The Norman Invasion of the North African Coasts in the Middle Ages

Öz

This study examines the Norman expansion along the North African coasts during the medieval period and analyzes the role of the Hammadid and Almohad naval forces in confronting Norman maritime influence in the western Mediterranean. The research focuses on the political and military conditions that facilitated Norman intervention in the Maghreb, particularly during the decline of regional powers and the fragmentation of authority in Ifriqiya. It also explores the strategic importance of the Hammadid fleet in supporting the Zirids during the crisis that followed the Norman attacks on coastal cities and islands such as Djerba, Mahdia, Tripoli, and Béjaïa. Particular attention is given to the naval blockade associated with Mahdia, which reflected the growing significance of maritime organization, naval logistics, and military mobilization in the central Mediterranean. Although the Hammadid fleet was unable to permanently halt Norman expansion, these efforts represented an important stage in the development of organized naval resistance in the Maghreb. The study further examines how the Almohads later consolidated and expanded regional naval capabilities, eventually restoring control over major coastal centers and reducing Norman influence in North Africa. The research concludes that naval power played a central role in shaping political stability and maritime security in the medieval Mediterranean world.

Anahtar Kelimeler

• Hammadids
• Almohads
• Norman expansion
• naval warfare
• Maghreb
• North African coasts

Orta Çağ’da Normanların Kuzey Afrika Kıyılarını İstilası

Öz

Bu çalışma, Orta Çağ’da Normanların Kuzey Afrika kıyılarına yönelik yayılma faaliyetlerini incelemekte ve Batı Akdeniz’de Norman deniz gücüne karşı Hammadîler ile Muvahhidlerin üstlendiği askerî ve siyasî rolü analiz etmektedir. Araştırma, Norman müdahalelerini mümkün kılan siyasî parçalanma, bölgesel iktidar mücadeleleri ve İfrîkıye’deki otorite zayıflığı üzerinde durmaktadır. Özellikle Cerbe, Mehdiye, Trablus ve Bicâye gibi stratejik merkezlere yönelen saldırılar karşısında Hammadî donanmasının Zîrîlere verdiği destek, bölgedeki denizcilik kapasitesinin gelişimi açısından önemli bir aşama olarak değerlendirilmektedir. Mehdiye kuşatması etrafında şekillenen deniz ablukası ise Orta Çağ Mağrib’inde deniz lojistiği, askerî sevkiyat ve deniz organizasyonunun ulaştığı düzeyi göstermektedir. Çalışma ayrıca, Muvahhidlerin mevcut denizcilik mirasını geliştirerek Kuzey Afrika kıyılarında yeniden siyasî ve askerî denetim kurduklarını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak araştırma, deniz gücünün Orta Çağ Akdeniz dünyasında siyasî istikrar ve bölgesel güvenliğin şekillenmesinde belirleyici bir unsur olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hammadîler
• Muvahhidler
• Norman yayılması
• deniz savaşları
• Mağrib
• Kuzey Afrika kıyıları

Kaynakça

1. Abbas, I. (1975). Al-ʿArab fī Ṣiqilliyyah: Dirāsah fī al-tārīkh wa-al-thaqāfah. Dār al-Thaqāfah (in Arabic).
2. Al-Bakrī, A. ʿU. ʿA. ibn ʿAbd Allāh. (2003). Al-Mughrib fī dhikr bilād Ifrīqīyah wa-al-Maghrib (T. D. Ṭulbah, Ed.; 1st ed.). Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah (in Arabic).
3. Al-Ḥamawī, Y. ibn ʿAbd Allāh. (1977). Muʿjam al-buldān. Dār Ṣādir (in Arabic).
4. Al-Idrīsī, M. ibn M. al-Sharīf. (1989). Nuzhat al-mushtāq fī ikhtirāq al-āfāq. ʿĀlam al-Kutub (in Arabic). Bakri, L., & Khelfat, M. (2020). The Norman raids on the Middle Maghreb shores, 6th H century/12th AD. Majallat ʿUṣūr al-Jadīdah, 10(4), 162–184.
5. Durant, W. J. (1988). Qiṣṣat al-ḥaḍārah (Vol. 15; M. al-D. Ṣābir, Ed.; Z. N. Maḥmūd et al., Trans.). Dār al-Jīl. (Original work published 1950) (in Arabic).
6. Euays, A. (1991). Dawlat Banī Ḥammād: Ṣafḥah rāʾiʿah min al-tārīkh al-Jazāʾirī (Vol. 2). Dār al-Wafāʾ. (in Arabic).
7. Ibn al-Athīr, ʿI. al-D. A. al-Ḥ. ʿA. ibn M. al-Jazarī. (1997). Al-Kāmil fī al-tārīkh (4th ed.). Dār al-Kitāb al-ʿArabī (in Arabic).
8. Ibn ʿIdhārī, A. al-ʿAbbās A. ibn M. al-Marrākushī. (1985). Al-Bayān al-mughrib fī akhbār al-Andalus wa-al-Maghrib: Qism al-Muwaḥḥidīn (M. I. al-Kattānī et al., Eds.). Dār al-Gharb al-Islāmī (in Arabic).

9. Ibn Khaldūn, ʿA. al-R. ibn M. (1988). Kitāb al-ʿIbar wa-dīwān al-mubtadaʾ wa-al-khabar fī tārīkh al-ʿArab wa-al-Barbar wa-man ʿāṣarahum min dhawī al-shaʾn al-akbar (2nd ed.; K. Shaḥādah, Ed.). Dār al-Fikr (in Arabic).
10. Lewis, A. R. (1957). Naval power and trade in the Mediterranean, A.D. 500–1100 (A. ʿĪsā, Trans.; M. Sh. Gharbāl, Ed.). Maktabat al-Nahḍah al-Miṣriyyah (Original work published 1951) (in Arabic).
11. Mármol Carvajal, L. del. (1988). Ifrīqiyā (M. Ḥajjī et al., Trans.). Maktabat al-Maʿārif. (Original work published 1573–1599) (in Arabic).
12. Toumi, R. (2022). Al-ḥawḍ al-gharbī lil-Mutawassiṭ fī ʿahd Roger al-Thānī bayn aṭmāʿ al-Nūrmān wa-ḍaʿf al-quwā al-Islāmiyyah, 1101–1154. Majallat al-Dirāsāt al-Tārīkhiyyah, 13(1), 67–96 (in Arabic).
13. Zayed, A. M. A. (2023). Al-iḥtilāl al-Nūrmānī li-madīnat Ṭarābulus min al-fatrah 541–553 AH/1146–1158 AD: Al-dawāfiʿ wa-al-natāʾij. Majallat Jāmiʿat Banī Walīd, 29, 418–429 (in Arabic).