Uluslararası İlişkilerde Medya ve Manipülasyon: Kuramsal Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, medyanın uluslararası ilişkilerde manipülasyon aracı olarak oynadığı rolü kuramsal bir çerçevede incelemektedir. Araştırmada, küreselleşme, dijitalleşme ve bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte bilginin stratejik bir güç unsuruna dönüşmesi ve medyanın uluslararası siyasal süreçlerdeki artan etkisi ele alınmaktadır. Medya, yalnızca bilgi aktaran bir iletişim kanalı olarak değil; gündem belirleme, çerçeveleme, sembolik güç üretimi ve kamuoyu oluşturma süreçleri aracılığıyla siyasal gerçekliğin algılanma biçimlerini etkileyen bir aktör olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda Bourdieu'nün sembolik güç yaklaşımı, McLuhan'ın iletişim teknolojilerine ilişkin görüşleri, Castells'in ağ toplumu yaklaşımı, Herman ve Chomsky'nin propaganda modeli, Gramsci'nin kültürel hegemonya kavramı ile McCombs ve Shaw'ın gündem belirleme teorisi birlikte ele alınmaktadır. Kuramsal değerlendirme, medya manipülasyonunun yalnızca propaganda veya yanlış bilgi üretimiyle sınırlı olmadığını; bilgi akışlarının seçimi ve yapılandırılması, olayların belirli çerçeveler içerisinde sunulması ve alternatif yorumların görünürlüğünün sınırlandırılması yoluyla işleyen daha geniş bir güç mekanizması olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak medya, uluslararası gündemin şekillenmesinde, kamuoyu algılarının yönlendirilmesinde ve siyasal anlatıların meşrulaştırılmasında önemli bir sembolik güç unsuru olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası ilişkiler
• medya
• manipülasyon
• sembolik güç
• gündem belirleme

Media and Manipulation in International Relations: A Theoretical Assessment

Öz

This study examines the role of media as an instrument of manipulation in international relations within a theoretical framework. It focuses on the transformation of information into a strategic source of power alongside globalization, digitalization, and developments in information and communication technologies, as well as the growing influence of media on international political processes. Media is considered not merely as a channel for transmitting information but as an actor that influences the perception of political reality through agenda setting, framing, symbolic power, and public opinion formation. In this context, Bourdieu's approach to symbolic power, McLuhan's views on communication technologies, Castells' network society approach, Herman and Chomsky's propaganda model, Gramsci's concept of cultural hegemony, and McCombs and Shaw's agenda-setting theory are examined together. The theoretical assessment demonstrates that media manipulation cannot be reduced to propaganda or the production of false information alone; rather, it constitutes a broader mechanism of power operating through the selection and structuring of information flows, the presentation of events within particular interpretive frames, and the limitation of the visibility of alternative interpretations. Consequently, media emerges as an important element of symbolic power in shaping the international agenda, influencing public perceptions, and legitimizing political narratives.

Anahtar Kelimeler

• International relations
• media
• manipulation
• symbolic power
• agenda setting

Kaynakça

1. Bahruz, E. T. (2023). Manipulation as a form of information-psychological war. Universidad y Sociedad, 15(5), 143–150.
2. Bourdieu, P. (1998). On television and journalism. The New Press.
3. Castells, M. (2009). Communication power. Oxford University Press.
4. Gramsci, A. (1971). Selections from the prison notebooks. International Publishers.
5. Herman, E. S., & Chomsky, N. (1988). Manufacturing consent: The political economy of the mass media. Pantheon Books.
6. McCombs, M. E., & Shaw, D. L. (1972). The agenda-setting function of mass media. Public Opinion Quarterly, 36(2), 176–187.
7. McLuhan, M. (1964). Understanding media: The extensions of man. McGraw-Hill.
8. Talishinsky, E. (2026). Siyasi bir olgu olarak manipülasyon. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(2), 1–10.