Araştırma Makalesi

Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində Cənubi Qafqazın tranzit rolu: çağırışlar və inkişaf perspektivləri

Cilt: 13 Sayı: 3 30 Haziran 2026
  • Aygün Miriyeva
PDF İndir
AZ EN

Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində Cənubi Qafqazın tranzit rolu: çağırışlar və inkişaf perspektivləri

Öz

Rusiya–Ukrayna müharibəsindən sonra Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi beynəlxalq enerji siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Bu proses Türküstanın zəngin neft, təbii qaz, uran və bərpa olunan enerji ehtiyatlarının Avropa bazarlarına çatdırılmasında Cənubi Qafqazın tranzit əhəmiyyətini daha da artırmışdır. Azərbaycan və Gürcüstan üzərindən formalaşan enerji və nəqliyyat infrastrukturu regionun Türküstan ilə Avropa arasında mühüm enerji bağlantısı kimi rolunu gücləndirmişdir. Məqalədə Cənubi Qafqazın Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində tranzit funksiyası geosiyasi, təhlükəsizlik, infrastruktur, iqtisadi, kibertəhlükəsizlik və ekoloji amillər kontekstində təhlil edilmişdir. Araşdırma göstərir ki, regionun tranzit potensialının səmərəli reallaşdırılması enerji ehtiyatlarının mövcudluğu ilə yanaşı, nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı, regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi, institusional koordinasiya və dayanıqlı fəaliyyət mühitinin möhkəmləndirilməsi ilə də sıx bağlıdır. Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, enerji dəhlizinin uzunmüddətli dayanıqlığının təmin olunması infrastrukturun modernləşdirilməsini, investisiya imkanlarının genişləndirilməsini, kibertəhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsini və ekoloji davamlılıq prinsiplərinin nəzərə alınmasını tələb edir. Bununla yanaşı, çoxtərəfli əməkdaşlıq mexanizmlərinin inkişaf etdirilməsi və beynəlxalq hüquqi çərçivələrin təkmilləşdirilməsi regionun tranzit imkanlarının daha da möhkəmlənməsinə töhfə verə bilər. Araşdırmada Cənubi Qafqazın Türküstan–Avropa enerji əməkdaşlığındakı strateji tranzit rolu qiymətləndirilir və bu istiqamətdə mövcud çağırışlar ilə inkişaf perspektivləri kompleks yanaşma əsasında təhlil edilir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Banker.az. (2024). Prezident: Nefti olmayan ölkələr nefti olan ölkələri ittiham etməməlidir. https://banker.az/prezident-nefti-olmayan-olk%C9%99l%C9%99r-nefti-olan-olk%C9%99l%C9%99ri-ittiham-etm%C9%99m%C9%99lidir/
  2. Banker.az. (2024). Türk İnvestisiya Fondunun fəaliyyətə başlayacağı tarix müəyyənləşib. https://banker.az/turk-investisiya-fondunun-f%C9%99aliyy%C9%99t%C9%99-baslayacagi-tarix-mu%C9%99yy%C9%99nl%C9%99sib/
  3. EY Global. (2024, February 12). Cyber attacks in the energy industry: Government’s role in protecting national critical infrastructure. EY. https://www.ey.com/en_ae/industries/government-public-sector/how-can-government-involvement-equip-the-energy-sector-against-cyber-attacks
  4. Frappi, C. (2013). EU Energy Security Policies and Azerbaijan. In The EU Eastern partnership: common framework or wider opportunity? EU-Azerbaijani perspectives on cooperation (pp. 43-66). Egea Bocconi.
  5. Khashig, I., & Astamur, T. (2024). Razvorot Gruzii v storonu Rossii i chto eto znachit dlya Abkhazii? JAMnews. https://jam-news.net/ru/разворот-грузии-в-сторону-россии-и-что/
  6. Kəlbizadə, E. (2026). İdeoloji-siyasi əsaslı türk dünyasından rəqəmsal-iqtisadi əsaslı Turan Birliyinə keçid və Azərbaycanın regional rəqəmsal mərkəzə çevrilmə potensialı. In Rəqəmsallıq və sosial informasiyanın inkişaf dinamikası mövzusunda Respublika Elmi-Praktik Konfransının materialları (pp. 93–102). AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutu; Sosial Tədqiqatlar Mərkəzi.
  7. Meister, S. (2021). Shifting geopolitical realities in the South Caucasus. SCEEUS Reports on Human Rights and Security in Eastern Europe, 8, 1–16.
  8. Ömərov, V., Kəlbizadə, E., & b. (2019). Gürcüstan: İnzibati-ərazi quruluşu, idarəçiliyi və demoqrafiyası. MTM Innovation MMC.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Azerbaycan dili

Konular

Siyasi Düşünce Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aygün Miriyeva Bu kişi benim
0009-0003-5153-5347
Azerbaijan

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

15 Şubat 2026

Kabul Tarihi

20 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Miriyeva, A. (2026). Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində Cənubi Qafqazın tranzit rolu: çağırışlar və inkişaf perspektivləri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(3), 1-14. https://izlik.org/JA63TY75LZ
AMA
1.Miriyeva A. Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində Cənubi Qafqazın tranzit rolu: çağırışlar və inkişaf perspektivləri. ATDD. 2026;13(3):1-14. https://izlik.org/JA63TY75LZ
Chicago
Miriyeva, Aygün. 2026. “Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində Cənubi Qafqazın tranzit rolu: çağırışlar və inkişaf perspektivləri”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 (3): 1-14. https://izlik.org/JA63TY75LZ.
EndNote
Miriyeva A (01 Haziran 2026) Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində Cənubi Qafqazın tranzit rolu: çağırışlar və inkişaf perspektivləri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 3 1–14.
IEEE
[1]A. Miriyeva, “Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində Cənubi Qafqazın tranzit rolu: çağırışlar və inkişaf perspektivləri”, ATDD, c. 13, sy 3, ss. 1–14, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63TY75LZ
ISNAD
Miriyeva, Aygün. “Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində Cənubi Qafqazın tranzit rolu: çağırışlar və inkişaf perspektivləri”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13/3 (01 Haziran 2026): 1-14. https://izlik.org/JA63TY75LZ.
JAMA
1.Miriyeva A. Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində Cənubi Qafqazın tranzit rolu: çağırışlar və inkişaf perspektivləri. ATDD. 2026;13:1–14.
MLA
Miriyeva, Aygün. “Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində Cənubi Qafqazın tranzit rolu: çağırışlar və inkişaf perspektivləri”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 13, sy 3, Haziran 2026, ss. 1-14, https://izlik.org/JA63TY75LZ.
Vancouver
1.Aygün Miriyeva. Türküstan–Avropa enerji əlaqələrində Cənubi Qafqazın tranzit rolu: çağırışlar və inkişaf perspektivləri. ATDD [Internet]. 01 Haziran 2026;13(3):1-14. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63TY75LZ

 

Copyright and Licensing Policy

All articles published in the Journal of Academic History and Ideas / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi are copyrighted by the journal. The journal provides immediate open access to its content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0): https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ 

Under this license, users may read, download, copy, distribute, print, search, link to, reproduce, adapt, translate, and build upon the material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the author(s) and the journal.

Any commercial use of the published material requires prior written permission from the Editorial Board. Requests concerning commercial reuse should be addressed to: akademiktarihvedusunce@gmail.com 

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board. The editors and the Editorial Board disclaim any responsibility or liability for the content of published works.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). This work is licensed under CC BY-NC 4.0.