Araştırma Makalesi

Türkleştirme Politikalarında Bir Kırılma Noktası Olarak Varlık Vergisi ve Basındaki Temsili (1942-1944)

Cilt: 13 Sayı: 5 14 Kasım 2026
PDF İndir
TR EN

Türkleştirme Politikalarında Bir Kırılma Noktası Olarak Varlık Vergisi ve Basındaki Temsili (1942-1944)

Öz

Bu çalışma, tek partili dönemde uygulanan Türkleştirme politikaları çerçevesinde Varlık Vergisi Kanunu’nun dönemin basınındaki yansımalarını incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmada, tek parti döneminde azınlıklara yönelik politikaların sürekliliği ve dönüşümü, özellikle basın söylemi üzerinden analiz edilmiştir. Bu bağlamda dönemin Cumhuriyet, Yeni Asır, Son Posta ve Ulus gazeteleri nitel içerik analizi yöntemiyle incelenmiş, araştırma evreni 1942-1944 yılları arasında yayımlanan metinler arasından seçilen dokuz örnekle sınırlandırılmıştır. Elde edilen bulgular, Varlık Vergisi’nin basında çoğunlukla teknik ve mali bir düzenleme olarak sunulduğunu, uygulamanın toplumsal etkilerinin ise basına sınırlı ölçüde yansıdığını göstermiştir. Buna karşın verginin etkileri toplumsal alana yayılmış ve toplumsal ayrışmayı tetiklemiştir. Vergiyi ödeyemeyenlerin Aşkale’deki çalışma kamplarına gönderilmesinin basında olağanlaştırıcı bir dille aktarıldığı görülmüş, verginin 1944 yılında kaldırılma sürecinin de basında yer bulduğu tespit edilmiştir. Basının büyük ölçüde devlet politikalarıyla uyumlu bir dil benimsediği, bazı örneklerde ise vicdani ve ahlaki tartışmaların gündeme geldiği tespit edilmiştir. Ayrıca dönemin siyasal aktörlerinin söylemleri ile basın dili arasında benzerlikler bulunduğu ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akgönül, S. (2011). Azınlık. BGST Yayınları.
  2. Aktar, A. (2001). Varlık vergisi ve ‘Türkleştirme’ politikaları. İletişim Yayınları.
  3. Aktoprak, E. (2010). Bir “kurucu öteki” olarak: Türkiye’de gayrimüslimler (İnsan Hakları Çalışma Metinleri No. 16). Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İnsan Hakları Merkezi.
  4. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 62-82.
  5. Alp, T. (2001). Türkleştirme (Ö. Ozankaya, Akt.). T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  6. Alpsoy, Ş. (2001). Varlık vergisi ve İçel’deki etkileri (Tez No. 101604) [Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi]. YÖK Tez.
  7. Aydın, M. K. (2018). Dönemin basınına göre varlık vergisi uygulaması. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28(1), 289-311. https://doi.org/10.18069/firatsbed.387972
  8. Bali, R. N. (2020). Bir Türkleştirme serüveni 1923-1945 (10. bs.). İletişim Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

