Freedom of the Press in Tunisia: The Problem of Reconciling Legislative Texts with the Constraints of Professional Practice

Öz

This study examines the evolution of press freedom in Tunisia following the political transformations initiated by the Revolution of January 14, 2011. It analyzes the relationship between the post-revolution legal framework, particularly Decrees No. 115 and No. 116 and the Constitution of 2014, and the realities of journalistic practice within the Tunisian media sector. The study focuses on the contradiction between progressive legislative reforms and the practical obstacles that continue to hinder their effective implementation. Although the new legal framework introduced important guarantees for freedom of expression and media pluralism, the continued reliance on punitive legislation outside the specialized press framework has limited the practical impact of these reforms. The research further highlights the close connection between media independence and the socio-economic conditions of journalists. Weak social protection, inadequate wages, and professional insecurity continue to expose journalists to political and financial pressures that undermine editorial independence. The study concludes that sustainable press freedom in Tunisia requires not only legal reform, but also stronger institutional guarantees, professional protection, and effective self-regulatory mechanisms capable of safeguarding journalistic autonomy and ethical standards.

Anahtar Kelimeler

• Freedom of the press
• Tunisia
• democratic transition
• media legislation
• social rights

Tunus’ta Basın Özgürlüğü: Yasal Metinler ile Mesleki Uygulamanın Sınırları Arasındaki Uyumsuzluk Sorunu

Öz

Bu çalışma, 14 Ocak 2011 Devrimi sonrasında Tunus’ta basın özgürlüğünün geçirdiği dönüşümü incelemektedir. Araştırma, özellikle 115 ve 116 sayılı Kararnameler ile 2014 Anayasası çerçevesinde şekillenen yeni hukuki düzenlemeler ile gazetecilik pratiğinin sahadaki gerçekliği arasındaki ilişkiye odaklanmaktadır. Çalışmada, demokratik geçiş süreciyle birlikte yürürlüğe giren ilerici yasal reformlara rağmen uygulama alanında devam eden yapısal engeller analiz edilmektedir. Yeni düzenlemeler ifade özgürlüğü ve medya çoğulculuğu açısından önemli güvenceler getirmiş olsa da, basın hukukunun dışında kalan cezai mevzuatın uygulanmaya devam etmesi bu reformların etkisini sınırlandırmaktadır. Araştırma ayrıca medya bağımsızlığı ile gazetecilerin sosyoekonomik koşulları arasındaki yakın ilişkiyi vurgulamaktadır. Düşük ücretler, yetersiz sosyal güvenceler ve mesleki kırılganlık, gazetecileri siyasi ve ekonomik baskılara açık hâle getirerek editoryal bağımsızlığı zayıflatmaktadır. Çalışma, Tunus’ta sürdürülebilir basın özgürlüğünün yalnızca hukuki reformlarla değil, aynı zamanda kurumsal güvencelerin güçlendirilmesi, gazetecilerin sosyal korunmasının sağlanması ve etkili özdenetim mekanizmalarının geliştirilmesiyle mümkün olabileceği sonucuna ulaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Basın özgürlüğü
• Tunus
• demokratik geçiş
• medya mevzuatı
• sosyal haklar

Kaynakça

1. Aleali, A. (n.d.). Al-iʿlām fī Tūnis: Ayy dawr li-majlis al-ṣaḥāfah al-jadīd? France 24. https://www.france24.com/ae/20200925 (in Arabic).
2. Alearbi, J. (2020). ʾAzmat al-ṣaḥafiyyīn maʿa al-ḥukūmah al-tūnisiyyah taṣil ilā ṭarīq masdūd: Niqābat al-ṣaḥāfah wa-al-iʿlām tulawwiḥ bi-al-iḍrāb (No. 11866). (in Arabic).
3. Alhadadi, K., & Wannas, A. (2018). Al-siyāsāt al-iʿlāmiyyah fī Tūnis (1987–2011): Marākiz nufūdh, ṣirāʿ, khilāfāt, wa-suqūṭ niẓām: Dirāsah ʿilmiyyah ḥawl al-iʿlām fī ʿahd Bin ʿAlī (Vol. 1). Almagharebia. (in Arabic).
4. Almajlis al-ʿArabī li-Raṣd al-Iʿlām. (2012). Al-taqrīr al-nihāʾī li-ṣūrat al-marʾah fī al-iʿlām al-tūnisī: Mashrūʿ raṣd wasāʾil al-iʿlām fī Tūnis. Tunis. (in Arabic).
5. Almathlouli, T. (n.d.). Liqāʾ fī barnāmaj Muntadā al-Ṣaḥāfah maʿa al-iʿlāmī ʿAbd Allāh al-ʿAlī. France 24. https://www.france24.com/ae/20200925 (in Arabic).
6. Almehidi, M. A. (2009). Fuṣūl fī tārīkh al-ṣaḥāfah al-tūnisiyyah (J. W. Al-Tuwīlī, Trans.). Al-Maṭbaʿah al-Rasmiyyah lil-Jumhūriyyah al-Tūnisiyyah. (in Arabic).
7. Almehidi, M. A. (2010). Tārīkh al-ṣaḥāfah al-ʿarabiyyah al-tūnisiyyah (1860–1896) (T. Al-Shaʿbī, Trans.; 1st ed.). Dār Nuqūsh al-ʿArabiyyah. (in Arabic).
8. Altuwnusiyyīn, A. A. (2020). Al-taqrīr al-sanawī li-wāqiʿ al-ḥurriyyāt al-ṣaḥafiyyah fī Tūnis. Tunis. (in Arabic).

