Araştırma Makalesi

إشكالية الهوية بين الانتماء والاغتراب: رواية الموج والحشيش لحياة قاصدي أنموذجًا

Cilt: 13 Sayı: 2 16 Nisan 2026
PDF İndir
AR EN

إشكالية الهوية بين الانتماء والاغتراب: رواية الموج والحشيش لحياة قاصدي أنموذجًا

Öz

تسعى هذه الدراسة إلى الكشف عن آليات تشكّل الهوية في ظل الاغتراب في رواية الموج والحشيش للكاتبة الجزائرية حياة قاصدي، من خلال تحليل العلاقة الجدلية بين الأنا المهاجرة والآخر الغربي. وتنطلق الدراسة من السؤال البحثي الآتي: كيف أنتجت الرواية خطاب الهوية المتشظية في سياق المنفى؟ وكيف تجلّى الاغتراب بوصفه شرطًا وجوديًا لا مجرد حالة عابرة؟ وللإجابة عن هذه الإشكالية، تعتمد الدراسة منهجًا مزدوجًا يجمع بين التحليل السيميائي في قراءة الرموز الثقافية والمكانية واللغوية، وأدوات النقد الثقافي في تفكيك الخطابات الهوياتية وآليات الهيمنة. وتُطبَّق هذه الأدوات على النص الروائي من خلال تحليل الفضاء السردي، وبنية الشخصيات، والحوار، والخطاب الداخلي. وتخلص الدراسة إلى أن الرواية تشكّل مختبرًا سرديًا لأزمة الهوية، إذ تبدو الشخصيات عالقة بين وطن يسكن الذاكرة ومجتمع مستضيف يقوم على الإقصاء والتهميش. كما يتجلّى الاغتراب في أبعاده النفسية والمكانية والاجتماعية، بينما يمثّل الجيل الثاني نموذجًا حادًّا لأزمة الهوية المركبة الناتجة عن التوتر بين الذاكرة الموروثة والواقع المعاش.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Boulafaa, K. (2023). Al-riwayah al-Jaza’iriyyah al-mu‘asirah wa-ishkaliyyat al-huwiyyah: Kitabat Wasini al-A‘raj anmudhajan. Majallat al-Lughah al-‘Arabiyyah, 25(64), 190–206. [In Arabic].
  2. Genette, G. (2000). Khitab al-hikayah: Bahth fi al-manhaj (M. Mu‘tasim et al., Trans.). Maktabat Bustan al-Ma‘rifah. (Original work published 1972). [In Arabic].
  3. Kasdi, H. (2021). Al-mawj wa-al-hashish (Vol. 2). Dar al-Amir. [In Arabic].
  4. Laroui, A. (2020). Mafhum al-hurriyyah. Al-Markaz al-Thaqafi al-‘Arabi. [In Arabic].
  5. Maalouf, A. (2024). Al-huwiyyat al-qatilah (N. Baydun, Trans.). Dar al-Farabi. (Original work published 1998). [In Arabic].
  6. Mucchielli, A. (1993). Al-huwiyyah (A. Watfa, Trans.). Dar al-Wasim lil-Khidamat al-Tiba‘iyyah. (Original work published 1986). [In Arabic].
  7. Ricoeur, P. (2006). Al-zaman wa-al-sard: Al-habkah wa-al-sard al-tarikhi (Vol. 1, S. al-Ghanimi et al., Trans.). Dar al-Kitab al-Jadid al-Muttahidah. (Original work published 1983). [In Arabic].
  8. Said, E. W. (2006). Al-istishraq: Al-mafahim al-gharbiyyah lil-sharq (M. ‘Inani, Trans.). Dar Ru’ya. (Original work published 1978). [In Arabic].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Arapça

Konular

Arap Dili, Edebiyatı ve Kültürü

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

10 Ocak 2026

Kabul Tarihi

30 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Hacina, B. (2026). إشكالية الهوية بين الانتماء والاغتراب: رواية الموج والحشيش لحياة قاصدي أنموذجًا. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(2), 1-8. https://izlik.org/JA84FJ86CT
AMA
1.Hacina B. إشكالية الهوية بين الانتماء والاغتراب: رواية الموج والحشيش لحياة قاصدي أنموذجًا. ATDD. 2026;13(2):1-8. https://izlik.org/JA84FJ86CT
Chicago
Hacina, Bouache. 2026. “إشكالية الهوية بين الانتماء والاغتراب: رواية الموج والحشيش لحياة قاصدي أنموذجًا”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 (2): 1-8. https://izlik.org/JA84FJ86CT.
EndNote
Hacina B (01 Nisan 2026) إشكالية الهوية بين الانتماء والاغتراب: رواية الموج والحشيش لحياة قاصدي أنموذجًا. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 2 1–8.
IEEE
[1]B. Hacina, “إشكالية الهوية بين الانتماء والاغتراب: رواية الموج والحشيش لحياة قاصدي أنموذجًا”, ATDD, c. 13, sy 2, ss. 1–8, Nis. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84FJ86CT
ISNAD
Hacina, Bouache. “إشكالية الهوية بين الانتماء والاغتراب: رواية الموج والحشيش لحياة قاصدي أنموذجًا”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13/2 (01 Nisan 2026): 1-8. https://izlik.org/JA84FJ86CT.
JAMA
1.Hacina B. إشكالية الهوية بين الانتماء والاغتراب: رواية الموج والحشيش لحياة قاصدي أنموذجًا. ATDD. 2026;13:1–8.
MLA
Hacina, Bouache. “إشكالية الهوية بين الانتماء والاغتراب: رواية الموج والحشيش لحياة قاصدي أنموذجًا”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 13, sy 2, Nisan 2026, ss. 1-8, https://izlik.org/JA84FJ86CT.
Vancouver
1.Bouache Hacina. إشكالية الهوية بين الانتماء والاغتراب: رواية الموج والحشيش لحياة قاصدي أنموذجًا. ATDD [Internet]. 01 Nisan 2026;13(2):1-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84FJ86CT

 

Copyright and Licensing Policy

All articles published in the Journal of Academic History and Ideas / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi are copyrighted by the journal. The journal provides immediate open access to its content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0): https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ 

Under this license, users may read, download, copy, distribute, print, search, link to, reproduce, adapt, translate, and build upon the material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the author(s) and the journal.

Any commercial use of the published material requires prior written permission from the Editorial Board. Requests concerning commercial reuse should be addressed to: akademiktarihvedusunce@gmail.com 

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board. The editors and the Editorial Board disclaim any responsibility or liability for the content of published works.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). This work is licensed under CC BY-NC 4.0.