Araştırma Makalesi

بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه در فقه اسلامی

Cilt: 13 Sayı: 4 21 Temmuz 2026
  • Nazar Mohammad Nazari
  • Habibrahman Rahmani
PDF İndir
FA EN

بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه در فقه اسلامی

Öz

عرف یکی از عناصر مهم در نظام فقه اسلامی است که در بسیاری از مسائل اجتماعی و حقوقی، به‌ویژه در حوزه خانواده، نقش تعیین‌کننده دارد. حقوق مالی زوجه از جمله حقوقی است که اگرچه اصل آن بر اساس نصوص شرعی ثابت گردیده است، اما در تعیین برخی مصادیق، مقدار و کیفیت اجرای آن، عرف صحیح جامعه مورد توجه فقها قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه، به‌خصوص در دو محور اساسی مهر و نفقه، انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق این است که عرف تا چه اندازه می‌تواند در تعیین و تنظیم حقوق مالی زن در چارچوب فقه اسلامی تأثیرگذار باشد. این تحقیق با روش کتابخانه‌ای و رویکرد توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و برای جمع‌آوری داده‌ها از منابع معتبر فقهی، تفسیری و پژوهش‌های معاصر استفاده گردیده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که عرف صحیح، در صورتی که مخالف نصوص شرعی و اصول قطعی شریعت نباشد، در تعیین برخی احکام مربوط به حقوق مالی زوجه مانند مقدار مهر، تشخیص مهرالمثل، تعیین مصادیق نفقه و شیوه اجرای آن اعتبار دارد. همچنین روشن شد که اعتبار عرف مطلق نبوده، بلکه در چارچوب ضوابط فقهی و مقاصد شریعت پذیرفته می‌شود.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Al-Qurʾān al-Karīm. (n.d.). Mujammaʿ al-Malik Fahd li-Ṭibāʿat al-Muṣḥaf al-Sharīf. [In Arabic].
  2. Abū Dāwūd, S. (1990). Sunan Abī Dāwūd. Dār al-Fikr. [In Arabic].
  3. Al-Bakrī, A. (n.d.). Iʿānat al-ṭālibīn ʿalā ḥall alfāẓ Fatḥ al-Muʿīn. Dār al-Fikr. [In Arabic].
  4. Al-Bayhaqī, A. (2011). Al-Sunan al-kabīr (ʿA. A. al-Turkī, Ed.). Markaz Hajr lil-Buḥūth wa al-Dirāsāt al-ʿArabiyyah wa al-Islāmiyyah. [In Arabic].
  5. Al-Buhūtī, M. (n.d.). Kashf al-qināʿ ʿan matn al-Iqnāʿ. Dār al-Fikr. [In Arabic].
  6. Al-Bukhārī, M. (1986). Ṣaḥīḥ al-Bukhārī. Dār Ibn Kathīr. [In Arabic].
  7. Al-Fatāwā al-Hindiyyah (Lajnat ʿUlamāʾ bi-Riʾāsat Niẓām al-Dīn al-Balkhī, Comp.). (1892). Dār al-Fikr. [In Arabic].
  8. Al-Gharnāṭī, M. (1994). Al-Tāj wa al-Iklīl li-Mukhtaṣar Khalīl. Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah. [In Arabic].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Farsça

Konular

İslam Araştırmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nazar Mohammad Nazari Bu kişi benim
0009-0000-5206-0759
Afghanistan

Habibrahman Rahmani Bu kişi benim
0000-0002-7742-5686
Afghanistan

Yayımlanma Tarihi

21 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

9 Mart 2026

Kabul Tarihi

10 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Nazari, N. M., & Rahmani, H. (2026). بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه در فقه اسلامی. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(4), 1-13. https://izlik.org/JA33KL36ZT
AMA
1.Nazari NM, Rahmani H. بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه در فقه اسلامی. ATDD. 2026;13(4):1-13. https://izlik.org/JA33KL36ZT
Chicago
Nazari, Nazar Mohammad, ve Habibrahman Rahmani. 2026. “بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه در فقه اسلامی”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 (4): 1-13. https://izlik.org/JA33KL36ZT.
EndNote
Nazari NM, Rahmani H (01 Temmuz 2026) بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه در فقه اسلامی. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 4 1–13.
IEEE
[1]N. M. Nazari ve H. Rahmani, “بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه در فقه اسلامی”, ATDD, c. 13, sy 4, ss. 1–13, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33KL36ZT
ISNAD
Nazari, Nazar Mohammad - Rahmani, Habibrahman. “بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه در فقه اسلامی”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13/4 (01 Temmuz 2026): 1-13. https://izlik.org/JA33KL36ZT.
JAMA
1.Nazari NM, Rahmani H. بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه در فقه اسلامی. ATDD. 2026;13:1–13.
MLA
Nazari, Nazar Mohammad, ve Habibrahman Rahmani. “بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه در فقه اسلامی”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 13, sy 4, Temmuz 2026, ss. 1-13, https://izlik.org/JA33KL36ZT.
Vancouver
1.Nazar Mohammad Nazari, Habibrahman Rahmani. بررسی تأثیر عرف بر حقوق مالی زوجه در فقه اسلامی. ATDD [Internet]. 01 Temmuz 2026;13(4):1-13. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33KL36ZT

 

Copyright and Licensing Policy

All articles published in the Journal of Academic History and Ideas / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi are copyrighted by the journal. The journal provides immediate open access to its content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0): https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ 

Under this license, users may read, download, copy, distribute, print, search, link to, reproduce, adapt, translate, and build upon the material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the author(s) and the journal.

Any commercial use of the published material requires prior written permission from the Editorial Board. Requests concerning commercial reuse should be addressed to: akademiktarihvedusunce@gmail.com 

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board. The editors and the Editorial Board disclaim any responsibility or liability for the content of published works.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). This work is licensed under CC BY-NC 4.0.