9. Alyoucefi, M. (2020). Limādhā yaḥtāj al-ṣaḥafiyyūn al-tūnisiyyūn ilā “maḥkamat sharaf”? Majallat al-Ṣaḥāfah, 18. (in Arabic).
10. Atawa, S., & Darwish, H. (2019, August 8). Dawr al-taḍyīq ʿalā ḥurriyat al-iʿlām wa-al-taʿbīr fī tafashshī ẓāhirat al-fasād fī Tūnis: Dirāsah muqāranah qabl al-thawrah wa-baʿdahā. Majallat al-Dirāsāt al-Iʿlāmiyyah. (in Arabic).
11. Ben Khalifa, R. (2019, January 29). Al-ittifāqiyyah al-iṭāriyyah al-mushtarakah lil-ṣaḥafiyyīn al-tūnisiyyīn: Injāz tārīkhī am qānūnī? Al-Marsad al-ʿArabī lil-Ṣaḥāfah. https://ajo-ar.org/ (in Arabic).
12. Ben Latif, M. (2019). Taʿdīl al-iʿlām fī Tūnis: Taṣawwurāt wa-afkār lil-iṣlāḥ wa-al-taṭwīr. Solidar. (in Arabic).
13. Emir, F. H. (2014). Tārīkh al-ṣaḥāfah al-ʿarabiyyah. Al-ʿArabī lil-Nashr wa-al-Tawzīʿ. (in Arabic).
14. Hamdan, M. (1996). Madkhal ilā qānūn al-iʿlām wa-al-ittiṣāl fī Tūnis. Manshūrāt Maʿhad al-Ṣaḥāfah wa-ʿUlūm al-Ikhbār. (in Arabic).
15. Hammami, S. (2014–2015). La presse tunisienne: Transformations et continuités. Revue Tunisienne de Communication, 63–64.
16. Hizawi, A. (n.d.). Majlisān lil-ṣaḥāfah bi-Tūnis wa-al-Maghrib. Al-Marsad al-ʿArabī lil-Ṣaḥāfah. https://ajo-ar.org/ (in Arabic).
17. Karimi, S. (n.d.). Tarkīz awwal majlis ṣaḥāfah fī Tūnis wa-fī al-ʿālam al-ʿArabī. Al-Ṣabāḥ al-Usbūʿī. https://www.assabah.com.tn/article/171506 (in Arabic).
18. Kirat, M. (2013, September 20). Al-rabīʿ al-ʿArabī wa-al-infilāt al-mihnī lil-iʿlām. Majallat al-Bayān al-Iliktrūniyyah. https://www.albayan.ae/opinions/articles/2013-09-20 (in Arabic).
19. Maamri, M. (n.d.). Majlis lil-ṣaḥāfah fī Tūnis: Al-tanẓīm awwalan. Al-ʿArabī al-Jadīd. https://www.alaraby.co.uk/ (in Arabic).
20. Messaoud, A. I. (2019). Al-iʿlām wa-al-ittiṣāl wa-al-taḥawwul al-dīmuqrāṭī fī Tūnis: Rihānāt al-intiqāl ilā ittiṣāl ḥukūmī fī khidmat al-muwāṭin wa-majāl ʿumūmī mumāris lil-fiʿl al-siyāsī. In Al-iʿlām wa-al-intiqāl al-dīmuqrāṭī fī al-ʿālam al-ʿArabī. Manshūrāt Soumidia. (in Arabic).
21. Sabatu, K. (1991). Wasāʾil al-iʿlām: Nashʾatuhā wa-taṭawwuruhā (6th ed.). Maktabat al-Anjlū al-Miṣriyyah. (in Arabic).
22. Said, S. B. (2019). Ḥurriyat al-ṣaḥāfah tatarājaʿ fī Tūnis wasaṭ al-makhāwif al-amniyyah. Committee to Protect Journalists. https://cpj.org/ar (in Arabic).
23. Talha, I. (2015). Tārīkh al-ṣaḥāfah al-maktūbah fī buldān Shamāl Afrīqiyā (Lībiyā, Tūnis, al-Jazāʾir, wa-al-Maghrib). Majallat al-Maʿārif lil-Buḥūth wa-al-Dirāsāt al-Tārīkhiyyah, 14. (in Arabic).