Tez.
  3. Çalen, M. K. (2013). II. Meşrutiyet döneminde Türk tarih düşüncesi. Ötüken Neşriyat.
  4. Çapa, M. (2012). Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçiş sürecinde Türkiye’de tarih öğretiminin tarihçesi. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2(3), 1–28. https://izlik.org/JA86RD55MW
  5. Kafadar, C. (2010). İki cihan âresinde: Osmanlı Devleti’nin kuruluşu (C. Çıkın, Çev.). Birleşik Yayınevi. (Orijinal eser 1995 yılında yayımlanmıştır)
  6. Kaya, H. (2002). Osmanlı’dan Cumhuriyete tarih dersi müfredatı. Toplumsal Tarih, (100), 44–47.
  7. Keleş, H., & Kiriş, A. (2006). Bir Osmanlı tarihçisi olan Ali Reşat’ın hayatı, eğitimciliği ve tarih öğretimi ile ilgili görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(2), 571–586.
  8. Reşad, A. (1912). Mekteplerde tarih dersi. Tedrisat Mecmuası, (20), 50–64.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

24 Haziran 2026

Kabul Tarihi

24 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Karatutlu, S. I., & Bal, M. S. (2026). Osmanlı Devleti Son Dönemi Tarih Yazarlarından Ali Reşad Bey ve Tarih Eğitimi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(5). https://izlik.org/JA23TX38NW
AMA
1.Karatutlu SI, Bal MS. Osmanlı Devleti Son Dönemi Tarih Yazarlarından Ali Reşad Bey ve Tarih Eğitimi. ATDD. 2026;13(5). https://izlik.org/JA23TX38NW
Chicago
Karatutlu, Safiye Işıl, ve Mehmet Suat Bal. 2026. “Osmanlı Devleti Son Dönemi Tarih Yazarlarından Ali Reşad Bey ve Tarih Eğitimi”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 (5). https://izlik.org/JA23TX38NW.
EndNote
Karatutlu SI, Bal MS (01 Ekim 2026) Osmanlı Devleti Son Dönemi Tarih Yazarlarından Ali Reşad Bey ve Tarih Eğitimi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 5
IEEE
[1]S. I. Karatutlu ve M. S. Bal, “Osmanlı Devleti Son Dönemi Tarih Yazarlarından Ali Reşad Bey ve Tarih Eğitimi”, ATDD, c. 13, sy 5, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23TX38NW
ISNAD
Karatutlu, Safiye Işıl - Bal, Mehmet Suat. “Osmanlı Devleti Son Dönemi Tarih Yazarlarından Ali Reşad Bey ve Tarih Eğitimi”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13/5 (01 Ekim 2026). https://izlik.org/JA23TX38NW.
JAMA
1.Karatutlu SI, Bal MS. Osmanlı Devleti Son Dönemi Tarih Yazarlarından Ali Reşad Bey ve Tarih Eğitimi. ATDD. 2026;13. Available at https://izlik.org/JA23TX38NW.
MLA
Karatutlu, Safiye Işıl, ve Mehmet Suat Bal. “Osmanlı Devleti Son Dönemi Tarih Yazarlarından Ali Reşad Bey ve Tarih Eğitimi”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 13, sy 5, Ekim 2026, https://izlik.org/JA23TX38NW.
Vancouver
1.Safiye Işıl Karatutlu, Mehmet Suat Bal. Osmanlı Devleti Son Dönemi Tarih Yazarlarından Ali Reşad Bey ve Tarih Eğitimi. ATDD [Internet]. 01 Ekim 2026;13(5). Erişim adresi: https://izlik.org/JA23TX38NW

 

Copyright and Licensing Policy

Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi adopts an open access publishing policy in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI).

Copyright in published articles remains with the author(s). By submitting a manuscript, authors retain the copyright to their work and grant the journal the right of first publication. Authors do not transfer ownership of copyright to the journal.

The journal provides immediate and free open access to all published content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0):
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Under the CC BY-NC 4.0 license, users may read, download, copy, distribute, share, reproduce, adapt, translate, and otherwise reuse the published material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the original author(s) and source, a link to the license is provided, and any changes are indicated where applicable.

Any use of the published material for commercial purposes is not permitted under the CC BY-NC 4.0 license.

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions, interpretations, and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board.

The journal does not claim ownership of the copyright in published articles.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). Individual articles are licensed under the CC BY-NC 4.0 license.

 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnkucG5nIiwicGF0aCI6IjkwMWYvMjY0NS82ZDAyLzZhNzNiZGFhMDQ1YjU3LjY0NjA0OTIwLnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzY5MCwibm9uY2UiOiI2MmM2ODQzMmQxZDY5NzY2ZmI5ZTkxOGQ4MmY4MzdmOSJ9.y4SC5MPockrmqFSBIeba9s6E_Jf6fjC9K-Fn6WAkhGM

         download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6ImM1NTQvZmM4OS8yMmIxLzZhNzNiZTM1OGFmMDk5LjE5Mzg2NTI0LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzgyOSwibm9uY2UiOiJjMTYzMzJlZDA1NzkzOTUyOWE5YWEwMzM0YzNkOWJhOSJ9._tQb_6jWIXbyfAStrBGmJMpaWAJV86U8BAHyYGxkyUU   

Journal Performance & Bibliometric Indicators (2025)

International Academic Visibility and Bibliometric Impact of ATDD

Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (Academic Journal of History and Idea – ATDD) is registered in OpenAlex, a global scholarly information platform that supports the discovery of academic publications, the analysis of citation relationships, and the bibliometric assessment of research outputs.

According to the bibliometric data displayed on the journal's official OpenAlex profile as of October 22, 2026, ATDD has recorded 391 citations and an h-index of 6. These indicators demonstrate the journal's measurable citation presence in the scholarly literature and provide a transparent basis for assessing the academic visibility of its published research.

As an interdisciplinary academic journal dedicated to history, culture, and the social sciences, ATDD is committed to promoting original scholarship, maintaining rigorous editorial standards, upholding publication ethics, and supporting the international dissemination of scholarly knowledge.

The journal continues to strengthen its academic visibility, encourage scholarly engagement across disciplinary and geographical boundaries, and enhance the accessibility and citation impact of its published research.

Bibliometric Data Source: OpenAlex (accessed October 22, 2026).

Total Citations: 391
h-index: 6
OpenAlex Source ID: S4210171998
ISSN: 2148-2292

Official OpenAlex Profile: https://openalex.org/sources/S4210171998