2 Haziran 2026

Kabul Tarihi

14 Kasım 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Kaba, T., & Gülbak, O. (2026). Türkleştirme Politikalarında Bir Kırılma Noktası Olarak Varlık Vergisi ve Basındaki Temsili (1942-1944). Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(5). https://izlik.org/JA37TX44RD
AMA
1.Kaba T, Gülbak O. Türkleştirme Politikalarında Bir Kırılma Noktası Olarak Varlık Vergisi ve Basındaki Temsili (1942-1944). ATDD. 2026;13(5). https://izlik.org/JA37TX44RD
Chicago
Kaba, Tuğce, ve Okan Gülbak. 2026. “Türkleştirme Politikalarında Bir Kırılma Noktası Olarak Varlık Vergisi ve Basındaki Temsili (1942-1944)”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 (5). https://izlik.org/JA37TX44RD.
EndNote
Kaba T, Gülbak O (14 Kasım 2026) Türkleştirme Politikalarında Bir Kırılma Noktası Olarak Varlık Vergisi ve Basındaki Temsili (1942-1944). Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 5
IEEE
[1]T. Kaba ve O. Gülbak, “Türkleştirme Politikalarında Bir Kırılma Noktası Olarak Varlık Vergisi ve Basındaki Temsili (1942-1944)”, ATDD, c. 13, sy 5, Kas. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37TX44RD
ISNAD
Kaba, Tuğce - Gülbak, Okan. “Türkleştirme Politikalarında Bir Kırılma Noktası Olarak Varlık Vergisi ve Basındaki Temsili (1942-1944)”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13/5 (14 Kasım 2026). https://izlik.org/JA37TX44RD.
JAMA
1.Kaba T, Gülbak O. Türkleştirme Politikalarında Bir Kırılma Noktası Olarak Varlık Vergisi ve Basındaki Temsili (1942-1944). ATDD. 2026;13. Available at https://izlik.org/JA37TX44RD.
MLA
Kaba, Tuğce, ve Okan Gülbak. “Türkleştirme Politikalarında Bir Kırılma Noktası Olarak Varlık Vergisi ve Basındaki Temsili (1942-1944)”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 13, sy 5, Kasım 2026, https://izlik.org/JA37TX44RD.
Vancouver
1.Tuğce Kaba, Okan Gülbak. Türkleştirme Politikalarında Bir Kırılma Noktası Olarak Varlık Vergisi ve Basındaki Temsili (1942-1944). ATDD [Internet]. 14 Kasım 2026;13(5). Erişim adresi: https://izlik.org/JA37TX44RD

 

Copyright and Licensing Policy

Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi adopts an open access publishing policy in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI).

Copyright in published articles remains with the author(s). By submitting a manuscript, authors retain the copyright to their work and grant the journal the right of first publication. Authors do not transfer ownership of copyright to the journal.

The journal provides immediate and free open access to all published content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0):
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Under the CC BY-NC 4.0 license, users may read, download, copy, distribute, share, reproduce, adapt, translate, and otherwise reuse the published material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the original author(s) and source, a link to the license is provided, and any changes are indicated where applicable.

Any use of the published material for commercial purposes is not permitted under the CC BY-NC 4.0 license.

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions, interpretations, and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board.

The journal does not claim ownership of the copyright in published articles.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). Individual articles are licensed under the CC BY-NC 4.0 license.

 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnkucG5nIiwicGF0aCI6IjkwMWYvMjY0NS82ZDAyLzZhNzNiZGFhMDQ1YjU3LjY0NjA0OTIwLnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzY5MCwibm9uY2UiOiI2MmM2ODQzMmQxZDY5NzY2ZmI5ZTkxOGQ4MmY4MzdmOSJ9.y4SC5MPockrmqFSBIeba9s6E_Jf6fjC9K-Fn6WAkhGM

         download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6ImM1NTQvZmM4OS8yMmIxLzZhNzNiZTM1OGFmMDk5LjE5Mzg2NTI0LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzgyOSwibm9uY2UiOiJjMTYzMzJlZDA1NzkzOTUyOWE5YWEwMzM0YzNkOWJhOSJ9._tQb_6jWIXbyfAStrBGmJMpaWAJV86U8BAHyYGxkyUU   

Journal Performance & Bibliometric Indicators (2025)

International Academic Visibility and Bibliometric Impact of ATDD

Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (Academic Journal of History and Idea – ATDD) is registered in OpenAlex, a global scholarly information platform that supports the discovery of academic publications, the analysis of citation relationships, and the bibliometric assessment of research outputs.

According to the bibliometric data displayed on the journal's official OpenAlex profile as of October 22, 2026, ATDD has recorded 391 citations and an h-index of 6. These indicators demonstrate the journal's measurable citation presence in the scholarly literature and provide a transparent basis for assessing the academic visibility of its published research.

As an interdisciplinary academic journal dedicated to history, culture, and the social sciences, ATDD is committed to promoting original scholarship, maintaining rigorous editorial standards, upholding publication ethics, and supporting the international dissemination of scholarly knowledge.

The journal continues to strengthen its academic visibility, encourage scholarly engagement across disciplinary and geographical boundaries, and enhance the accessibility and citation impact of its published research.

Bibliometric Data Source: OpenAlex (accessed October 22, 2026).

Total Citations: 391
h-index: 6
OpenAlex Source ID: S4210171998
ISSN: 2148-2292

Official OpenAlex Profile: https://openalex.org/sources/S4210171998