Cultural life of Karabakh at the beginning of the 20th century

Öz

This article examines the cultural life of the Karabakh region of Azerbaijan in the early 20th century. The study demonstrates that this period corresponded to a phase of noticeable dynamism in Karabakh’s cultural development. A generation of prominent Azerbaijani figures emerged in fields such as education, crafts, trade, science, and literature, contributing to the intellectual and cultural transformation of the region. Alongside the traditional educational framework, the network of secular education expanded, and uyezd schools were gradually supplemented by rural, urban, and Russian-Tatar schools. Wealthy individuals residing in Karabakh, particularly in its administrative and cultural center, Shusha, played a significant role in supporting the establishment of these institutions. At the beginning of the 20th century, the cultural life of the Karabakh region displayed a multidimensional character, with literary activity, art, and architecture occupying a central place within this broader development.

Anahtar Kelimeler

• architecture
• art
• Azerbaijan
• cultural life
• Karabakh
• Shusha

20. yüzyılın başlarında Karabağ’ın kültürel hayatı

Öz

Bu makale, 20. yüzyılın başlarında Azerbaycan’ın Karabağ bölgesindeki kültürel hayatı incelemektedir. Çalışma, söz konusu dönemin Karabağ’ın kültürel gelişimi açısından belirgin bir canlılık evresine karşılık geldiğini ortaya koymaktadır. Eğitim, zanaat, ticaret, bilim ve edebiyat gibi alanlarda öne çıkan bir Azerbaycanlı aydın kuşağı, bölgenin düşünsel ve kültürel dönüşümüne katkıda bulunmuştur. Geleneksel eğitim yapısının yanı sıra laik eğitim ağı da genişlemiş; uyezd okulları zamanla kırsal, şehir ve Rus-Tatar okullarıyla tamamlanmıştır. Karabağ’da, özellikle de onun idari ve kültürel merkezi olan Şuşa’da yaşayan varlıklı şahıslar, bu kurumların kurulmasının desteklenmesinde önemli rol oynamıştır. 20. yüzyılın başlarında Karabağ bölgesinin kültürel hayatı çok boyutlu bir nitelik kazanmış; edebî faaliyet, sanat ve mimarlık bu genel gelişim içinde merkezi bir yer tutmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Azerbaycan
• Karabağ
• kültürel hayat
• mimarlık
• sanat
• Şuşa

Kaynakça

1. Abbasov, Z. (2010). Shusha Azerbaycanin medeniyyet ve tarix incisidir. E.L. Nesriyyat ve Poliqrafiya Shirketi MMC.
2. Akhundov, S. (2005). Sechilmis eserleri. Sherq-Qerb.
3. Azerbaycan inceseneti. (1992). Azerbaycan inceseneti. Ishiq.
4. Azerbaycan Respublikasi Dovlet Tarix Arxivi. (n.d.). Fond 406, siyahi 2, saxlanma vahidi 75, vereqler 1–2. Azerbaycan tarixi. (2008). Azerbaycan tarixi (7 cildde, 5-ci cild). Elm.
5. Ehmedov, H. (2006). XIX esr Azerbaycan mektebi. Tehsil.
6. Emrahov, Z. (2022). Irevan quberniyasinin tarixi: 1850–1917-ci iller. Nurlar.
7. Gorodskie uchilishcha. (2023). Gorodskie uchilishcha. (in Russian). https://bigenc.ru/c/gorodskie-
8. Hasanov, B. (2022). Qarabag bolgesi XX esrin evvellerinde. Ideal Print.

9. Heyderov, N. (1989). Zengezur daglarinda. Azerbaycan Dovlet Neshriyyati.
10. Memmedli, Q. (1984). Uzeyir Hajibeyov: Heyat ve yaradiciliq salnamesi. Yazichi.
11. Memmedov, N. (2005). Azerbaycanin Shusha qezasi 1900–1917-ci illerde. ADPU.
12. Memmedov, N. (2016). Azerbaycan Respublikasinin Shusha sheherinin tarixi. Avropa.
13. Shushinski, F. (1985). Azerbaycan xalq musiqichileri. Yazichi.
14. Terlanov, M., & Efendiyev, R. (1960). Azerbaycan xalq seneti. Azerneshr.
15. Vezirov, N. (2005). Sechilmis eserleri. Sherq-Qerb.